Το απόγευμα της Τρίτης, η Λετονία απέσυρε το βέτο της, λίγες ώρες πριν από τη λήξη των υφιστάμενων κυρώσεων το ίδιο βράδυ, ενώ περίπου 3.000 άτομα και οντότητες από τη Ρωσία περιλαμβάνονται πλέον στο καθεστώς κυρώσεων λόγω της υποστήριξης που παρέχουν στον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας.
Η τελευταία χρονική παράταση είχε συναντήσει έντονες αντιδράσεις και σημαντικές καθυστερήσεις, καθώς η Γαλλία και η Σλοβακία πίεζαν για την εξαίρεση των Ρώσων δισεκατομμυριούχων Alisher Usmanov και Mikhail Fridman.
Η Γαλλία συντάχθηκε με τη Σλοβακία στο αίτημα για διαγραφή του Usmanov από τη λίστα, επικαλούμενη μη δημοσιοποιημένες ανησυχίες για την εθνική ασφάλεια. Δημοσιεύματα ανέφεραν ότι το Παρίσι ανησυχεί για δύο Γάλλους υπηκόους που κρατούνται από το Αζερμπαϊτζάν, το οποίο φέρεται να άσκησε πιέσεις στη γαλλική πλευρά για τη συγκεκριμένη απόφαση. Ανώτερος αξιωματούχος του Μπακού, πάντως, αρνήθηκε τον ισχυρισμό.
Στο μεταξύ, το Λουξεμβούργο φέρεται να πίεσε για τη διαγραφή του Fridman, λόγω της συνεχιζόμενης αξίωσης διαιτησίας ύψους 16 δισ. δολαρίων που έχει εγείρει ο τελευταίος κατά της χώρας.
Ωστόσο, το πρωί της Δευτέρας, η Λετονία άσκησε βέτο και πίεσε ώστε οι δύο Ρώσοι ολιγάρχες να παραμείνουν στον κατάλογο. Ισχυρές αντιρρήσεις για την εξαίρεσή τους είχαν εκφράσει και αρκετά άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ, καθώς και η Ουκρανία.
Νέες κυρώσεις με στόχο τη ρωσική πολεμική βιομηχανία
Ενώ οι δύο ολιγάρχες αφαιρούνται από τις λίστες, οι πρέσβεις της ΕΕ προετοιμάζουν το νέο πακέτο ενόψει της συνάντησης των υπουργών Εξωτερικών των 27 στο Λουξεμβούργο, στις 12 Οκτωβρίου.
Σε αντίθεση με τους προηγούμενους 21 γύρους κυρώσεων που επιβλήθηκαν μετά την πλήρους κλίμακας εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, η τακτική των Βρυξελλών φαίνεται αυτή τη φορά να διαφοροποιείται. Δεν υπάρχουν προτάσεις για νέες τομεακές κυρώσεις, γεγονός που οδηγεί ορισμένους Ευρωπαίους αξιωματούχους να επισημαίνουν ότι ουσιαστικά δεν πρόκειται για έναν ακόμη «κανονικό γύρο» κυρώσεων.
Ο λόγος για την απουσία νέων τομεακών μέτρων συνδέεται με τις σημαντικές δυσκολίες που αντιμετώπισαν τα κράτη-μέλη της ΕΕ προκειμένου να καταλήξουν σε συμφωνία για το 21ο πακέτο κυρώσεων κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.
Τότε, σχέδια που είχαν βρεθεί στο επίκεντρο της δημοσιότητας, όπως η απαγόρευση εισαγωγής ρωσικών ψαριών και η απαγόρευση εισόδου Ρώσων πρώην μαχητών στη ζώνη Σένγκεν, απορρίφθηκαν από ορισμένες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.
Οι διαπραγματεύσεις εξελίχθηκαν παράλληλα σε προσπάθειες, κυρίως από την Αυστρία και την Ελλάδα, να αμβλυνθούν ήδη συμφωνημένες κυρώσεις.
Έτσι, ενώ η διάθεση για την αναζήτηση νέων τομέων της ρωσικής οικονομίας που θα μπορούσαν να τεθούν στο στόχαστρο φαίνεται να έχει περιοριστεί, η νέα τακτική προβλέπει την προσθήκη περισσότερων ονομάτων στην ήδη εκτεταμένη μαύρη λίστα της ΕΕ, η οποία συνεπάγεται δέσμευση περιουσιακών στοιχείων και απαγόρευση εισόδου.
Η υφιστάμενη λίστα περιλαμβάνει σχεδόν 3.000 άτομα και οντότητες. Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ) έχει πλέον αποστείλει πρόταση για την επιβολή κυρώσεων σε επιπλέον 827 οντότητες και 744 άτομα – αριθμός που αποτελεί ρεκόρ για την ΕΕ.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι όλες οι νέες καταχωρίσεις συνδέονται με τη ρωσική βιομηχανία όπλων.
Στο σχετικό έγγραφο επισημαίνεται ότι οι οντότητες περιλαμβάνονται σε κατάλογο που καταρτίστηκε πρόσφατα από τη ρωσική κυβέρνηση και τις προσδιορίζει ως μέλη του ρωσικού στρατιωτικοβιομηχανικού συμπλέγματος.
Τα πρόσωπα που προτείνονται για κυρώσεις είναι αποκλειστικά γενικοί διευθυντές, αναπληρωτές διευθυντές, αρχιμηχανικοί ή στελέχη που κατέχουν αντίστοιχες υψηλόβαθμες θέσεις στις συγκεκριμένες επιχειρήσεις.
Οι περισσότερες εταιρείες δραστηριοποιούνται στους τομείς των πυραυλικών συστημάτων, της αεροδιαστημικής και της ναυπηγικής βιομηχανίας, συμπεριλαμβανομένης της κατασκευής υποβρυχίων. Στη λίστα υπάρχουν, ωστόσο, και πολλές επιχειρήσεις που ασχολούνται με προϊόντα δυνητικά διπλής χρήσης, όπως ηλεκτρονικά συστήματα, ημιαγωγοί, ραντάρ, εξοπλισμός πλοήγησης, μπαταρίες, ακόμη και ρουχισμός για τις ένοπλες δυνάμεις.
Μεταξύ των εταιρειών που περιλαμβάνονται είναι η Sevmash, μία από τις σημαντικότερες ναυπηγικές επιχειρήσεις της Ρωσίας, ιδιαίτερα στον τομέα των υποβρυχίων, καθώς και η Zvezdochka, η οποία ειδικεύεται κυρίως στις επισκευές πολεμικών πλοίων και συνεργάζεται με τα ναυπηγεία του Ναυαρχείου της Αγίας Πετρούπολης.
Στη λίστα βρίσκονται επίσης η KBM, ρωσική εταιρεία που δραστηριοποιείται στον στρατιωτικό σχεδιασμό, και η KT Unmanned Systems, σημαντικός προμηθευτής μη επανδρωμένων αεροσκαφών των ρωσικών ενόπλων δυνάμεων.
Αξιοσημείωτο είναι ότι στη νέα πρόταση δεν περιλαμβάνονται σημαντικές πολιτικές προσωπικότητες, γεγονός που εκτιμάται ότι θα μπορούσε να διευκολύνει την έγκριση της λίστας από τα κράτη-μέλη τις επόμενες εβδομάδες.
Η «ασφαλέστερη προσέγγιση» των Βρυξελλών
Μέρος αυτής της «ασφαλέστερης προσέγγισης», όπως τη χαρακτήρισε Ευρωπαίος διπλωμάτης, συνδέεται με μια παράλληλη διαδικασία στην οποία συμμετείχαν πρόσφατα οι πρέσβεις της ΕΕ: την ανανέωση της υφιστάμενης μαύρης λίστας, η οποία αποδείχθηκε δυσκολότερη από ό,τι είχε αρχικά εκτιμηθεί.
Η Σλοβακία επιδίωκε και πάλι την αφαίρεση των ολιγαρχών Alisher Usmanov και Mikhail Fridman από τη λίστα, προκειμένου να δώσει το πράσινο φως σε εξάμηνη παράταση των κυρώσεων, αντί της δωδεκάμηνης ανανέωσης χωρίς «πολιτικές διαγραφές» που είχαν αρχικά επιδιώξει άλλα κράτη-μέλη.
Οι διαπραγματεύσεις, ωστόσο, έγιναν ολοένα και πιο περίπλοκες. Στις 21 Σεπτεμβρίου φάνηκε αρχικά να διαμορφώνεται συναίνεση για τη διαγραφή των δύο Ρώσων από τον κατάλογο και για παράταση του καθεστώτος κυρώσεων έως τον Σεπτέμβριο του 2029.
Πηγή – Ελεύθερος Τύπος
