Κατάργηση της υποχρέωσης προκαταβολής από τους ασθενείς, κάλυψη πρόσθετων εξόδων ταξιδιού και διαμονής με εισοδηματικά κριτήρια, ταχύτερες και διαφανέστερες διαδικασίες έγκρισης και ειδικές πρόνοιες για παιδιά και ασθενείς με σπάνιες παθήσεις περιλαμβάνονται στις προτάσεις που κατέθεσε ο Ευρωβουλευτής του ΑΚΕΛ Γιώργος Γεωργίου, ως εισηγητής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την αναθεώρηση του πλαισίου για τη διασυνοριακή υγειονομική περίθαλψη.
Μιλώντας την Παρασκευή σε εκδήλωση του Γραφείου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Κύπρο με θέμα «Δικαιώματα ασθενών και διασυνοριακή περίθαλψη», ο κ. Γεωργίου είπε ότι, δεκατρία χρόνια μετά την πρακτική εφαρμογή της Οδηγίας 2011/24/ΕΕ, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά οικονομικά, διοικητικά και ενημερωτικά εμπόδια για ασθενείς που χρειάζονται θεραπεία σε άλλη χώρα της ΕΕ.
Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στο Σπίτι της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Λευκωσία, στην παρουσία του Υπουργού Υγείας Νεόφυτου Χαραλαμπίδη, του Γενικού Γραμματέα του ΑΚΕΛ Στέφανου Στεφάνου, Βουλευτών του ΑΚΕΛ, ιατρών, επαγγελματιών υγείας και εκπροσώπων οργανισμών παροχής υπηρεσιών υγείας και οργανώσεων ασθενών.
Η Επικεφαλής του Γραφείου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Κύπρο Θέα Πιερίδου είπε ότι η Οδηγία 2011/24/ΕΕ αποτελεί το υφιστάμενο ευρωπαϊκό πλαίσιο για τα δικαιώματα των ασθενών στη διασυνοριακή περίθαλψη και σημείωσε ότι η Επιτροπή Δημόσιας Υγείας του ΕΚ εξετάζει τρόπους ενίσχυσης των δικαιωμάτων αυτών και περιορισμού των ανισοτήτων.
Σημείωσε ότι ο κ. Γεωργίου, ως εισηγητής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την έκθεση με συστάσεις προς την Κομισιόν, εξετάζει την ενίσχυση των δικαιωμάτων των ασθενών, με στόχο παράλληλα την ενδυνάμωση των εθνικών συστημάτων υγείας.
Ο κ. Γεωργίου ανέφερε ότι η έκθεση που έχει καταθέσει καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προχωρήσει σε εκσυγχρονισμό του νομοθετικού πλαισίου, ώστε να διασφαλιστεί ισότιμη και έγκαιρη πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας και να περιοριστούν οι οικονομικοί και διοικητικοί φραγμοί μεταξύ των κρατών μελών.
Ένα από τα βασικά προβλήματα που εντόπισε αφορά την υποχρέωση των ασθενών να καταβάλλουν εκ των προτέρων το κόστος της θεραπείας και να αποζημιώνονται αργότερα, κάτι που, όπως είπε, δημιουργεί κοινωνικές ανισότητες.
Για τον λόγο αυτό, πρότεινε την κατάργηση των προκαταβολών μέσω απευθείας μηχανισμών οικονομικής εκκαθάρισης μεταξύ των αρμόδιων φορέων, καθώς και κάλυψη, βάσει εισοδηματικών κριτηρίων, πρόσθετων εξόδων όπως το ταξίδι και η διαμονή.
Αναφερόμενος στις διαδικασίες προηγούμενης έγκρισης, είπε ότι δεν πρέπει να εξελίσσονται σε «διοικητικό λαβύρινθο» για τον ασθενή, ιδιαίτερα όταν η αναγκαία θεραπεία δεν μπορεί να παρασχεθεί στη χώρα του εντός ιατρικά δικαιολογημένου χρονικού διαστήματος.
Εισηγήθηκε επίσης τα κράτη μέλη να δημοσιεύουν σαφείς καταλόγους των θεραπειών που υπόκεινται σε προηγούμενη έγκριση και να αναβαθμιστεί ο ρόλος των Εθνικών Σημείων Επαφής. Επικαλούμενος έρευνα της Κομισιόν, είπε ότι μόλις το 10% των ασθενών γνωρίζει την ύπαρξή τους.
Όπως σημείωσε, ο ασθενής πρέπει να γνωρίζει πριν μεταβεί στο εξωτερικό ποιες επιλογές έχει, τι δικαιούται, τι καλύπτεται και πού μπορεί να απευθυνθεί.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στα παιδιά, ζητώντας ειδικές διατάξεις για κατά προτεραιότητα πρόσβαση σε εξειδικευμένη περίθαλψη, ταχύτερες διαδικασίες και υποχρεωτική κάλυψη των εξόδων ταξιδιού και διαμονής τόσο του παιδιού όσο και των συνοδών του.
Για τους ασθενείς με σπάνιες παθήσεις, πρότεινε πολυετείς και ανανεώσιμες εγκρίσεις διασυνοριακής περίθαλψης και καλύτερη πρόσβαση σε εξειδικευμένες θεραπείες και έρευνα που δεν μπορούν να παρέχονται σε κάθε κράτος μέλος.
Αναφέρθηκε ακόμη στην ανάγκη αξιοποίησης της τηλεϊατρικής και των ηλεκτρονικών συνταγών, με παράλληλη προστασία των προσωπικών δεδομένων, καθώς και στην απρόσκοπτη επικοινωνία μεταξύ των επαγγελματιών υγείας ώστε να διασφαλίζεται η συνέχεια της περίθαλψης όταν ο ασθενής επιστρέφει στη χώρα του.
Ενημερώνοντας αργότερα δημοσιογράφους, ο κ. Γεωργίου ανέφερε ότι η έκθεση δεν αποτελεί ακόμη δεσμευτικό νέο νομοθέτημα, αλλά αποσκοπεί στο να καλέσει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να καταθέσει νομοθετική πρόταση για αναθεώρηση της υφιστάμενης Οδηγίας.
Όπως είπε, έχουν υποβληθεί 459 τροπολογίες από τις πολιτικές ομάδες και οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται σε εξέλιξη, με στόχο το κείμενο να τεθεί ενώπιον της αρμόδιας Επιτροπής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις 3 Δεκεμβρίου και στη συνέχεια στην Ολομέλεια τον Φεβρουάριο του 2027.
Είπε ακόμη ότι οι τροπολογίες δεν αποκλίνουν από τη βασική φιλοσοφία των προτάσεών του και εξέφρασε πρόθεση να κινηθεί συναινετικά ώστε να διαμορφωθεί συμβιβαστικό κείμενο.
Αναφερόμενος ειδικότερα στην Κύπρο, ο κ. Γεωργίου είπε ότι η αποτελεσματικότητα οποιουδήποτε ευρωπαϊκού πλαισίου εξαρτάται και από τη δημιουργία των απαραίτητων δομών σε εθνικό επίπεδο.
Ως παράδειγμα ανέφερε την περίπτωση ασθενούς που λαμβάνει θεραπεία στο εξωτερικό και πρέπει να επιστρέψει για συνέχισή της, σημειώνοντας ότι απαιτείται επικοινωνία και συνεννόηση μεταξύ του γιατρού στο εξωτερικό και του θεράποντος γιατρού στην Κύπρο. «Λείπουν αυτά τα πράγματα», ανέφερε.
Υπουργός Υγείας: Η διασυνοριακή περίθαλψη συμπληρώνει το εθνικό σύστημα υγείας
Ο Υπουργός Υγείας Νεόφυτος Χαραλαμπίδης ανέφερε στον χαιρετισμό του ότι για ένα μικρό νησιωτικό κράτος όπως η Κύπρος η διασυνοριακή περίθαλψη δεν αποτελεί απλώς μια πρόσθετη επιλογή, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις αναγκαίο μέρος της προσπάθειας για εξασφάλιση της κατάλληλης θεραπείας.
Σημείωσε ότι είναι αντικειμενικά αδύνατο να παρέχεται στην Κύπρο κάθε εξαιρετικά εξειδικευμένη θεραπεία, ιδιαίτερα για σπάνια νοσήματα ή για θεραπείες που προσφέρονται μόνο σε περιορισμένο αριθμό εξειδικευμένων κέντρων.
Η πρόσβαση σε κέντρα του εξωτερικού, είπε, δεν υποκαθιστά το εθνικό σύστημα υγείας, αλλά το συμπληρώνει στις περιπτώσεις όπου οι ανάγκες ενός ασθενούς υπερβαίνουν τις δυνατότητες που μπορεί εύλογα να αναπτύξει μια μικρή χώρα.
Τόνισε παράλληλα ότι δεν αρκεί ένα δικαίωμα να προβλέπεται στη νομοθεσία, αλλά ο πολίτης πρέπει να γνωρίζει ότι το έχει και να μπορεί να κατανοήσει τη διαδικασία που απαιτείται για να το ασκήσει. Πρέπει, πρόσθεσε, να ενημερώνεται εγκαίρως για τις διαθέσιμες επιλογές, την ενδεχόμενη ανάγκη προέγκρισης, την κάλυψη των εξόδων και τον φορέα στον οποίο μπορεί να απευθυνθεί.
Αναφέρθηκε στον ρόλο του Εθνικού Σημείου Επαφής και στις δυνατότητες που προσφέρουν η διασυνοριακή χρήση ηλεκτρονικών συνταγών και η ασφαλής ανταλλαγή πληροφοριών υγείας.
Όπως είπε, το ζητούμενο είναι η δυνατότητα διασυνοριακής περίθαλψης να μη «χάνεται μέσα στην πολυπλοκότητα των διαδικασιών», επισημαίνοντας ότι η αποτελεσματικότητα ενός μηχανισμού πρέπει να κρίνεται από το κατά πόσο λειτουργεί πραγματικά για τον ασθενή.
Σ. Στεφάνου: Ενίσχυση του ΓεΣΥ για περιορισμό της ανάγκης διασυνοριακής περίθαλψης
Ο ΓΓ του ΑΚΕΛ Στέφανος Στεφάνου ανέφερε ότι στόχος πρέπει να είναι η συνεχής βελτίωση του ΓεΣΥ και των υπηρεσιών που παρέχονται, ώστε η ανάγκη προσφυγής στη διασυνοριακή περίθαλψη να περιορίζεται στις περιπτώσεις όπου αυτή είναι πραγματικά αναγκαία.
Τόνισε την ανάγκη ενίσχυσης των δημόσιων νοσηλευτηρίων και αναφέρθηκε ιδιαίτερα στις περιπτώσεις παιδιών που χρειάζονται θεραπεία στο εξωτερικό, υποστηρίζοντας ότι πρέπει να καλύπτονται υποχρεωτικά τα έξοδα ταξιδιού και διαμονής του παιδιού και των συνοδών του.
Έκανε επίσης αναφορά στην ανάγκη ειδικής μέριμνας για ασθενείς με σπάνιες και πολύπλοκες παθήσεις και στη δημιουργία υπηρεσιών που θα παρέχουν καθοδήγηση στους ασθενείς και τις οικογένειές τους κατά τη διαδικασία της διασυνοριακής περίθαλψης.
Παρεμβάσεις έκαναν επίσης οι Βουλευτές του ΑΚΕΛ Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου και Πανίκος Ξιούρουππας
Ο κ. Κωνσταντίνου στάθηκε ιδιαίτερα στην έλλειψη ενημέρωσης των πολιτών για τα δικαιώματά τους, σημειώνοντας ότι η διασυνοριακή περίθαλψη αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την Κύπρο και λόγω της γεωγραφικής της θέσης ως νησιωτικού κράτους.
Ανέφερε ακόμη ότι μεγάλο μέρος των τηλεφωνημάτων που δέχονται οι Βουλευτές από πολίτες αφορά ζητήματα Υγείας, προσθέτοντας ότι ένας άνθρωπος που βρίσκεται αντιμέτωπος με σοβαρή ασθένεια δεν πρέπει να αναγκάζεται να δίνει ταυτόχρονα και «μια δεύτερη μάχη» για να εξασφαλίσει ένα δικαίωμά του.
Υπογράμμισε επίσης ότι δεν μπορεί δύο ασθενείς με την ίδια ιατρική ανάγκη να έχουν διαφορετικές δυνατότητες πρόσβασης στη θεραπεία ανάλογα με το αν μπορούν ή όχι να καταβάλουν προκαταβολικά το απαιτούμενο ποσό.
Ο κ. Ξιούρουππας μίλησε και από προσωπική εμπειρία, αναφερόμενος στις οικονομικές και ψυχολογικές επιπτώσεις που μπορεί να έχει σε ολόκληρη μια οικογένεια η ανάγκη μετάβασης παιδιού στο εξωτερικό για θεραπεία.
Σημείωσε ότι η δική του οικογένεια βρέθηκε σε ιδιαίτερα δύσκολη οικονομική θέση όταν χρειάστηκε δύο φορές να μεταβεί στο εξωτερικό για θεραπεία των παιδιών του, υπογραμμίζοντας ότι η στήριξη δεν αφορά μόνο τον ίδιο τον ασθενή αλλά ολόκληρη την οικογένεια που δοκιμάζεται.
Στη συζήτηση τοποθετήθηκαν ακόμη ο Συνήγορος του Ασθενούς, ο Πρόεδρος της συντεχνίας των κυβερνητικών ιατρών, εκπρόσωπος του ΟΚΥπΥ, καθώς και εκπρόσωποι συνδέσμων νοσηλευτών και ασθενών, οι οποίοι έθεσαν ζητήματα που αφορούν την εφαρμογή της διασυνοριακής περίθαλψης και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι ασθενείς.
Ο επικεφαλής του Τομέα Υγείας του ΑΚΕΛ Χρύσανθος Γεωργίου ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι όταν μια θεραπεία δεν μπορεί να προσφερθεί στην Κύπρο, ο ασθενής πρέπει να μπορεί να την εξασφαλίζει στο εξωτερικό χωρίς οικονομικά, κοινωνικά και γραφειοκρατικά εμπόδια.
Πρόσθεσε ότι, παράλληλα με την αναθεώρηση του ευρωπαϊκού πλαισίου, χρειάζεται ενίσχυση των εθνικών συστημάτων υγείας, ώστε περισσότερες και καλύτερες θεραπείες να μπορούν να παρέχονται στην ίδια τη χώρα.
Πηγή – Διάλογος
