Η αύξηση των νέων περιστατικών παιδικού καρκίνου στην Κύπρο την τελευταία δεκαετία προκαλεί έντονο προβληματισμό, ιδιαίτερα από τη στιγμή που αντίστοιχη αυξητική τάση δεν καταγράφεται στον ίδιο βαθμό σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Τα δεδομένα του Διεθνούς Οργανισμού Έρευνας για τον Καρκίνο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (IARC-WHO) δείχνουν ότι, ενώ οι θάνατοι από καρκίνο εμφανίζουν σταθεροποίηση, τα νέα περιστατικά παιδικού καρκίνου αυξάνονται, γεγονός που, σύμφωνα με τον Καθηγητή Περιβαλλοντικής Υγείας Κωνσταντίνο Μακρή, αποτελεί ένα σοβαρό «καμπανάκι» που δεν μπορεί να αγνοηθεί.
Μιλώντας στον «Φιλελεύθερο», ο κ. Μακρής, Διευθυντής στο Διεθνές Ινστιτούτο Κύπρου για την Περιβαλλοντική και Δημόσια Υγεία του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου, σημείωσε ότι οι λόγοι πίσω από την αύξηση παραμένουν άγνωστοι. Όπως εξήγησε, τα στοιχεία αφορούν ολόκληρη την επικράτεια της Κύπρου και δεν επιτρέπουν προς το παρόν να εξαχθούν συμπεράσματα για συγκεκριμένες γεωγραφικές περιοχές.
Μεταξύ των συχνότερων μορφών παιδικού καρκίνου στις ηλικίες 0-19 ετών περιλαμβάνονται η λευχαιμία, το μη-Hodgkin λέμφωμα και οι καρκίνοι του εγκεφάλου και του κεντρικού νευρικού συστήματος. Εκείνο, ωστόσο, που ανησυχεί περισσότερο τους επιστήμονες είναι ότι αντί για σταθεροποίηση των νέων περιστατικών την τελευταία δεκαετία, παρατηρείται αύξηση.
Ο κ. Μακρής επισημαίνει ότι δεν υπάρχει σήμερα επαρκής γνώση για το ποιοι παράγοντες ευθύνονται. Πιθανοί παράγοντες μπορεί να σχετίζονται με την ακτινοβολία, την παχυσαρκία, την κακή διατροφή, τα φυτοφάρμακα αλλά και γενικότερα με το περιβάλλον και την καθημερινότητα των παιδιών. Όπως τονίζει, τα γονίδια δεν μπορούν να μεταβληθούν μέσα σε διάστημα μόλις δέκα ή είκοσι ετών ώστε να εξηγούν από μόνα τους την αύξηση, γι’ αυτό και η έρευνα πρέπει να στραφεί στους περιβαλλοντικούς και καθημερινούς παράγοντες έκθεσης.
Στο επίκεντρο βρίσκεται το λεγόμενο «εκθεσίωμα» του παιδιού: το σύνολο δηλαδή των εκθέσεων και συνηθειών από τη σύλληψη και μετά, όπως ο αέρας που αναπνέει, το νερό που πίνει, η διατροφή, η καθιστική ζωή, οι ακτινοβολίες και η επαφή με χημικές ουσίες. Χωρίς συστηματική συλλογή τέτοιων δεδομένων, η επιστημονική κοινότητα δεν μπορεί να εντοπίσει τη «ρίζα του κακού» ούτε να σχεδιάσει ουσιαστική πρωτοβάθμια πρόληψη.
Για τον λόγο αυτό, ο κ. Μακρής εισηγείται τη δημιουργία παρατηρητηρίων υγείας και παιδικού εκθεσιώματος, ώστε να καταγράφονται συστηματικά οι παράγοντες στους οποίους εκτίθενται τα παιδιά και να συγκρίνονται στο μέλλον τα δεδομένα όσων νόσησαν με εκείνα όσων παρέμειναν υγιή. Όπως υπογραμμίζει, χωρίς αυτά τα εργαλεία η Κύπρος παραμένει ουσιαστικά χωρίς ολοκληρωμένη στρατηγική πρωτοβάθμιας πρόληψης στον παιδικό καρκίνο.
Cyprus
