…αλλά οι εξουσιαστές που την καταχρώνται είναι κατά κανόνα άντρες.
Λες και έχουμε επιδημία: Κάθε λίγο, κάποιος άντρας σκοτώνει μια γυναίκα – ή την κακοποιεί, στην… «καλύτερη» περίπτωση, είτε κακοποιεί το παιδί του. Έχουμε και ιδιαίτερο όρο που περιγράφει το έγκλημα: Γυναικοκτονία – για ανδροκτονία δεν έχουμε ακουστά. Μέχρι πρόσφατα, αυτές οι δολοφονίες χαρακτηρίζονταν συχνά ως «εγκλήματα πάθους», ένας προσβλητικός όρος απέναντι στις γυναίκες και στα πάθη κάθε είδους. Τι τρέχει, λοιπόν; Γιατί τόσοι άντρες κακοποιούν γυναίκες;
Στην τελευταία περίπτωση, όπου αστυνομικός πυροβόλησε τη σύζυγό του, η εξήγηση βρίσκεται σ’ αυτό που είπε όταν ένας περαστικός προσπάθησε να επέμβει και να την υπερασπιστεί καθώς είδε να την κακοποιεί: «Φύγε να μη σε παίξω, είναι η γυναίκα μου!» του φώναξε, απειλώντας τον με το πιστόλι του. Επειδή ήταν η γυναίκα του… την πυροβόλησε τέσσερις φορές, στο κεφάλι και στο σώμα, και αυτοπυροβολήθηκε. Ευτυχώς η γυναίκα επέζησε, αν και σε κρίσιμη κατάσταση, ενώ εκείνος (ευτυχώς; δυστυχώς;) όχι…
Είναι θέμα εξουσίας και δύναμης. Η πατριαρχία ζει και βασιλεύει από την εποχή των σπηλαίων – δεν εξελίχθηκε σ’ αυτόν τον τομέα η ανθρωπότητα: Η ωμή εξουσία του πιο ισχυρού, είτε αυτός είναι ο σύζυγος ή ο πατέρας είτε ο πλανητάρχης και οι ανθυποπλανητάρχες. Θυμηθείτε, άλλωστε, ότι στην ελληνική γλώσσα η εξουσία είναι γένους θηλυκού, καθόλου τυχαίο όπως φαίνεται, εφόσον η βία είναι πολύ συχνά έμφυλη. Όπως δεν είναι τυχαίο το ότι αυτοί που την καταχρώνται, που υπερβάλλουν, που νομίζουν πως δεν υπάρχουν όρια στο πώς τη χρησιμοποιούν, είναι κατά κανόνα άντρες.
Είναι αυτοί που αποτελούν ντροπή για το φύλο τους –το φύλο μου–, που νομίζουν πως όλα τούς επιτρέπονται όταν πρόκειται να επιβληθούν στη σύζυγο ή τη σύντροφο, το παιδί, τους πιο αδύναμους. Μπορεί να είναι ο άντρας της διπλανής πόρτας, ο αστυνομικός – ακόμα και ο επικεφαλής του κράτους, όταν ασελγεί στους πολίτες καταχρώμενος την εξουσία του για δικό του όφελος.
Συγκράτησα μια δήλωση από την Αστυνομία: Ότι ο δράστης δεν είχε ως τώρα καταγγελθεί για κάτι ούτε είχε επιδείξει βίαιη συμπεριφορά. Και ψάχνουν τα κίνητρα σε ενδεχόμενες οικονομικές δυσκολίες, που οδηγούν (φυσιολογικά!) σε καβγάδες. Πόσο εξοργιστική είναι αυτή η αντίληψη! Ότι, περίπου, νομιμοποιείται αυτή η συμπεριφορά επειδή δυο άνθρωποι διαφωνούσαν και μάλωναν! ‘Όμως ο άντρας χρησιμοποίησε και καταχράστηκε την εξουσία του, εκείνη του αστυνομικού εκτός από αυτήν του πατριάρχη, αλλά και το όπλο που του έδωσε το κράτος, για να σκοτώσει μια γυναίκα – τη σύζυγό του. Αυτός ο άνθρωπος, προφανώς, είχε κριθεί ικανός γι’ αυτή τη δουλειά – να προστατεύει τους πολίτες, δηλαδή. Ακόμα πιο προφανέστερα, δυστυχώς εκ του αποτελέσματος, ήταν τραγικά ακατάλληλος και επικίνδυνος στον υψηλότερο βαθμό. Το ότι δεν είχε καταγγελθεί στο παρελθόν δεν αθωώνει κανέναν, ιδίως αυτούς που τον προσέλαβαν.
Πόσοι σαν αυτόν υπάρχουν στην Αστυνομία, που δεν έχουν καταγγελθεί; Και άμα έρθει, ο μη γένοιτο, μια «κακιά στιγμή» για κάποιο μέλος της, οι προϊστάμενοί του θα νίψουν τας χείρας τους επειδή «δεν είχε σχετικό ιστορικό» και «δεν υπήρχε καμιά καταγγελία εναντίον του»; Με ποια κριτήρια προσλαμβάνουν αστυνομικούς; Και τι τους διδάσκουν στην κυπριακή «Μεγάλη των Μπάτσων Σχολή»;
Παίρνουν παραδείγματα από τη σχετική ταινία; – η οποία κακώς θεωρείται κωμωδία, στην πραγματικότητα είναι μια σύγχρονη τραγωδία η οποία διακωμωδεί τη νοοτροπία μιας Αστυνομίας που δεν θέλουμε. Θα πρέπει να αναθεωρηθούν επειγόντως τα κριτήρια πρόσληψης, με απαραίτητη την αξιολόγηση από ψυχολόγο ή ψυχίατρο. Και στην εκπαίδευσή τους, πριν βγουν στους δρόμους, να συμπεριληφθούν μαθήματα από ειδικούς, π.χ. ψυχολόγους, κοινωνικούς επιστήμονες κ.ά.
Εννοείται πως ανάλογα κριτήρια θα έπρεπε να υπάρχουν για όποιον προορίζεται να αναλάβει δημόσιο αξίωμα, από υπάλληλος σε κάποια κρατική υπηρεσία μέχρι βουλευτής, υπουργός, ακόμα και πρόεδρος της Δημοκρατίας –αλλά και μετά, κατά περιόδους: Ψυχολογική και ψυχιατρική αξιολόγηση, ενδεχομένως τεστ νοημοσύνης, μαζί με εξετάσεις στη γλώσσα, στην κατανόηση νοημάτων και ιδεών και στην κριτική ικανότητα, ακόμα και δοκιμασία στη διαχείριση θυμού – ειδικά όταν υπάρχουν τριγύρω τασάκια ή δημοσιογράφοι που κινδυνεύουν να τους πάρει ο δαίμονας. Εννοείται πως, όσο και αν οι γυναίκες είναι το ίδιο ικανές με τους άντρες για το καλύτερο ή για το χειρότερο, η αξιολόγηση για θέσεις εξουσίας θα πρέπει να είναι περισσότερο αυστηρή και εστιασμένη στους άνδρες υποψήφιους.
Όλοι μας έχουμε μεγαλώσει σε ένα πατριαρχικό περιβάλλον, από το οποίο μόνο συνειδητά μπορούσαμε να ξεφύγουμε – με το διάβασμα και την ενημέρωση, με τη γνώση, ενδεχομένως και με ψυχολογική βοήθεια. Φυσικά, απαραίτητη προϋπόθεση είναι να αναγνωρίζουμε τα συμπτώματα αυταρχικότητας και πατριαρχικής, εξουσιαστικής συμπεριφοράς – στους άλλους, αλλά και στον εαυτό μας.
Η κοινωνία μας, για να επιβιώσει και να εξελιχθεί, θα πρέπει να βρει τους τρόπους να απαλλαγεί από τέτοιες αντιλήψεις, οι οποίες συχνά είναι βαθιά ριζωμένες στο υποσυνείδητό μας. Η Εκπαίδευση έχει τον κύριο ρόλο και την ευθύνη σ’ αυτό, όμως εμείς οι ίδιοι δεν θα πρέπει να επαναλαμβάνουμε τα τοξικά πρότυπα του παρελθόντος στο μεγάλωμα των παιδιών μας. Για το δικό τους καλό, για την κοινωνία στην οποία θα ζήσουν, ώστε να την κάνουν καλύτερη.
chrarv@philelefheros.com
Minority Report, ΕΛΕΥΘΕΡΑ 05.07.2026
…αλλά οι εξουσιαστές που την καταχρώνται είναι κατά κανόνα άντρες.
Λες και έχουμε επιδημία: Κάθε λίγο, κάποιος άντρας σκοτώνει μια γυναίκα – ή την κακοποιεί, στην… «καλύτερη» περίπτωση, είτε κακοποιεί το παιδί του. Έχουμε και ιδιαίτερο όρο που περιγράφει το έγκλημα: Γυναικοκτονία – για ανδροκτονία δεν έχουμε ακουστά. Μέχρι πρόσφατα, αυτές οι δολοφονίες χαρακτηρίζονταν συχνά ως «εγκλήματα πάθους», ένας προσβλητικός όρος απέναντι στις γυναίκες και στα πάθη κάθε είδους. Τι τρέχει, λοιπόν; Γιατί τόσοι άντρες κακοποιούν γυναίκες;
Στην τελευταία περίπτωση, όπου αστυνομικός πυροβόλησε τη σύζυγό του, η εξήγηση βρίσκεται σ’ αυτό που είπε όταν ένας περαστικός προσπάθησε να επέμβει και να την υπερασπιστεί καθώς είδε να την κακοποιεί: «Φύγε να μη σε παίξω, είναι η γυναίκα μου!» του φώναξε, απειλώντας τον με το πιστόλι του. Επειδή ήταν η γυναίκα του… την πυροβόλησε τέσσερις φορές, στο κεφάλι και στο σώμα, και αυτοπυροβολήθηκε. Ευτυχώς η γυναίκα επέζησε, αν και σε κρίσιμη κατάσταση, ενώ εκείνος (ευτυχώς; δυστυχώς;) όχι…
Είναι θέμα εξουσίας και δύναμης. Η πατριαρχία ζει και βασιλεύει από την εποχή των σπηλαίων – δεν εξελίχθηκε σ’ αυτόν τον τομέα η ανθρωπότητα: Η ωμή εξουσία του πιο ισχυρού, είτε αυτός είναι ο σύζυγος ή ο πατέρας είτε ο πλανητάρχης και οι ανθυποπλανητάρχες. Θυμηθείτε, άλλωστε, ότι στην ελληνική γλώσσα η εξουσία είναι γένους θηλυκού, καθόλου τυχαίο όπως φαίνεται, εφόσον η βία είναι πολύ συχνά έμφυλη. Όπως δεν είναι τυχαίο το ότι αυτοί που την καταχρώνται, που υπερβάλλουν, που νομίζουν πως δεν υπάρχουν όρια στο πώς τη χρησιμοποιούν, είναι κατά κανόνα άντρες.
Είναι αυτοί που αποτελούν ντροπή για το φύλο τους –το φύλο μου–, που νομίζουν πως όλα τούς επιτρέπονται όταν πρόκειται να επιβληθούν στη σύζυγο ή τη σύντροφο, το παιδί, τους πιο αδύναμους. Μπορεί να είναι ο άντρας της διπλανής πόρτας, ο αστυνομικός – ακόμα και ο επικεφαλής του κράτους, όταν ασελγεί στους πολίτες καταχρώμενος την εξουσία του για δικό του όφελος.
Συγκράτησα μια δήλωση από την Αστυνομία: Ότι ο δράστης δεν είχε ως τώρα καταγγελθεί για κάτι ούτε είχε επιδείξει βίαιη συμπεριφορά. Και ψάχνουν τα κίνητρα σε ενδεχόμενες οικονομικές δυσκολίες, που οδηγούν (φυσιολογικά!) σε καβγάδες. Πόσο εξοργιστική είναι αυτή η αντίληψη! Ότι, περίπου, νομιμοποιείται αυτή η συμπεριφορά επειδή δυο άνθρωποι διαφωνούσαν και μάλωναν! ‘Όμως ο άντρας χρησιμοποίησε και καταχράστηκε την εξουσία του, εκείνη του αστυνομικού εκτός από αυτήν του πατριάρχη, αλλά και το όπλο που του έδωσε το κράτος, για να σκοτώσει μια γυναίκα – τη σύζυγό του. Αυτός ο άνθρωπος, προφανώς, είχε κριθεί ικανός γι’ αυτή τη δουλειά – να προστατεύει τους πολίτες, δηλαδή. Ακόμα πιο προφανέστερα, δυστυχώς εκ του αποτελέσματος, ήταν τραγικά ακατάλληλος και επικίνδυνος στον υψηλότερο βαθμό. Το ότι δεν είχε καταγγελθεί στο παρελθόν δεν αθωώνει κανέναν, ιδίως αυτούς που τον προσέλαβαν.
Πόσοι σαν αυτόν υπάρχουν στην Αστυνομία, που δεν έχουν καταγγελθεί; Και άμα έρθει, ο μη γένοιτο, μια «κακιά στιγμή» για κάποιο μέλος της, οι προϊστάμενοί του θα νίψουν τας χείρας τους επειδή «δεν είχε σχετικό ιστορικό» και «δεν υπήρχε καμιά καταγγελία εναντίον του»; Με ποια κριτήρια προσλαμβάνουν αστυνομικούς; Και τι τους διδάσκουν στην κυπριακή «Μεγάλη των Μπάτσων Σχολή»;
Παίρνουν παραδείγματα από τη σχετική ταινία; – η οποία κακώς θεωρείται κωμωδία, στην πραγματικότητα είναι μια σύγχρονη τραγωδία η οποία διακωμωδεί τη νοοτροπία μιας Αστυνομίας που δεν θέλουμε. Θα πρέπει να αναθεωρηθούν επειγόντως τα κριτήρια πρόσληψης, με απαραίτητη την αξιολόγηση από ψυχολόγο ή ψυχίατρο. Και στην εκπαίδευσή τους, πριν βγουν στους δρόμους, να συμπεριληφθούν μαθήματα από ειδικούς, π.χ. ψυχολόγους, κοινωνικούς επιστήμονες κ.ά.
Εννοείται πως ανάλογα κριτήρια θα έπρεπε να υπάρχουν για όποιον προορίζεται να αναλάβει δημόσιο αξίωμα, από υπάλληλος σε κάποια κρατική υπηρεσία μέχρι βουλευτής, υπουργός, ακόμα και πρόεδρος της Δημοκρατίας –αλλά και μετά, κατά περιόδους: Ψυχολογική και ψυχιατρική αξιολόγηση, ενδεχομένως τεστ νοημοσύνης, μαζί με εξετάσεις στη γλώσσα, στην κατανόηση νοημάτων και ιδεών και στην κριτική ικανότητα, ακόμα και δοκιμασία στη διαχείριση θυμού – ειδικά όταν υπάρχουν τριγύρω τασάκια ή δημοσιογράφοι που κινδυνεύουν να τους πάρει ο δαίμονας. Εννοείται πως, όσο και αν οι γυναίκες είναι το ίδιο ικανές με τους άντρες για το καλύτερο ή για το χειρότερο, η αξιολόγηση για θέσεις εξουσίας θα πρέπει να είναι περισσότερο αυστηρή και εστιασμένη στους άνδρες υποψήφιους.
Όλοι μας έχουμε μεγαλώσει σε ένα πατριαρχικό περιβάλλον, από το οποίο μόνο συνειδητά μπορούσαμε να ξεφύγουμε – με το διάβασμα και την ενημέρωση, με τη γνώση, ενδεχομένως και με ψυχολογική βοήθεια. Φυσικά, απαραίτητη προϋπόθεση είναι να αναγνωρίζουμε τα συμπτώματα αυταρχικότητας και πατριαρχικής, εξουσιαστικής συμπεριφοράς – στους άλλους, αλλά και στον εαυτό μας.
Η κοινωνία μας, για να επιβιώσει και να εξελιχθεί, θα πρέπει να βρει τους τρόπους να απαλλαγεί από τέτοιες αντιλήψεις, οι οποίες συχνά είναι βαθιά ριζωμένες στο υποσυνείδητό μας. Η Εκπαίδευση έχει τον κύριο ρόλο και την ευθύνη σ’ αυτό, όμως εμείς οι ίδιοι δεν θα πρέπει να επαναλαμβάνουμε τα τοξικά πρότυπα του παρελθόντος στο μεγάλωμα των παιδιών μας. Για το δικό τους καλό, για την κοινωνία στην οποία θα ζήσουν, ώστε να την κάνουν καλύτερη.
chrarv@philelefheros.com
Minority Report, ΕΛΕΥΘΕΡΑ 05.07.2026
Το άρθρο Η εξουσία είναι γένους θηλυκού… εμφανίστηκε πρώτα στο Philenews. Read More
