Συναγερμό στον μελισσοκομικό κόσμο προκαλεί η επιβεβαίωση στην Τουρκία της παρουσίας του παρασιτικού ακάρεως Tropilaelaps, ενός νέου εχθρού των μελισσών που μπορεί, χωρίς έγκαιρη αντιμετώπιση, να οδηγήσει ακόμη και στην κατάρρευση ολόκληρων μελισσοσμηνών.
To θέμα έφερε στο φως η εφημερίδα Πολίτης και όπως αναφέρεται το άκαρι δεν έχει μέχρι στιγμής εντοπιστεί στην Ευρώπη, ωστόσο η παρουσία του στην Τουρκία αυξάνει την ανησυχία και στην Κύπρο, με τις αρμόδιες υπηρεσίες να έχουν ήδη αρχίσει να δρομολογούν προληπτικά μέτρα.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι ανεξέλεγκτες μετακινήσεις βασιλισσών μελισσών χωρίς τους απαραίτητους κτηνιατρικούς ελέγχους, τόσο από τα κατεχόμενα όσο και από χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η Τουρκία επιβεβαίωσε την εμφάνιση του Tropilaelaps στις ανατολικές περιοχές της, μετά τις αρχικές υποψίες για παρουσία του παρασίτου.
Μέχρι σήμερα το άκαρι έχει καταγραφεί, μεταξύ άλλων, στην Τουρκία, στη νοτιοδυτική Ρωσία και στη Γεωργία, χωρίς να έχει ακόμη εντοπιστεί στην Ευρώπη.
Για την Κύπρο, ένας από τους παράγοντες κινδύνου σχετίζεται με τις μετακινήσεις μελισσών από τις κατεχόμενες προς τις ελεύθερες περιοχές.
Υπάρχουν περιπτώσεις Ελληνοκύπριων μελισσοκόμων που προμηθεύονται βασίλισσες άλλων φυλών από τα κατεχόμενα χωρίς πιστοποιητικά των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών.
Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν περιορίζεται εκεί.
Σύμφωνα με τη λέκτορα Βιολογικής Γεωργίας και Μελισσοκομίας Χριστίνα Χριστοδούλου, καταγράφονται και παράνομες εισαγωγές βασιλισσών χωρίς τα απαραίτητα πιστοποιητικά ελέγχου, κυρίως από Ελλάδα, Βουλγαρία και Ιταλία.
Το Tropilaelaps θεωρείται σοβαρή απειλή για τα μελισσοσμήνη εξαιτίας των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του.
Ο ομότιμος καθηγητής Γεωπονίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και ερευνητής μελισσοκομίας Ανδρέας Θρασυβούλου εξηγεί ότι το παράσιτο διαθέτει εξαιρετικά γρήγορο αναπαραγωγικό κύκλο.
Παράλληλα, προστατεύεται μέσα στα σφραγισμένα κελιά του γόνου και έχει τη δυνατότητα να αναπαράγεται παρθενογενετικά.
Χωρίς την άμεση εφαρμογή μέτρων ελέγχου, μία προσβολή μπορεί να οδηγήσει γρήγορα στην κατάρρευση ενός μελισσοσμήνους.
Η ανησυχία που έχει προκαλέσει η επιβεβαίωση της παρουσίας του παρασίτου στην Τουρκία αποτυπώνεται και στα μέτρα που δρομολογεί το Ηνωμένο Βασίλειο.
Οι βρετανικές αρχές ανακοίνωσαν ότι προτίθενται να επιβάλουν περιορισμούς στις εμπορικές εισαγωγές από την Τουρκία ζωντανών μελισσών, μη επεξεργασμένων υποπροϊόντων μελισσοκομίας, χρησιμοποιημένου μελισσοκομικού εξοπλισμού και προϊόντων σε κηρήθρα που προορίζονται για ανθρώπινη κατανάλωση.
Μέχρι την επίσημη εφαρμογή των περιορισμών, οι σχετικές αποστολές από την Τουρκία καλούνται να παραμένουν σε αναμονή.
Στην Κύπρο, οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες έχουν ήδη αρχίσει να δρομολογούν προληπτικές ενέργειες.
Στα μέσα Σεπτεμβρίου πραγματοποιήθηκε σύσκεψη με τη συμμετοχή του Παγκύπριου Συνδέσμου Μελισσοκόμων και του Κλάδου Προστασίας Φυτών και Μελισσοκομίας του Τμήματος Γεωργίας.
Σε πρώτο στάδιο αποφασίστηκε η ενημέρωση, εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση των μελισσοκόμων για τον τρόπο εντοπισμού και αντιμετώπισης του νέου παρασίτου.
Ο Παγκύπριος Σύνδεσμος Μελισσοκόμων ζήτησε παράλληλα συχνότερους ελέγχους στα μελισσοκομεία, ώστε ενδεχόμενη παρουσία του ακάρεως να εντοπιστεί όσο το δυνατόν νωρίτερα.
Οι Κτηνιατρικές Υπηρεσίες αναμένεται επίσης να απευθυνθούν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για οδηγίες.
Ένα επιπλέον ζήτημα είναι η απουσία μέχρι σήμερα οργανωμένου διαλόγου μεταξύ Ελληνοκύπριων και Τουρκοκύπριων μελισσοκόμων μέσω κάποιας Δικοινοτικής Τεχνικής Επιτροπής.
Η ανάγκη συντονισμού θεωρείται σημαντική, καθώς παράσιτα και ασθένειες δεν περιορίζονται από τη διαχωριστική γραμμή.
Ανάλογη συνεργασία είχε αναπτυχθεί στην αντιμετώπιση της απειλής του λεγόμενου «κίτρινου δράκου» των εσπεριδοειδών, με κοινές δράσεις των δύο πλευρών.
Παρά τη σοβαρότητα της απειλής, οι επιστήμονες συνιστούν ψυχραιμία.
Η εκτίμηση ειδικών είναι ότι το Tropilaelaps ενδέχεται αργά ή γρήγορα να φτάσει στην Κύπρο, χωρίς να μπορεί να προσδιοριστεί πότε.
Το ζητούμενο, επομένως, είναι να υπάρξει έγκαιρη προετοιμασία.
Η εμπειρία από την εμφάνιση του ακάρεως Varroa destructor στην Κύπρο το 1982 αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Τότε είχε προκληθεί έντονη ανησυχία στους μελισσοκόμους και το παράσιτο εξαπλώθηκε μέσα σε έναν χρόνο σε ολόκληρο το νησί. Σήμερα, ωστόσο, αντιμετωπίζεται με κατάλληλες θεραπείες.
Ο Ανδρέας Θρασυβούλου υπογραμμίζει ότι η Ευρώπη χρειάζεται στρατηγική ετοιμότητας που να περιλαμβάνει επιτήρηση, γρήγορη διάγνωση, εκπαίδευση των μελισσοκόμων, έλεγχο των μετακινήσεων μελισσιών και συντονισμένες θεραπείες.
Το μήνυμά του είναι σαφές: η προετοιμασία πρέπει να αρχίσει πριν καταγραφεί το πρώτο επιβεβαιωμένο κρούσμα και όχι μετά.
ΠΗΓΗ:
Πηγή – Διάλογος
