Το πορτοκαλί φανάρι διαρκεί συνήθως λίγα δευτερόλεπτα, με την ταχύτητα προσέγγισης να παίζει καθοριστικό ρόλο. Πότε πρέπει να σταματήσουμε και πότε επιτρέπεται να συνεχίσουμε;
Το πορτοκαλί φανάρι είναι ίσως η φωτεινή ένδειξη που προκαλεί τη μεγαλύτερη αμηχανία στους οδηγούς. Μόλις ανάψει, κάποιοι αφήνουν αμέσως το γκάζι, άλλοι φρενάρουν απότομα και αρκετοί επιταχύνουν, θεωρώντας ότι έχουν ακόμη χρόνο να περάσουν. Πόσα δευτερόλεπτα, όμως, μεσολαβούν πραγματικά μέχρι το κόκκινο; Μια ενδεικτική διάρκεια είναι τα 3 δευτερόλεπτα για ταχύτητες προσέγγισης έως 50 χλμ./ώρα, ενώ για υψηλότερες ταχύτητες ο χρόνος μπορεί να φτάνει τα 4 ή 5 δευτερόλεπτα. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε φανάρι στην Ελλάδα λειτουργεί με ακριβώς την ίδια ρύθμιση, ούτε ότι ο οδηγός έχει στη διάθεσή του ένα εγγυημένο περιθώριο για να συνεχίσει.
Από τα 3 έως τα 5 δευτερόλεπτα
Στη συγκοινωνιακή βιβλιογραφία που παρουσιάζεται σε διπλωματική εργασία του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, η διάρκεια της κίτρινης ένδειξης συνδέεται με τον χρόνο αντίληψης και αντίδρασης του οδηγού, καθώς και με την επιβράδυνση του οχήματος. Η αντιστοίχιση που αναφέρεται είναι η ακόλουθη:
| Ταχύτητα προσέγγισης | Ενδεικτική διάρκεια πορτοκαλί |
|---|---|
| Έως 50 χλμ./ώρα | 3 δευτερόλεπτα |
| Έως 60 χλμ./ώρα | 4 δευτερόλεπτα |
| Έως 70 χλμ./ώρα | 5 δευτερόλεπτα |
Οι τιμές αυτές εξηγούν γιατί η διάρκεια του πορτοκαλί χρειάζεται να συνδέεται με τις συνθήκες προσέγγισης της διασταύρωσης. Αποτελούν τεχνική αντιστοίχιση και δεν πιστοποιούν τη ρύθμιση κάθε εγκατεστημένου σηματοδότη στη χώρα. Για την ακριβή διάρκεια ενός συγκεκριμένου φαναριού, καθοριστικό είναι το πρόγραμμα σηματοδότησής του. Οι χρόνοι και η διαδοχή των φάσεων προκύπτουν από τη μελέτη της εγκατάστασης, στην οποία εξετάζονται η διαμόρφωση του κόμβου, οι κινήσεις των οχημάτων και οι ανάγκες των πεζών.
Τι προβλέπει ο ΚΟΚ
Ο Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας δεν καθορίζει στο άρθρο 9 μία ενιαία διάρκεια πορτοκαλί για όλα τα φανάρια. Καθορίζει, όμως, τη συμπεριφορά του οδηγού όταν αυτό ανάψει. Στο σταθερό κίτρινο φως, όπως ονομάζεται επίσημα το πορτοκαλί, ο οδηγός οφείλει να σταματήσει. Εξαίρεση υπάρχει όταν βρίσκεται τόσο κοντά στον σηματοδότη, ώστε να μην μπορεί να ακινητοποιήσει το όχημα με ασφάλεια. Επομένως, η απόφαση δεν εξαρτάται από το αν «προλαβαίνουμε το κόκκινο», αλλά από το αν μπορούμε να σταματήσουμε με ασφάλεια πριν από τη γραμμή διακοπής πορείας. Το γεγονός ότι το φανάρι παραμένει πορτοκαλί δεν αποτελεί από μόνο του άδεια διέλευσης.
Πόσο μακριά φτάνει ένα αυτοκίνητο σε τρία δευτερόλεπτα;
Τα τρία δευτερόλεπτα ακούγονται ελάχιστα. Στην οδήγηση, όμως, αντιστοιχούν σε σημαντική απόσταση. Ένα αυτοκίνητο που κινείται σταθερά με 50 χλμ./ώρα διανύει περίπου 13,9 μέτρα ανά δευτερόλεπτο. Σε τρία δευτερόλεπτα έχει καλύψει σχεδόν 42 μέτρα. Με 70 χλμ./ώρα, μέσα στο ίδιο χρονικό διάστημα διανύει περίπου 58 μέτρα. Οι αριθμοί αυτοί αφορούν κίνηση με σταθερή ταχύτητα, όχι αποστάσεις ακινητοποίησης. Δείχνουν, ωστόσο, πόσο γρήγορα περιορίζεται ο διαθέσιμος χώρος όσο ο οδηγός παρατηρεί το φανάρι και προσπαθεί να αποφασίσει τι θα κάνει. Υπάρχει και μια ακόμη παράμετρος: τη στιγμή που αντιλαμβανόμαστε το πορτοκαλί, μπορεί να έχει ήδη περάσει μέρος της διάρκειάς του. Αν κοιτούσαμε στιγμιαία τον καθρέφτη ή το προπορευόμενο αυτοκίνητο, δεν γνωρίζουμε ακριβώς πότε έγινε η αλλαγή. Συνεπώς, η νοητή αντίστροφη μέτρηση δεν είναι αξιόπιστος τρόπος προσέγγισης μιας διασταύρωσης.
Γιατί το «θα το προλάβω» είναι κακή συνήθεια
Η επιτάχυνση προς το φανάρι αυξάνει την ταχύτητα με την οποία φτάνουμε στη διασταύρωση και περιορίζει τον χρόνο που έχουμε για να αντιμετωπίσουμε ένα απρόοπτο. Το προπορευόμενο όχημα μπορεί να φρενάρει, η έξοδος του κόμβου να είναι μπλοκαρισμένη ή ένας πεζός να πλησιάζει στη διάβαση. Αντίστοιχα, η προσέγγιση χωρίς έγκαιρη παρατήρηση μπορεί να καταλήξει σε ένα απότομο φρενάρισμα την τελευταία στιγμή. Η προετοιμασία για πιθανή στάση αρχίζει πριν αλλάξει το χρώμα, με προσοχή στον δρόμο και επαρκή απόσταση από το όχημα που προηγείται. Το να γνωρίζουμε ότι μια κίτρινη ένδειξη μπορεί να διαρκεί τρία, τέσσερα ή πέντε δευτερόλεπτα βοηθά να κατανοήσουμε τη λειτουργία της. Δεν αντικαθιστά την εκτίμηση της πραγματικής απόστασης και των συνθηκών εκείνη τη στιγμή.
Όταν το πορτοκαλί αναβοσβήνει
Το πορτοκαλί που αναβοσβήνει έχει διαφορετική σημασία από τη σταθερή ένδειξη πριν από το κόκκινο. Σύμφωνα με τον ΚΟΚ, ο οδηγός μειώνει ταχύτητα, προχωρεί με ιδιαίτερη προσοχή και παραχωρεί προτεραιότητα στους πεζούς και στα οχήματα. Στο σταθερό πορτοκαλί, λοιπόν, το ουσιαστικό ερώτημα για τον οδηγό είναι «μπορώ να σταματήσω με ασφάλεια;». Η απάντηση πρέπει να προκύπτει από όσα συμβαίνουν μπροστά του, όχι από έναν υπολογισμό του χρόνου που απομένει μέχρι το κόκκινο.
Πηγή – Autotypos
