Το τελευταίο διάστημα οι ΗΠΑ αντιδρούν στην προστασία των ΠΟΠ προϊόντων και ειδικά των τυριών ,κυρίως της ελληνικής φέτας , της ιταλικής παρμεζάνας και του ισπανικού manchego.
Ο “πόλεμος” μεταξύ ΗΠΑ και Μεξικού ξέσπασε με αφορμή τη νέα εμπορική συμφωνία των Μεξικανικών αρχών με την Ευρωπαϊκή Ένωση, σύμφωνα με την η οποία προβλέπειται αυξημένη προστασία για εκατοντάδες ευρωπαϊκά προϊόντα που συνδέονται με συγκεκριμένες περιοχές προέλευσης. Στη λίστα περιλαμβάνονται η Parmigiano Reggiano, η φέτα και το manchego, ενώ η συμφωνία δίνει στην ΕΕ τη δυνατότητα να κινηθεί νομικά σε περίπτωση παραβίασης των σχετικών δικαιωμάτων.
Η συμφωνία μεταξύ Ε.Ε και Μεξικού προκάλεσε την έντονη αντίδραση του προέδρου Τράμπ ο οποίος απείλησε με την επιβολή δασμών καθώς εκτιμά ότι οι νέοι κανόνες θα μπορούσαν να περιορίσουν τη δυνατότητα των Αμερικανών παραγωγών να χρησιμοποιούν ονομασίες όπως «παρμεζάνα» και «φέτα» για προϊόντα που παράγονται στις ΗΠΑ. Η αμερικανική πλευρά υποστηρίζει εδώ και χρόνια ότι πρόκειται για γενικές ονομασίες και όχι για όρους που πρέπει να συνδέονται αποκλειστικά με συγκεκριμένες περιοχές.
Από την πλευρά της η Ευρωπαϊκή Ένωση υποστηρίζει οτι για τους Ευρωπαίους παραγωγούς, οι ονομασίες αυτές δεν αποτελούν απλώς εμπορικές ετικέτες, αλλά μέρος της ταυτότητας και της παράδοσης συγκεκριμένων περιοχών. Η παρμεζάνα, για παράδειγμα, παραπέμπει στην Parmigiano Reggiano της βόρειας Ιταλίας, ενώ η φέτα συνδέεται με την ελληνική παραγωγή και συγκεκριμένες γεωγραφικές προϋποθέσεις.
Το θέμα των τυριών αποκτά μεγαλύτερη σημασία λόγω του μεγέθους της μεξικανικής αγοράς η οποία θεωρείται από τους μεγαλύτερους καταναλωτές τυριού στον κόσμο, με ισχυρή παράδοση σε τοπικές ποικιλίες όπως το Oaxaca και το queso fresco. Την ίδια στιγμή, οι εισαγωγές έχουν αυξηθεί σημαντικά τις τελευταίες δεκαετίες και πλέον αντιστοιχούν σχεδόν στο 30% της εγχώριας κατανάλωσης.
ΟΙ ΗΠΑ κυριαρχούν στις εξαγωγές τυριού προς το Μεξικό οι οποίες ανέρχονται σε περίπου 1 δισ. δολάρια ετησίως, ποσό πολλαπλάσιο της αξίας των συνολικών εξαγωγών γαλακτοκομικών προϊόντων της ΕΕ προς τη χώρα, οι οποίες υπολογίζονται σε περίπου 200 εκατ. δολάρια.
Παράλληλα οι Αμερικανοί παραγωγοί τυριών προσβλέπουν σε μια μεγάλη και αναπτυσσόμενη αγορά με τους Μεξικανούς να θεωρούν ότι ο ανταγωνισμός από τις ΗΠΑ πιέζει τις εγχώριες επιχειρήσεις, καθώς τα αμερικανικά προϊόντα μπορούν να διατίθενται σε χαμηλότερες τιμές. Παράλληλα, ορισμένοι εισαγωγείς βλέπουν θετικά τη συμφωνία με την ΕΕ, εκτιμώντας ότι η μείωση των δασμών θα επιτρέψει την είσοδο περισσότερων ευρωπαϊκών τυριών στη μεξικανική αγορά.
Και ενώ ΗΠΑ -Μεξικό και Ε.Ε ερίζουν για τα ΠΟΠ προϊόντα στο παιχνίδι μπαίνει και ο Καναδάς ο οποίος δεν διαθέτει μια πλήρως ανοικτή αγορά γαλακτοκομικών. Αν και το 2022 με τη συμφωνία CETA (συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών μεταξύ Καναδά και Ε.Ε) άνοιξε σημαντικά αυτή την αγορά στους Ευρωπαίους παραγωγούς. Από το 2022 η ετήσια ποσόστωση για τυριά της ΕΕ έχει φθάσει τους 16.000 τόνους και οι εισαγωγές δεν επιβαρύνονται με δασμούς. Η συμφωνία διπλασίασε τις εξαγωγές της ελληνικής φέτας την οποία η CETA αναγνωρίζει ως ΠΟΠ.
Το πρόβλημα είναι οτι οι καναδικές αρχές επιτρέπουν την κυκλοφορία προϊόντων με χαρακτηρισμούς όπως «feta style», «feta type» ή «feta imitation», εφόσον αναγράφεται η πραγματική γεωγραφική προέλευσή τους.Έτσι, δίπλα στην ελληνική Φέτα ΠΟΠ μπορεί νόμιμα να βρίσκεται στο καναδικό ράφι και «φέτα» made in Canada.
Τον περασμένο Ιούλιο η Ε.Ε επανέφερε τις ανησυχίες για τους Καναδούς παραγωγούς που επικαλούνται παλαιότερα δικαιώματα χρήσης της ονομασίας «feta». Οι καναδοί κτηνοτρόφοι έχουν δικαίωμα παραγωγής φέτας μόνο αν αποδείξουν οτι ασχολούνταν με το συγκεκριμένο τυρί μέχρι το 2013.Όμως αν και ζητούνται στοιχεία που να τεκμηριώνουν αυτό το δικαίωμα αυτά δεν κοινοποιούνται πο΄τε.
Οι εξαγωγές ελληνικής φέτας κινούνται σε επίπεδα-ρεκόρ, φτάνοντας το 2025 τους 105.494 τόνους αξίας 873,15 εκατ. ευρώ, ενώ το 2026 συνεχίζουν την ανοδική τους πορεία με ρυθμούς άνω του 6,5%.
Οι εξαγωγές της φέτας γίνονται σε Γερμανία, Ιταλία, Αγγλία ,Γαλλία , Καναδά και σε άλλες χώρες όπως σε Σουηδία, Ολλανδία.
Πέραν όλων αυτών θα πρέπει να τονιστεί ότι λόγω των ζωονόσων ο πρόεδρος της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Φέτας (ΕΔΟΦ) κ.Μιχάλης Σαράντης εκφράζει την έντονη ανησυχία του για τη μείωση της γαλακτοπαραγωγής η οποία μπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις στις εξαγωγές.
Πηγή – Ελεύθερος Τύπος
