Ωστόσο, παρά τις ξεκάθαρες προθέσεις του, δεν είναι σαφές το πόσα περιθώρια ελιγμών διαθέτει ακόμη ο καγκελάριος, ο οποίος ανέλαβε καθήκοντα μόλις 16 μήνες πριν.
Λίγα λεπτά αφότου έκλεισαν οι κάλπες σε Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία και Βερολίνο κι ανακοινώθηκαν τα exit polls, ο 70χρονος Μερτς επιχείρησε να ενισχύσει τη θέση του στο κεντροδεξιό Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα (CDU). Κι εμφανίστηκε ενώπιον του γερμανικού λαού για να τονίσει ότι είναι αποφασισμένος να προχωρήσει με τις μεταρρυθμίσεις, που αποσκοπούν στην τόνωση της νωθρής οικονομίας.
«Αυτό που πρέπει να γίνει τώρα απαιτεί θάρρος, σταθερότητα και υπομονή», δήλωσε ο Μερτς. «Θα το αποδείξω αυτό ως αρχηγός του CDU και πάνω απ’ όλα ως καγκελάριος της χώρας μας», πρόσθεσε.
«Κλειδί» το CDU
Ωστόσο το ζήτημα δεν είναι η αποφασιστικότητα του Μερτς για να προχωρήσει με τις μεταρρυθμίσεις. Το κρίσιμο ερώτημα είναι το αν θα συνεχίζει να τον στηρίζει το CDU και για πόσο διάστημα ακόμα.
Πριν τις εκλογές της Κυριακής (20/09) σε Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία και Βερολίνο, ο Μερτς είχε τη δημόσια στήριξη από οκτώ περιφερειακούς πρωθυπουργούς του. Όμως η ίδια η δήλωση του επικεφαλής του CDU το βράδυ των εκλογών φανέρωσε τη φθορά στην εξουσία του τις τελευταίες εβδομάδες και πλέον μένει να φανεί αν η υποστήριξη από ισχυρούς περιφερειακούς ηγέτες και βουλευτές θα διατηρηθεί.
Γεγονός είναι ότι ο Μερτς διαθέτει ένα πλεονέκτημα, σύμφωνα με το Associated Press. Κι αυτό είναι ότι δεν υπάρχει κάποιος προφανής διάδοχος που να περιμένει στη γωνία. Ανάμεσα στα ονόματα που έχουν ακουστεί ως πιθανοί διάδοχοί του στην καγκελαρία, είναι αυτά των πρωθυπουργών της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας, Χέντρικ Βουστ, της Βαυαρίας, Μάρκους Σέντερ, και της Έσσης, Μπόρις Ράιν.
Προς το παρόν, πάντως, κανείς δεν έχει εκδηλώσει ενδιαφέρον να αναλάβει τα ηνία, και ο Βουστ έχει να δώσει εκλογική μάχη την ερχόμενη άνοιξη στο δικό του κρατίδιο, το πολυπληθέστερο της Γερμανίας.
Γιατί είναι δύσκολη η αντικατάσταση του Μερτς
Ο καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς REUTERS/Fabrizio Bensch
Η πολιτική επιβίωση είναι άλλο θέμα, αλλά οι περιφερειακές εκλογές του Σεπτεμβρίου δεν έχουν κάνει ευκολότερο το έργο του Μερτς για αποτελεσματική διακυβέρνηση.
Ο Μερτς έχει ήδη συμφωνήσει επί των βασικών σημείων των προτεινόμενων μεταρρυθμίσεων με τους κυβερνητικούς του εταίρους, τους κεντροαριστερούς Σοσιαλδημοκράτες. Ωστόσο, πολιτικοί και από τις δύο πλευρές του κυβερνητικού συνασπισμού έχουν αμφισβητήσει λεπτομέρειες αυτών των μεταρρυθμίσεων κατά τη διάρκεια αυτής της προεκλογικής περιόδου, ιδίως αυτές που αφορούν πτυχές μιας αναμόρφωσης του συνταξιοδοτικού συστήματος, και είναι ασαφές αν μπορεί να τις περάσει από το κοινοβούλιο με τον τρόπο που είχε σχεδιάσει.
Ο κυβερνητικός συνασπισμός διαθέτει πλειοψηφία μόλις 12 εδρών στην 630μελή Μπούντεσταγκ, την κάτω βουλή του εθνικού κοινοβουλίου. Θα χρειαστεί να επιδείξει μια πειθαρχία -που μέχρι τώρα δεν την έχουμε δει- για να ψηφίσει τα σχέδια των μεταρρυθμίσεων, κάτι που δεν θα είναι εύκολο αν οι βουλευτές γίνουν πιο… νευρικοί. Αλλά ταυτόχρονα, αυτή η οριακή πλειοψηφία περιπλέκει επίσης κάθε σχέδιο αντικατάστασης του Μερτς. Κι αυτό για τον απλούστατο λόγο ότι οποιοσδήποτε διάδοχος θα χρειαζόταν να εκλεγεί στη Μπούντεσταγκ.
Κάν’ το όπως η Μέρκελ και ο Σρέντερ
Ο Μερτς θα μπορούσε, τουλάχιστον θεωρητικά, να επιλέξει να μεταβιβάσει την ηγεσία του κόμματός του σε κάποιον άλλον και να επικεντρωθεί στη διακυβέρνηση της χώρας.
Και υπάρχει αντίστοιχο προηγούμενο, που φέρει το όνομα της Άνγκελα Μέρκελ. Το 2018, μετά από ένα «φτωχό» εκλογικό αποτέλεσμα σε γερμανικό κρατίδιο η Γερμανίδα πολιτικός εγκατέλειψε την ηγεσία του CDU, αλλά παρέμεινε καγκελάριος έως το 2021.
Όμως η Μέρκελ δεν ήταν η πρώτη που έδειξε αυτόν τον δρόμο. Είχε προηγηθεί ο Σοσιαλδημοκράτης προκάτοχός της, Γκέρχαρντ Σρέντερ, ο οποίος έκανε το ίδιο το 2004, αφότου η δημοτικότητά του κατέρρευσε κατά τη διάρκεια μιας προσπάθειας μεταρρύθμισης του συστήματος κοινωνικής πρόνοιας της Γερμανίας.
Ωστόσο, στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν υπάρχει προφανής υποψήφιος για να πάρει την καρέκλα από τον Μερτς, ο οποίος πάντως έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν θέλει να παραδώσει την ηγεσία του κόμματος.
Καγκελάριος υπό… δοκιμή
Ωστόσο τα εκλογικά αποτελέσματα της Κυριακής (20/09) έχουν εντείνει τα προβλήματά του, στρέφοντας ακόμη πιο έντονα τα φώτα της δημοσιότητας στην ικανότητά του να υλοποιήσει μεταρρυθμίσεις, διατηρώντας παράλληλα ενωμένο τον κυβερνητικό συνασπισμό και το ίδιο του το κόμμα.
Και ο ίδιος ο Μερτς δήλωσε, επιμένοντας στην ανάγκη για αλλαγή, ότι «δεν θα κερδίσουν όλα γρήγορο χειροκρότημα». Πρέπει επίσης να έχει στραμμένο το βλέμμα του στην απειλή από το ακροδεξιό κόμμα Εναλλακτική για τη Γερμανία.
Ακόμη κι αν παραμείνει στο τιμόνι, υπάρχει μόνο μια ανάσα επτά μηνών έως τον επόμενο γύρο περιφερειακών εκλογών, αν και καμία από αυτές δεν διεξάγεται στα ανατολικά προπύργια της Εναλλακτικής για τη Γερμανία. Και μια νέα οπισθοχώρηση θα μπορούσε γρήγορα να αναζωπυρώσει τα ερωτήματα σχετικά με την ηγεσία του.
Πηγή – Ελεύθερος Τύπος
