Νέα μελέτη / Συνδέει την αύξηση των καρκίνων πριν από τα 50 με την «ταχύτερη γήρανση»

Οι ερευνητές, ωστόσο, ξεκαθαρίζουν ότι τα ευρήματα δεν αποδεικνύουν σχέση αιτίας και αποτελέσματος, αλλά προσφέρουν ένα νέο στοιχείο που μπορεί να βοηθήσει στην κατανόηση του φαινομένου, όπως αποτυπώνεται στην μελέτη που δημπσιεύτηκε στο livescience.

Τα τελευταία χρόνια οι επιστήμονες καταγράφουν συνεχή αύξηση των περιστατικών πρώιμου καρκίνου, όπως του μαστού, του παχέος εντέρου, των νεφρών και της μήτρας, σε ανθρώπους ηλικίας κάτω των 50 ετών.

Σύμφωνα με προηγούμενη διεθνή μελέτη, οι διαγνώσεις αυτών των μορφών καρκίνου αυξήθηκαν κατά περίπου 25% παγκοσμίως μεταξύ 1990 και 2019, χωρίς να έχει ακόμη αποσαφηνιστεί η βασική αιτία.

Η νέα έρευνα εξετάζει μια διαφορετική πιθανή εξήγηση – ότι οι σημερινές γενιές ενδέχεται να γερνούν βιολογικά ταχύτερα από ότι οι προηγούμενες.

Η ηλικία που δείχνει πραγματικά ο οργανισμός

Οι ερευνητές διαχωρίζουν τη χρονολογική ηλικία – δηλαδή τα χρόνια που έχουν περάσει από τη γέννηση – από τη βιολογική ηλικία, η οποία αποτυπώνει την πραγματική κατάσταση του οργανισμού. Η τελευταία υπολογίζεται μέσω βιολογικών δεικτών στο αίμα και στο DNA, οι οποίοι αποκαλύπτουν πόσο γρήγορα γερνούν οι ιστοί και τα όργανα.

Για τις ανάγκες της μελέτης αναλύθηκαν στοιχεία περισσότερων από 150.000 ενηλίκων που συμμετέχουν στη βρετανική βάση δεδομένων UK Biobank, ενώ τα αποτελέσματα συγκρίθηκαν και με σχεδόν 10.000 συμμετέχοντες του αμερικανικού ερευνητικού προγράμματος All of Us.

Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν το μοντέλο PhenoAge, ένα εργαλείο που υπολογίζει τη διαφορά ανάμεσα στη χρονολογική και τη βιολογική ηλικία ενός ανθρώπου.

Οι νεότεροι εμφανίζονται βιολογικά μεγαλύτεροι

Η ανάλυση αποκάλυψε ότι όσοι γεννήθηκαν μεταξύ 1965 και 1974 εμφάνιζαν μεγαλύτερη «απόσταση» μεταξύ χρονολογικής και βιολογικής ηλικίας σε σχέση με όσους είχαν γεννηθεί στις αρχές της δεκαετίας του 1950.

Η ίδια τάση ήταν ακόμη πιο έντονη στα αμερικανικά δεδομένα, όπου οι άνθρωποι που γεννήθηκαν τη δεκαετία του 1990 εμφάνιζαν σημαντικά μεγαλύτερη βιολογική γήρανση σε σχέση με εκείνους που είχαν γεννηθεί στα τέλη της δεκαετίας του 1960.

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν και δεύτερο επιστημονικό μοντέλο μέτρησης της βιολογικής ηλικίας, το οποίο κατέληξε σε παρόμοια συμπεράσματα, ενισχύοντας την αξιοπιστία των ευρημάτων.

Μεγαλύτερος κίνδυνος για συγκεκριμένους καρκίνους

Η μελέτη έδειξε ότι τα άτομα με υψηλότερη βιολογική ηλικία είχαν αυξημένες πιθανότητες να εμφανίσουν καρκίνο πριν από την ηλικία των 50 ετών.

Η συσχέτιση ήταν εντονότερη για συμπαγείς όγκους, δηλαδή καρκίνους που αναπτύσσονται σε ιστούς και όργανα, και κυρίως καρκίνο του πνεύμονα, καρκίνους του πεπτικού συστήματος και καρκίνο της μήτρας.

Συνολικά, όσοι ανήκαν στην ομάδα με τη μεγαλύτερη βιολογική ηλικία παρουσίαζαν περίπου 15% υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης πρώιμου καρκίνου σε σύγκριση με όσους είχαν τη μικρότερη.

Παράλληλα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι δείκτες που υποδηλώνουν πρόωρη γήρανση του ανοσοποιητικού συστήματος συνδέονταν με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του πνεύμονα, ενώ ενδείξεις πρόωρης γήρανσης του λιπώδους ιστού σχετίζονταν με μεγαλύτερο κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου.

Οι ειδικοί εφιστούν προσοχή

Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι τα αποτελέσματα δεν σημαίνουν πως η ταχύτερη βιολογική γήρανση προκαλεί καρκίνο.

Πρόκειται για μια στατιστική συσχέτιση που θα πρέπει να επιβεβαιωθεί και από άλλες μελέτες σε διαφορετικούς πληθυσμούς.

Επιπλέον, τα τεστ υπολογισμού της βιολογικής ηλικίας βρίσκονται ακόμη σε σχετικά πρώιμο στάδιο ανάπτυξης και δεν μπορούν σήμερα να χρησιμοποιηθούν ως αξιόπιστα εργαλεία πρόβλεψης του κινδύνου για κάθε άτομο ξεχωριστά.

«Πρόκειται ουσιαστικά για μια απόδειξη της θεωρίας και όχι για οριστική απάντηση», δήλωσε η επικεφαλής της μελέτης Γιν Κάο από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Ουάσινγκτον.

Ανεξάρτητοι επιστήμονες σημειώνουν επίσης ότι η μελέτη δεν μπορεί να αποδείξει αν η βιολογική γήρανση είναι η αιτία της αύξησης των περιστατικών καρκίνου ή απλώς ένας δείκτης που αντικατοπτρίζει άλλους επιβαρυντικούς παράγοντες, όπως η παχυσαρκία, η διατροφή, οι περιβαλλοντικές επιδράσεις ή ο σύγχρονος τρόπος ζωής.

Παρ’ όλα αυτά, οι ερευνητές θεωρούν ότι η αξιολόγηση της βιολογικής ηλικίας μπορεί στο μέλλον να εξελιχθεί σε ένα ακόμη πολύτιμο εργαλείο για την κατανόηση του γιατί ολοένα περισσότεροι νέοι άνθρωποι εμφανίζουν καρκίνο σε ηλικίες που μέχρι πριν από λίγα χρόνια θεωρούνταν ασυνήθιστες.