Σε κάτι περισσότερο από έναν κοντινό τουριστικό και επενδυτικό προορισμό εξελίσσεται η Κύπρος για ολοένα περισσότερους Ισραηλινούς, με εκτενές ρεπορτάζ της Deutsche Welle να καταγράφει την αυξανόμενη παρουσία τους στο νησί, τις αγορές ακινήτων και τις επενδύσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ.
Για κάποιους, μάλιστα, η Κύπρος αποτελεί πλέον ένα «Plan B», σε περίπτωση περαιτέρω επιδείνωσης της κατάστασης στο Ισραήλ.
Την ίδια ώρα, η έκταση των αγορών ακινήτων από ξένους έχει ανοίξει πολιτική συζήτηση στην Κύπρο, με προτάσεις ενώπιον της Βουλής για περιορισμούς στην απόκτηση γης από υπηκόους τρίτων χωρών.
Η Deutsche Welle συνδέει την αυξανόμενη εγκατάσταση Ισραηλινών στην Κύπρο με την αβεβαιότητα που επικρατεί στο Ισραήλ μετά την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου 2023 και τις πολεμικές συγκρούσεις που ακολούθησαν.
Ισραηλινοί που μίλησαν ανώνυμα στο γερμανικό μέσο περιέγραψαν την Κύπρο ως εναλλακτική επιλογή σε περίπτωση που η κατάσταση στη χώρα τους επιδεινωθεί.
Ένας εξ αυτών, ο οποίος αγόρασε πρόσφατα κατοικία στην επαρχία Λεμεσού, ανέφερε χαρακτηριστικά ότι θέλει να διαθέτει ένα «Plan B».
Άλλοι επισημαίνουν την απόσταση των περίπου 40 λεπτών αεροπορικώς, το παρόμοιο κλίμα και τοπίο, αλλά και τη δυνατότητα επιχειρηματικής δραστηριοποίησης εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις που επικαλείται η DW από ισραηλινά μέσα ενημέρωσης, τουλάχιστον 3.000 ισραηλινές οικογένειες ζουν πλέον μόνιμα στην Κύπρο, με τον αριθμό να αυξάνεται κατά μερικές εκατοντάδες κάθε χρόνο.
Ακόμη μεγαλύτερος εκτιμάται ότι είναι ο αριθμός όσων έχουν αγοράσει ακίνητο στην Κύπρο χωρίς να κατοικούν μόνιμα στο νησί.
Η ισραηλινή εφημερίδα Israel Hayom, σύμφωνα με την DW, έχει κάνει λόγο για περίπου 20.000 Ισραηλινούς ιδιοκτήτες ακινήτων στην Κύπρο που δεν διαμένουν εδώ καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.
Παράλληλα, στοιχεία του Κτηματολογίου που παρουσιάστηκαν στη Βουλή δείχνουν ότι μεταξύ 2021 και 2024 καταγράφηκαν συνολικά 3.851 μεταβιβάσεις ακινήτων και πωλητήρια συμβόλαια με Ισραηλινούς αγοραστές μόνο στις επαρχίες Λάρνακας, Πάφου και Λεμεσού.
Η παρουσία ισραηλινών κεφαλαίων δεν περιορίζεται στις κατοικίες.
Το γερμανικό μέσο αναφέρεται, μεταξύ άλλων, στον ισραηλινό ξενοδοχειακό όμιλο Fattal, του οποίου οι επενδύσεις στην Κύπρο εκτιμώνται σε εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ και περιλαμβάνουν ξενοδοχεία σε Λεμεσό, Πάφο και Λάρνακα.
Στη Λάρνακα καταγράφεται επίσης η ανάπλαση του ιστορικού Palm Beach, επένδυση άνω των €110 εκατ., καθώς και το έργο Aqua Residences, ύψους περίπου €40 εκατ., που προβλέπει δύο πύργους 15 ορόφων στην παραλιακή περιοχή.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στην Τρόζενα της επαρχίας Λεμεσού.
Ισραηλινός επενδυτής σχεδιάζει την αναβίωση της εγκαταλελειμμένης κοινότητας, με αποκατάσταση περίπου 60 κατοικιών και δημιουργία τουριστικών υποδομών, χώρου κατασκήνωσης και οινοποιείου.
Το έργο βρίσκεται σε περιοχή Natura 2000 και έχει προκαλέσει αντιδράσεις, ενώ οι αρμόδιες Αρχές διερευνούν εργασίες που φέρονται να άρχισαν χωρίς τις απαιτούμενες πολεοδομικές και οικοδομικές άδειες.
Η αυξανόμενη παρουσία είναι πλέον ορατή και στην καθημερινότητα.
Συναγωγές, kosher εστιατόρια και άλλες υπηρεσίες που απευθύνονται στην ισραηλινή κοινότητα λειτουργούν σε Λάρνακα, Λεμεσό και Πάφο, ενώ στους δρόμους εμφανίζονται και διαφημίσεις στην εβραϊκή γλώσσα.
Η DW ξεχωρίζει ως χαρακτηριστική ένδειξη μονιμότερης εγκατάστασης το σχεδιαζόμενο ιδιωτικό εβραϊκό σχολείο στα Πολεμίδια, το οποίο προβλέπεται να μπορεί να φιλοξενήσει μέχρι 1.500 μαθητές.
Η έκταση των αγορών ακινήτων από ξένους έχει πλέον μετατραπεί και σε πολιτικό ζήτημα.
Στη Βουλή εξετάζονται προτάσεις από ΔΗΣΥ και ΑΚΕΛ που αφορούν περιορισμούς στις αγορές γης από υπηκόους τρίτων χωρών.
Ο βουλευτής του ΔΗΣΥ Νίκος Γεωργίου δήλωσε στην DW ότι, κατά την εκτίμησή του, οι αγορές γης από ξένους έχουν φτάσει τα τελευταία χρόνια σε πρωτοφανή επίπεδα, με επιπτώσεις στις αξίες γης και τη δημογραφική σύνθεση, ενώ έκανε αναφορά και σε ζητήματα εθνικής ασφάλειας.
Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι η πρότασή του δεν στρέφεται εναντίον συγκεκριμένης χώρας ή εθνικότητας.
Από την πλευρά του ΑΚΕΛ, ο βουλευτής Γιώργος Κουκουμάς συνέδεσε τις μαζικές αγορές ακινήτων από ξένους με την άνοδο των τιμών αγοράς και ενοικίασης κατοικιών, αναφερόμενος παράλληλα στις ανησυχίες που εκφράζονται από μέρος της κυπριακής κοινωνίας ειδικότερα για τις ισραηλινές επενδύσεις.
Ο Πρέσβης του Ισραήλ στην Κύπρο, Oren Anolik, έχει απορρίψει ισχυρισμούς περί υπερβολικής ισραηλινής επιρροής.
Υποστηρίζει ότι οι Ισραηλινοί που έχουν εγκατασταθεί ή δραστηριοποιούνται επιχειρηματικά στην Κύπρο αποτελούν πλέον μέρος του κοινωνικού και οικονομικού ιστού της χώρας.
Παράλληλα, έχει προειδοποιήσει ότι η στοχοποίηση μιας συγκεκριμένης εθνικότητας και η σύνδεσή της με έννοιες περί «ξένης οικονομικής δύναμης» μπορεί να τροφοδοτήσει αντισημιτικά στερεότυπα.
Η συζήτηση, επομένως, δεν περιορίζεται πλέον στο πόσα ακίνητα αγοράζονται.
Αφορά το ευρύτερο ερώτημα για το πώς η Κύπρος μπορεί να συνεχίσει να προσελκύει ξένα κεφάλαια, διαχειριζόμενη παράλληλα τις πιέσεις στην αγορά κατοικίας και τις ανησυχίες που εκφράζονται για την έκταση της συγκέντρωσης ακίνητης περιουσίας από υπηκόους τρίτων χωρών.
Πηγή – Διάλογος
