Η ομοσπονδία παραμένει διεκδικητικός δρόμος για την απελευθέρωση και επανένωση της ΚύπρουΚρίσιμη η διαφύλαξη των συγκλίσεων για επανέναρξη ουσιαστικών συνομιλιών στο ΚυπριακόΔΙΑΠΡΑΓΜΑΤΕΥΤΗΣ ΜΕΝΕΛΑΟΣ ΜΕΝΕΛΑΟΥΗ αναφορά του ΓΓ στις συγκλίσεις είναι σαφής ως προς το ένα κράτος και τη διαφύλαξη του κεκτημένου των διαπραγματεύσεωνΓίνεται μια προσπάθεια για τα σημεία διέλευσης. Υπάρχει μια λογική, συμβιβαστική πρόταση από τα ΗΕ, την οποία εμείς αποδεχθήκαμε, αλλά η τ/κ πλευρά όχιΤην εκτίμηση ότι η πρόσφατη επίσκεψη του ΓΓ του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, στην Κύπρο έδωσε νέα ώθηση στην προσπάθεια για επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων εκφράζει, σε συνέντευξή του στη «Χαραυγή», ο διαπραγματευτής της ελληνοκυπριακής πλευράς, Μενέλαος Μενελάου. Τονίζει τη σημασία της διαφύλαξης των συγκλίσεων και του πλαισίου Γκουτέρες, υπογραμμίζοντας ότι η βάση λύσης παραμένει η ομοσπονδία και το ένα κράτος. Παράλληλα, επισημαίνει ότι χρειάζεται να ξεκαθαρίσει η στάση της τουρκικής πλευράς, εκφράζει την ελπίδα να συγκληθεί χωρίς νέες καθυστερήσεις διευρυμένη συνάντηση και εξηγεί γιατί θεωρεί την ομοσπονδία διεκδικητικό δρόμο για την απελευθέρωση και επανένωση της Κύπρου.
Συνέντευξη στον
Μιχάλη Μιχαήλ
Ποια εικόνα έχει διαμορφωθεί μετά την επίσκεψη Γκουτέρες στην Κύπρο;
Η επίσκεψη του Γενικού Γραμματέα ήταν μια κίνηση υψηλής σημασίας, σημειολογικά και ουσιαστικά. Πραγματοποιήθηκε σε μια στιγμή κατά την οποία χρειαζόταν να δοθεί μια ώθηση στην προσπάθεια. Το στίγμα που αφήνει είναι πολύ θετικό. Η αναφορά του Γενικού Γραμματέα στις συγκλίσεις είναι πολύ σαφής ως προς δύο πολύ κρίσιμα θέματα. Πρώτον, ότι η βάση λύσης είναι το ομοσπονδιακό πλαίσιο. Ένα κράτος. Και δεύτερον, ότι όλα όσα επιτεύχθηκαν στο παρελθόν πρέπει να διαφυλαχθούν και μια νέα προσπάθεια να επικεντρωθεί στην απόσταση που απομένει.
Βλέπετε να υπάρχει ελπίδα για τη σύγκληση πολυμερούς διάσκεψης, η οποία θα είναι σε θέση να φέρει αποτέλεσμα που θα οδηγήσει στην επανέναρξη των διαπραγματεύσεων;
Ο Γενικός Γραμματέας έχει αναφέρει ότι θα προχωρήσει στη σύγκληση διευρυμένης συνάντησης. Θυμίζω ότι στόχος των ΗΕ ήταν η διευρυμένη συνάντηση να πραγματοποιηθεί από πέρσι τον Νοέμβριο. Στη συνέχεια τέθηκε ως στόχος η πραγματοποίησή της τέλη Ιουλίου με αρχές Αυγούστου. Όλο το προηγούμενο διάστημα αντιμετωπίσαμε μια προσέγγιση επιβράδυνσης των εξελίξεων από τουρκικής πλευράς. Ελπίζουμε τα παραπέρα βήματα και η σύγκληση της διευρυμένης συνάντησης να μην αντιμετωπίσουν το ίδιο εμπόδιο.
Οι δύο πλευρές συμφωνούν τελικά στη λύση ΔΔΟ, όπως προνοείται από τα ψηφίσματα του ΟΗΕ, ή πλέον υπάρχουν αστερίσκοι και υποσημειώσεις;
Σε ό,τι αφορά τη δική μας θέση, είμαστε δεσμευμένοι στη βάση λύσης και στη διαφύλαξη του κεκτημένου των συνομιλιών, των συγκλίσεων και των έξι σημείων του πλαισίου Γκουτέρες. Όσον αφορά την τουρκική πλευρά, ακούμε τις δημόσιες δηλώσεις από πλευράς Άγκυρας που επαναλαμβάνουν την απαίτηση για λύση «δύο κρατών». Παρακολουθούμε τις συχνές συναντήσεις και δηλώσεις μεταξύ αξιωματούχων της τουρκικής κυβέρνησης και πολιτικών από εκείνο το μέρος του πολιτικού φάσματος στην τουρκοκυπριακή κοινότητα που εκφράζει αυτή τη γραμμή της λύσης «δύο κρατών». Δεν παραβλέπουμε, επίσης, το ότι από την αλλαγή στην ηγεσία της τουρκοκυπριακής κοινότητας δεν έχει γίνει καμιά δημόσια αναφορά από τη νέα τουρκοκυπριακή ηγεσία σε λύση ομοσπονδίας. Εκ των πραγμάτων, δεν μπορούμε να αποτιμούμε τη στάση της τουρκοκυπριακής πλευράς ανεξάρτητα από τη γραμμή την οποία διακηρύσσει η Τουρκία. Συνεπώς, υπάρχει εδώ ένα θέμα σε σχέση με τη στάση της τουρκικής πλευράς που θα πρέπει να ξεκαθαρίσει.
Άρα, θεωρείτε ότι δεν είναι ξεκάθαρο ότι ο κ. Ερχιουρμάν συναινεί στη μορφή λύσης με βάση τα ψηφίσματα του ΟΗΕ;
Όπως σας είπα, υπάρχουν κάποια δεδομένα τα οποία δεν μπορούν να παραγνωρίζονται. Ο κ. Ερχιουρμάν έκανε μια μετατόπιση τον περασμένο Δεκέμβριο με την αναφορά στην πολιτική ισότητα σύμφωνα με τα ψηφίσματα των ΗΕ, την οποία αναγνωρίσαμε. Και είπαμε ότι η πολιτική ισότητα είναι άρρηκτα συνυφασμένη με το ομοσπονδιακό πλαίσιο, άρα ένα κράτος, που είναι κάτι διαφορετικό από την κυριαρχική ισότητα, που είναι τα «δύο κράτη». Αναγνωρίζοντας τους περιορισμούς λόγω της στάσης της Τουρκίας, δώσαμε στον κ. Ερχιουρμάν την αναγκαία πίστωση. Ωστόσο, δεν μπορούμε να παραβλέπουμε την παρατεταμένη απουσία δημόσιας αναφοράς στη λύση ομοσπονδίας. Ούτε την προσέγγιση επιβράδυνσης της προσπάθειας. Θα πω ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα. Γίνεται μια προσπάθεια για τα σημεία διέλευσης. Υπάρχει μια λογική συμβιβαστική πρόταση από τα ΗΕ. Εμείς την αποδεχθήκαμε. Η τουρκοκυπριακή πλευρά όχι. Και στη συνέχεια ακούμε αναφορές από τουρκοκυπριακής πλευράς για πρόοδο στα ΜΟΕ ως προϋπόθεση για να προχωρήσει παραπέρα η προσπάθεια και για την ουσία.
Με τις συγκλίσεις τι γίνεται; Εξακολουθούν να ισχύουν ή θα επανανοίξουν κεφάλαια; Ποια είναι η θέση των δύο πλευρών;
Οι συγκλίσεις ισχύουν. Η δική μας θέση είναι ότι θα πρέπει να διαφυλαχθούν όλα όσα είχαν επιτευχθεί μέχρι και το πέρας της διάσκεψης στο Κραν Μοντανά. Και η προσπάθεια να επικεντρωθεί σε αυτά που απομένουν. Ελπίζουμε αυτή να είναι η προσέγγιση και από τουρκικής πλευράς.
Γίνεται καταγραφή τους από τον ΟΗΕ και θα δημοσιοποιηθούν, ώστε να γνωρίζουν οι πολίτες ποιες ακριβώς είναι οι συγκλίσεις;
Έχει αρχίσει αυτή η καταγραφή. Και στη συνέχεια θα δοθούν σε όλους τους εμπλεκόμενους, στις δύο πλευρές στην Κύπρο για τις εσωτερικές πτυχές και στις εγγυήτριες δυνάμεις, τους συμβαλλόμενους στις Συνθήκες Εγγυήσεως και Συμμαχίας, για τις εξωτερικές πτυχές. Και θα προχωρήσουμε στη σύγκληση διευρυμένης συνάντησης, στην οποία να αποφασιστεί η επανέναρξη συνομιλιών για την επίτευξη συνολικής λύσης.
Η ενημέρωση της κοινωνίας είναι απαραίτητο βήμα. Θα γίνει και αυτό σε συγχρονισμό με την πορεία της διαδικασίας.
Πώς απαντάτε σε όσους, στις ελεύθερες περιοχές, ισχυρίζονται ότι η λύση ΔΔΟ είναι διχοτόμηση και αποδοχή των τετελεσμένων της εισβολής; Υπάρχει άλλη διέξοδος για επανένωση του τόπου;
Κάθε άποψη είναι σεβαστή. Η δική μου άποψη είναι ότι πολύ ορθά, μετά τα τραγικά γεγονότα του 1974, ο Πρόεδρος Μακάριος, αποτιμώντας τα δεδομένα που διαμορφώθηκαν με ορθολογιστικό και ισορροπημένο τρόπο, προχώρησε στη συμφωνία για ομοσπονδιακή λύση του Κυπριακού. Όπως πολύ σωστά όλοι οι Πρόεδροι και όλες οι κυβερνήσεις μέχρι σήμερα παρέμειναν συνεπείς σε αυτή μας τη δέσμευση.
Λέγεται μερικές φορές ότι αυτή η συνέπεια στις δεσμεύσεις μας μάς εγκλωβίζει σε μια διαρκή υποχωρητικότητα. Η ιστορική εμπειρία δείχνει ότι τα πράγματα όχι μόνο δεν λειτούργησαν με αυτόν τον τρόπο, αλλά ότι αυτή η συνέπεια υπήρξε μια διεκδικητική στάση. Συνέβαλε στην επίτευξη εξαιρετικά σημαντικών στόχων. Η ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην ΕΕ έγινε δυνατή –έστω και αν η κατάληξη της τότε προσπάθειας για λύση του Κυπριακού δεν ευοδώθηκε–, μεταξύ άλλων παραγόντων, και γιατί έγινε αντιληπτό ότι, για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος, έπρεπε να επιδιώξουμε με συνέπεια τη λύση του Κυπριακού μέσα στο συμφωνημένο ομοσπονδιακό πλαίσιο.
Η συνέπεια αυτή ήταν καθοριστική σε προηγούμενες διαδικασίες συνομιλιών για να πετύχουμε βελτίωση πτυχών του Κυπριακού που αντιμετωπίζουν ακόμα και διαιρετικές προσεγγίσεις των συμφωνιών του 1960. Μιλώ για συγκλίσεις σε θέματα όπως, για παράδειγμα, η ομοσπονδιακή εκτελεστική εξουσία και το σύστημα εκλογής ομοσπονδιακής κυβέρνησης, που θα περιλαμβάνει την έκφραση της κοινής βούλησης όλων των πολιτών, Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων, μέσα από τη διασταυρούμενη και σταθμισμένη ψήφο. Αυτό δεν υπήρχε σε κανέναν θεσμό στο ενιαίο κράτος του 1960. Μιλώ για την εφαρμογή των τεσσάρων ελευθεριών της ΕΕ, την κατοχύρωση της πληθυσμιακής αναλογίας, την κατάργηση των εγγυήσεων, την αποχώρηση των στρατευμάτων, με εκκρεμότητα το θέμα των αποσπασμάτων. Όλα αυτά, νομίζω, αποδεικνύουν ότι η ομοσπονδία όχι μόνο δεν είναι εξ ορισμού διαχωριστική, αλλά είναι ο διεκδικητικός δρόμος για να φτάσουμε στην υλοποίηση του στρατηγικού στόχου της απελευθέρωσης και της επανένωσης της Κύπρου.
Cyprus
