- Η «επιχείρηση» ύπνος: Σταδιακή και ανώδυνη επαναφορά
Ο ύπνος είναι το Α και το Ω για τη συγκέντρωση και τη διάθεση του ανθρώπου. Απαιτούνται προσεκτικά βήματα, γιατί οποιαδήποτε απότομη αλλαγή συνήθως φέρνει γκρίνια και εξάντληση.
- Ο κανόνας των 15 λεπτών: Ξεκινήστε την προσαρμογή 10-14 ημέρες πριν ανοίξουν τα σχολεία. Κάθε βράδυ, βάζετε το παιδί για ύπνο 15 λεπτά νωρίτερα και ξυπνάτε το 15 λεπτά νωρίτερα το πρωί, μέχρι να φτάσετε στο επιθυμητό σχολικό ωράριο.
- Αποσύνδεση από τις οθόνες: Τουλάχιστον μία ώρα πριν ξαπλώσει το παιδί, κλείστε τηλεοράσεις, tablets και κινητά. Το μπλε φως των οθονών μπλοκάρει την έκκριση της μελατονίνης (της ορμόνης του ύπνου).
- Καθιερώστε μια χαλαρωτική ιεροτελεστία: Ενα ζεστό ντους, η ανάγνωση ενός βιβλίου ή μια ήσυχη συζήτηση στο κρεβάτι στέλνουν το μήνυμα στον εγκέφαλο ότι ήρθε η ώρα για χαλάρωση.
- Πρόγραμμα… χωρίς πίεση και φωνές
Η μετάβαση στη ρουτίνα δεν χρειάζεται να συνοδεύεται από αυστηρές εντολές. Οταν το παιδί νιώθει ότι συμμετέχει στις αποφάσεις, συνεργάζεται πολύ πιο εύκολα. Επίσης, είναι πιο δύσκολο -όχι απίθανο- να αρχίσει να ζητάει αλλαγές και παρατάσεις.
- Συν-δημιουργήστε το πρόγραμμα: Καθίστε μαζί με το παιδί και φτιάξτε το εβδομαδιαίο πλάνο. Ρωτήστε το: «Τι ώρα πιστεύεις ότι είναι καλό να ετοιμάζουμε τη σάκα μας για να μην τρέχουμε το πρωί;». Συζητήστε, αποφασίστε μαζί και ζωγραφίστε ένα πλάνο δραστηριοτήτων και οργάνωσης του χρόνου.
- Οπτικοποιήστε τη ρουτίνα: Για τα μικρότερα παιδιά, φτιάξτε έναν πολύχρωμο πίνακα με ζωγραφιές ή αυτοκόλλητα που δείχνουν τα βήματα της ημέρας. Ετσι, ξέρουν ακριβώς τι ακολουθεί και δεν χρειάζεται να τους υπενθυμίζετε συνέχεια.
- Κρατήστε ζωντανό το «καλοκαίρι»: Το ότι ξεκινάει το σχολείο δεν σημαίνει ότι σταματάει η ζωή. Εξασφαλίστε καθημερινά ελεύθερο χρόνο για παιχνίδι, βόλτα στο πάρκο ή παγωτό. Χρειάζεται μια εξισορρόπηση ανάμεσα στον ελεύθερο χρόνο και τις υποχρεώσεις με τη μετάβαση να συμβαίνει απαλά, όχι απότομα.
- Ψυχολογική προετοιμασία: Χτίζοντας ασφάλεια και αυτοπεποίθηση
Η προετοιμασία του μυαλού και της καρδιάς του παιδιού είναι εξίσου σημαντική με την αγορά της σχολικής τσάντας. Οσο σημαντικό είναι για τον μικρό μας φίλο να βρει την τσάντα των ονείρων του, εξίσου σημαντικό παραμένει να τον προετοιμάσουμε, να μιλήσουμε για τα συναισθήματά του και για τα πράγματα που μπορεί να τον προβληματίσουν. Κάθε καινούργια χρονιά κρύβει νέες περιπέτειες, μυστικά και απόκρυφα μέρη, οπότε η ενήλικη ματιά μας χρειάζεται να βάλει υπότιτλους σε όλα αυτά που ένα παιδικό μυαλό μπορεί να σκαρφίζεται.
Υπάρχουν πολλά Do’s and Don’ts…
| Τι να αποφύγετε | Τι να προτιμήσετε |
| Υπερβολική πίεση: «Τώρα τελείωσαν τα ψέματα, πρέπει να διαβάζεις σοβαρά». | Ενθάρρυνση: «Φέτος θα μάθεις τόσο πολλά και ενδιαφέροντα πράγματα!». |
| Ακύρωση συναισθημάτων: «Ελα τώρα, σιγά το πράγμα, γιατί κάνεις έτσι;». | Ενσυναίσθηση: «Καταλαβαίνω ότι αγχώνεσαι, είναι φυσιολογικό. Είμαι εδώ για ό,τι χρειαστείς». |
| Απότομη προσαρμογή: Πρώτη επαφή με το σχολείο την ημέρα του Αγιασμού. | Εξοικείωση: Μια βόλτα μέχρι την αυλή του σχολείου μερικές ημέρες πριν για παιχνίδι. |
Δώστε χώρο στο παιδί να εκφράσει τους φόβους του. Μερικές φορές, το μόνο που χρειάζεται είναι να ακουστεί και να πάρει μια ζεστή αγκαλιά που θα του μεταδώσει ασφάλεια. Υπενθυμίστε του τα πράγματα που του αρέσουν στο σχολείο: οι φίλοι του, το διάλειμμα, η γυμναστική ή οι εκδρομές. Ετσι, θα του καλλιεργήσετε μια ευχάριστη ιδέα. Κάντε την αγορά των σχολικών ειδών μια κοινή, διασκεδαστική εμπειρία. Αφήστε το παιδί να επιλέξει την τσάντα, την κασετίνα ή τα τετράδιά του. Αυτό του δίνει μια αίσθηση ελέγχου και ανυπομονησίας για να τα χρησιμοποιήσει.
Τα παιδιά «καθρεφτίζουν» τα δικά μας συναισθήματα. Αν εσείς αντιμετωπίζετε την έναρξη της σχολικής χρονιάς με άγχος και εκνευρισμό, το παιδί θα εισπράξει το ίδιο. Πάρτε μια βαθιά ανάσα, δείξτε εμπιστοσύνη στις δυνατότητές τους και να είστε σίγουροι ότι, με λίγη υπομονή, οι πρώτες ημέρες θα κυλήσουν πιο όμορφα απ’ ό,τι φαντάζεστε!
Εχουν άγχος και οι γονείς;
Ακόμα και με τις καλύτερες προθέσεις, είναι πολύ εύκολο για εμάς τους γονείς να πέσουμε σε ορισμένες «παγίδες» κατά την περίοδο της προετοιμασίας. Η αναγνώριση αυτών των λαθών είναι το πρώτο βήμα για να τα αποφύγουμε. Πόσο συχνά νιώθετε πως κάποιος τριγύρω σας μεταφέρει το άγχος του; Το ίδιο ακριβώς αντιλαμβάνονται και τα παιδιά. Τα παιδιά λειτουργούν σαν σφουγγάρια και διαισθάνονται αμέσως την ανησυχία μας. Αν συζητάμε συνεχώς με άγχος για το πρόγραμμα, τα έξοδα, τις υποχρεώσεις ή το αν θα προσαρμοστεί το παιδί, του μεταδίδουμε ασυνείδητα το μήνυμα ότι το σχολείο είναι μια «απειλή» ή μια εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση. Προσπαθήστε να συζητάτε για το σχολείο με θετικό και ήρεμο τόνο, αποφεύγοντας τις δραματοποιήσεις μπροστά τους. Σίγουρα και για εσάς είναι δύσκολη κάθε νέα αρχή, αλλά στα παιδιά φαντάζει πολύ μεγαλύτερο από όσο το παρουσιάζετε.
Σχολείο, όπως λέμε «μπαμπούλας»;
Συχνά, πάνω στην αγανάκτησή μας για να επιβάλουμε όρια, χρησιμοποιούμε το σχολείο ως μέσο πίεσης. Φράσεις όπως: «Κάτσε τώρα να παίξεις, γιατί σε λίγο που θα αρχίσει το σχολείο θα στρωθείς στο διάβασμα και θα κοπούν αυτά» ή «Αν δεν ακούς, θα τα πεις με τη δασκάλα σου» ακούγονται πολύ συχνά πριν από την επιστροφή στα θρανία. Το αποτέλεσμα είναι το παιδί να συνδέσει το σχολείο με την τιμωρία, την απώλεια της ελευθερίας του και τον φόβο. Οπότε, το σχολείο είναι «κακό» και ένα μέρος όπου τα παιδιά βασανίζονται.
*Από την Παρασκευή Μπούρα, ψυχολόγο, MSc in Child Development, ομαδική αναλύτρια
Πηγή – Ελεύθερος Τύπος
