Με αφορμή … / Φωτογραφίες: Δημήτρης Λούτσιος
Με αφορμή… τον νέο κύκλο παραστάσεων του έργου «Το Βουνί» της Λουίζας Παπαλοΐζου σε σκηνοθεσία Μαρίας Κυριάκου, η Έλενα Καλλινίκου (Ροδού), ο Γιάννης Κόκκινος (Ξενής) και ο Γιάννης Καραούλης (Σουηδός) απαντούν στον Ορίζοντα:
Αν σας ζητούσα να μας συστήσετε τον χαρακτήρα που υποδύεστε, τι θα μας λέγατε γι’ αυτόν;
Έλενα Καλλινίκου: Η Ροδού είναι μια ροδιά με χέρια και πόδια. Είναι από αυτούς τους ανθρώπους που κουβαλάνε τη μνήμη της ανθρωπότητας ανά τους αιώνες, όπως ακριβώς κάνει ένα δέντρο. Είναι ριζωμένη στη γη, αρχέγονη, μια ηρωίδα αρχαίας τραγωδίας. Η Λουίζα κατάφερε μέσα από τη συγγραφή της να ζωντανέψει τους προγόνους μου, αυτούς που δεν γνώρισα ποτέ. Την Ροδού την φαντάζομαι σαν μια ροδιά με βαθιές ρίζες, φυτεμένη κάπου με θέα τη θάλασσα από τη μια και το βουνό από την άλλη, που παρά τις δυσκολίες επιμένει να καρποφορεί.
Γιάννης Κόκκινος: Ο Ξενής είναι ένας από τους κεντρικούς ήρωες και ο αφηγητής στο “Βουνί”. Άνθρωπος εσωστρεφής και μοναχικός, κάτω από την απόμακρη σιωπή του κρύβει μια βαθιά, ανεκπλήρωτη λαχτάρα για τον έρωτα και την αγάπη. Νιώθει τη θάλασσα ως το απόλυτο καταφύγιο ελευθερίας, εξού και η επιλογή να γίνει ναυτικός. Το όνομα του λειτουργεί ως μοίρα: ένας μόνιμος “ξένος” που, μετά από ένα σοβαρό εργατικό ατύχημα στα καράβια, αναγκάζεται να επιστρέψει στη στεριά και να αναμετρηθεί με την επώδυνη καθήλωση, την αποξένωση και τις μνήμες του.
Γιάννης Καραούλης: Ο Σουηδός του βιβλίου και της παράστασής μας έχει ως αφορμή —χωρίς να υπάρχει συγκεκριμένη ιστορική αναφορά— κάποιο πρόσωπο της Σουηδικής Αρχαιολογικής Αποστολής, που πραγματοποίησε μια σειρά σημαντικών ανασκαφών στην Κύπρο την περίοδο 1927–1931. Είναι ένας νεαρός αρχαιολόγος που έρχεται με νεανικό ενθουσιασμό και, πιθανώς, με κάποιο αίσθημα ανωτερότητας απέναντι στους ντόπιους. Πολύ γρήγορα, όμως, οι πρακτικές δυσκολίες της ανασκαφής, ο καθημερινός μόχθος και ο ανεκπλήρωτος έρωτας θα σφραγίσουν την πορεία του προς μια άλλου είδους ενηλικίωση. Το βουνό θα τον απομονώσει, θα τον σκληρύνει, θα τον «μολύνει» με το πνεύμα του. Θα γευτεί το χώμα του και θα γίνει ένα με τις πέτρες του. Ο πνευματικός ασκητισμός του θα γίνει μια πορεία στο σώμα, στην ερωτική επιθυμία, στη ζωή.
Μπορεί να μας χωρίζουν οι εποχές όμως η ουσία αυτού του τόπου παραμένει αναλλοίωτη
Ο πνευματικός ασκητισμός του θα γίνει μια πορεία στο σώμα, στην ερωτική επιθυμία, στη ζωή
Είναι ριζωμένη στη γη, αρχέγονη, μια ηρωίδα αρχαίας τραγωδίας
Καθώς γνωρίζατε τον χαρακτήρα σας μέσα από τις πρόβες και την παράσταση, υπάρχει κάτι που σας ξάφνιασε ή σας έκανε να τη δείτε διαφορετικά;
Γιάννης Κόκκινος: Με συγκλόνισε η συνειδητοποίηση ότι αναγκάστηκε να ξενιτευτεί στα 15 του, αμέσως μετά τον θάνατο του πατέρα του. Στις πρόβες είδα πίσω από το βουβό παράπονο το τραυματισμένο παιδί-προστάτη που φορτώθηκε βίαια την επιβίωση της οικογένειας του. Κατάλαβα ότιενσαρκώνω την υπαρξιακή μοναξιά, το τραύμα του ξεριζωμού και την αδυναμία ενός ανθρώπου να επικοινωνήσει, ακόμη και μέσα στο ίδιο του το σπίτι.
Αυτό που με ξάφνιασε περισσότερο είναι η τραγική του επιστροφή μετά το ατύχημα: η ίδια του η οικογένεια στάθηκε ανίκανη να δει την εσωτερική του καταστροφή. Τον αντιμετώπισαν σαν να μην είχε αλλάξει τίποτα, ζητώντας του απλώς να προσαρμοστεί στα καλούπια τους, αγνοώντας ότι για χάρη τους είχε ήδη θυσιάσει τα νιάτα του.
Έλενα Καλλινίκου: Συνέχεια με ξάφνιαζε και θα συνεχίσει να με ξαφνιάζει γιατί είναι από αυτά τα πλάσματα που δεν έχουν ιδέα τι κουβαλούν και πώς αλλάζουν τον κόσμο. Είναι πεφωτισμένη· έχει φωτοστέφανο και δεν το ξέρει. Αυτό που μου υπενθύμισε ο κόσμος της Ροδούς είναι ότι οι εμπειρίες της ζωής, τα βιώματα και η ικανότητα του ανθρώπου να παρατηρεί μπορούν να οδηγήσουν σε βαθιά σοφία και αυτογνωσία. Η φύση λειτουργεί ως καταφύγιο και, στην περίπτωση της “αγράμματης” Ροδούς, την καλλιεργεί ολοκληρωτικά ως άνθρωπο. Και αυτήν την καλλιέργεια θέλει να τη δώσει και παρακάτω.
Γιάννης Καραούλης: Νομίζω πως, αν υπάρχει κάτι που με ξάφνιασε, είναι οι διαφορετικές πτυχές και η πορεία του χαρακτήρα και το πώς αυτό καταφέρνει να φανεί μέσα από την κλειδαρότρυπα κάποιων ημερολογιακών καταγραφών και επιστολών προς τους γονείς του. Με έναν ζωντανό λόγο, που δεν χάνει ποτέ από κάτω τη βαθιά ποιητικότητά του, σκιαγραφείται η αγωνία, το δέος, ο μόχθος, η αγάπη και, εν τέλει, η πυρετώδης αναζήτηση του νεαρού αρχαιολόγου για τον εαυτό του· για να μάθει και να καταλάβει και ο ίδιος ποιος είναι, να καταφέρει να θέλει να είναι ο εαυτός του πέρα από τους περιορισμούς του γνώριμου και του αναμενόμενου, να θέλει να είναι ο εαυτός του μέσα από την ελευθερία που του μαθαίνουν ο έρωτας και η εμπειρία του στο Βουνί.
Τι είναι αυτό που νιώθετε ότι σας συνδέει μαζί του/της και τι είναι αυτό που σας χωρίζει περισσότερο;
Έλενα Καλλινίκου: Με συνδέουν οι σκέψεις της, οι πιο φιλοσοφικές, οι πιο ενδόμυχες, οι πιο σκοτεινές που έχουν ως παραλήπτη τη φύση. Όταν διάβαζα το βιβλίο της Λουίζας πολλές φορές άκουσα τον ήχο της θάλασσας, το βουητό του βουνού, το κλάμα της γουρούνας, τον σφήκουα. Έχω βαθιά σύνδεση μαζί της.
Για κάποιον λόγο, από μικρή είχα τον φόβο ότι θα μπλεχτεί μια νυχτερίδα στα μακριά μαλλιά μου· κάπου το είχα ακούσει, από αυτά που ακούμε σε ευαίσθητες ηλικίες και τα κουβαλάμε σαν μύθους. Η Ροδού όμως δεν τις φοβάται καθόλου τις βλέπει με μια έμφυτη κατανόηση, τις θεωρεί παρεξηγημένα πλάσματα: “Ίντα κακό, κόρη, να μου κάμει εμένα πιον μια νυχτερίδα;”» Ίσως αυτό να μας χωρίζει.
Γιάννης Κόκκινος: Μας συνδέουν οι κοινές μας ρίζεςκαθώςκατάγομαι και ο ίδιος από την Τηλλυρία. Ο κόσμος που περιγράφει, οι άνθρωποι, η κλειστή κοινωνία, μου είναι απόλυτα οικεία. Μπορεί να μας χωρίζουν οι εποχές όμως η ουσία αυτού του τόπου παραμένει αναλλοίωτη. Τα χώματα που πάτησε, τα έχω πατήσει κι εγώ ως παιδί, οπότε οι εικόνες του έργου ξυπνούν μέσα μου πολύ προσωπικές μνήμες.
Η μεγάλη μας διαφορά βρίσκεται στον τρόπο που ενηλικιωθήκαμε. Ο Ξενής έχασε τον πατέρα του στα 15 και αναγκάστηκε να ξενιτευτεί για να ζήσει την οικογένεια του. Η δική μου ιστορία είναι ο καθρέφτης της δικής του, αλλά από την ανάποδη: μεγάλωσα με έναν πατέρα που ξενιτεύτηκε ο ίδιος, θυσιάζοντας τα δικά του χρόνια, για να μη λείψει τίποτα σε εμάς. Έτσι, ενώ εκείνος στερήθηκε την παιδική του ηλικία, εγώ, χάρη στη θυσία του δικού μου πατέρα, κατάφερα να μεγαλώσω απρόσκοπτα και προστατευμένος.
Σατιρικό Θέατρο, Λευκωσία
Παρασκευή 18 Σεπτεμβρίου, Δευτέρα 21 Σεπτεμβρίου, Τρίτη 22 Σεπτεμβρίου, 20.00
ΠΗΓΗ:Culture
