Αριστοτέλης Χαντζής: Η απεργία πείνας που έκανε τα Προσφυγικά υπόθεση όλων

Από τις 5 Φεβρουαρίου του 2026 και για 140 μέρες ανάμεσα στα μικρά και μεγάλα άγχη της καθημερινότητας, υπήρχε μια σκέψη στο μυαλό χιλιάδων ανθρώπων, που επέστρεφε ξανά και ξανά.

“Θα τα καταφέρει;”

Ανεξάρτητα από το αν κάποιος συμφωνούσε ή διαφωνούσε με την απόφαση του Αριστοτέλη Χαντζή να μετατρέψει το ίδιο του το σώμα του σε όπλο, στον αγώνα για τη διάσωση της Κοινότητας των Κατειλημμένων Προσφυγικών και την παραμονή των κατοίκων στις προσφυγικές πολυκατοικίες της Λεωφόρου Αλεξάνδρας, όσο περνούσαν οι μέρες, αυτό που κυριαρχούσε ήταν η βαθιά, ανθρώπινη αγωνία για το αν θα καταφέρει να κρατηθεί στη ζωή.

Την 1η Μαΐου, όταν ο Αριστοτέλης Χαντζής βρισκόταν ήδη στην 86η ημέρα απεργίας πείνας, μία ακόμα κάτοικος των Προσφυγικών, η Suzon Doppagne ξεκίνησε απεργία πείνας, με τα ίδια αιτήματα.

ΔΑΝΑΗ ΔΑΥΛΟΠΟΥΛΟΥ/EUROKINISSI)

Στις 22 Ιουνίου, κατά την 138η ημέρα αποχής από τη σίτιση, πριν τη μεταφορά του από τα Προσφυγικά στο νοσοκομείο, ο Αρίστος έστειλε ένα σαφές μήνυμα.

“Ο αγώνας δεν υποχωρεί, τώρα ξεκίνησε. Θα νικήσουμε μέχρι τη δικαίωση ή τον θάνατο. Έχουμε ευθύνη για 400 ζωές, έχουμε ευθύνη για την κοινωνία μας και θα νικήσουμε“, είπε από τη θέση του συνοδηγού, σχηματίζοντας με τα εξαντλημένα του χέρια το σήμα της νίκης.

Πώς να λιποψυχήσεις μετά;

Δύο ημέρες αργότερα, και ενώ οργανώσεις, συλλογικότητες και εκατοντάδες προσωπικότητες από ένα ευρύ κοινωνικό φάσμα συντάσσονται με τα αιτήματα των απεργών και απαιτούν την άμεση –“πριν να είναι αργά”- ικανοποίηση τους, στις 24 Ιουνίου, η απεργία πείνας ολοκληρώθηκε, έχοντας συμπληρώσει 140 ημέρες. Το ίδιο και η απεργία πείνας της Suzon Doppagne, στις 55 ημέρες.

Η απόφαση ελήφθη την ημέρα που το Δημοτικό Συμβούλιο της Αθήνας κάλεσε,με ψήφισμά του, την Περιφέρεια Αττικής να διακόψει την υλοποίηση της προγραμματικής σύμβασης για τα Προσφυγικά και ζήτησε την άμεση έναρξη διαλόγου με την Κοινότητα, με στόχο μια κοινά αποδεκτή λύση που θα διασφαλίζει και τη στέγαση των κατοίκων.

Η Κοινότητα χαρακτήρισε το εν λόγω ψήφισμα ως “ταφόπλακα” στο πλάνο Χαρδαλιά των Αρχών, επισημαίνοντας ότι, πέρα από την αναστολή υλοποίησης της συγκεκριμένης σύμβασης, αναγνώριζε την ίδια ως “αυθύπαρκτη οντότητα” και ως “ισότιμο συνομιλητή με αποφασιστικό ρόλο σε οποιαδήποτε μελλοντική προσπάθεια αποκατάστασης των Προσφυγικών”, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι οι σημερινοί κάτοικοι δεν θα εκτοπιστούν από τη γειτονιά ακόμη και σε περίπτωση εργασιών αποκατάστασης.

“Ήταν η νίκη μίας μάχης” όπως θα πει και ο Αριστοτέλης Χαντζής αργότερα.

Τα Προσφυγικά της λεωφόρου Αλεξάνδρας

ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ/EUROKINISSI

Η ανακοίνωση λήξης της απεργίας συνοδεύτηκε από μια τεράστια συλλογική ανακούφιση, όμως η περιπέτεια της υγείας του κάθε άλλο παρά είχε τελειώσει. “Η ζωή του κρέμεται από μια κλωστή” προειδοποίησαν οι γιατροί και η αγωνία επέστρεψε στη θέση της.

Ακολούθησαν 73 ημέρες νοσηλείας, οι 58 από αυτές στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας. Για εβδομάδες, κάθε ενημέρωση για την κατάσταση της υγείας του από την Κοινότητα των Κατειλημμένων Προσφυγικών αποκτούσε ιδιαίτερο βάρος.

Όλο αυτό το διάστημα δεκάδες άνθρωποι βρίσκονταν έξω από τον “Ευαγγελισμό” σε ένδειξη συμπαράστασης και αλληλεγγύης ενώ ο αγώνας για τη διάσωση των Προσφυγικών είχε προ πολλού ξεπεράσει τα όρια της Λ. Αλεξάνδρας. Σε όλη την χώρα πραγματοποιήθηκαν διαδηλώσεις και συγκεντρώσεις αλληλεγγύης ενώ το πλούσιο πρόγραμμα δράσεων και κινητοποιήσεων στα Προσφυγικά πλαισιώθηκε από εκατοντάδες ανθρώπους.

Συγκέντρωση και πορεία αλληλεγγύης για την Κοινότητα Κατειλημμένων Προσφυγικών της Λ. Αλεξάνδρας στην Αθήνα. (ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ / EUROKINISSI)

Ξεχωριστή στιγμή ήταν τα εγκαίνια του δεύτερου ξενώνα φιλοξενίας για θεραπευόμενους και συνοδούς καρκινοπαθών που νοσηλεύονται στο γειτονικό νοσοκομείο “Άγιος Σάββας”.

Πρόκειται για διαμερίσματα μέσα στις προσφυγικές πολυκατοικίες, τα οποία έχουν αποκατασταθεί με προσωπική εργασία μελών της Κοινότητας και αλληλέγγυων και παραχωρούνται δωρεάν σε ανθρώπους που έρχονται στην Αθήνα για θεραπεία και δεν μπορούν να καλύψουν το κόστος της διαμονής τους.

“Αυτή η δομή είναι κομμάτι της απάντησης που δίνουμε από τα κάτω στις ανάγκες της κοινωνίας. Και έτσι θα συνεχίσουμε όλο το επόμενο διάστημα” τόνισαν μέλη της Κοινότητας στο NEWS 24/7, τονίζοντας πως αυτή είναι η καλύτερη απάντηση στις βλέψεις της Περιφέρειας Αττικής.

Εκδήλωση ανοίγματος του 2ου ξενώνα φιλοξενίας θεραπευομένων και συνοδών του αντικαρκινικού νοσοκομείου “Άγιος Σάββας” της κοινότητας κατειλημμένων προσφυγικών της Λ. Αλεξάνδρας. Σάββατο 13 Ιουνίου 2026 (ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΑΡΙΝΗΣ / EUROKINISSI)

Στις 21 Αυγούστου ο Αριστοτέλης Χατζής πήρε εξιτήριο από τη ΜΕΘ και στις 2 Σεπτεμβρίου επέστρεψε σπίτι του, όπου πλήθος αλληλέγγυων τον υποδέχτηκε με χαμόγελα, αγκαλιές, υψωμένες γροθιές και συνθήματα.

“Η μεγάλη νίκη του αγώνα της Κοινότητας των Κατειλημμένων Προσφυγικών και της απεργίας πείνας μέχρι θανάτου του Αριστοτέλη Χαντζή και της Suzon Doppagne είναι μια πολυσήμαντη νίκη, που επιβεβαιώνει πως μόνος δρόμος είναι εκείνος της αντίστασης” ανέφερε σε ανακοίνωσή της η Κοινότητα, με τα μέλη της να ξεκαθαρίζουν σε δημόσιες τοποθετήσεις τους πως καθ’ όλη τη διάρκεια αυτής της μάχης, η απεργία πείνας δεν αντιμετωπίστηκε ποτέ ως μια προσωπική υπόθεση.

Γύρω από το σώμα του Αριστοτέλη Χαντζή χτίστηκε ένας συλλογικός αγώνας.

Σχεδόν τρεις μήνες μετά τη λήξη της απεργίας πείνας, ο ίδιος μαζί με τους γιατρούς που τον παρακολούθησαν, μίλησαν για πρώτη φορά δημόσια για αυτή την πρωτοφανή για τα ελληνικά δεδομένα εμπειρία.

“Δεν είναι προσωπική μου νίκη – Δεν υπάρχουν ήρωες”

Στις 15 Σεπτεμβρίου, λίγες μόλις ημέρες μετά την επιστροφή του Αρίστου στα Προσφυγικά, η Κοινότητα των Κατειλλημένων Προσφυγικών παραχώρησε συνέντευξη Τύπου με τίτλο “Με όπλο το σώμα: Το συλλογικό αποτύπωμα της απεργίας πείνας”.

Ήταν, κατά κάποιον τρόπο, ο πρώτος δημόσιος απολογισμός όσων είχαν προηγηθεί. Μια ευκαιρία να δοθούν απαντήσεις στους χιλιάδες ανθρώπους που επί μήνες αγωνιούσαν για την έκβαση της υγείας των απεργών, να μιλήσουν οι γιατροί που βρέθηκαν δίπλα στον Αριστοτέλη Χαντζή σε μια εξαιρετικά σπάνια ιατρική δοκιμασία, και ταυτόχρονα να γίνει μία αποτίμηση ως προς το τι άφησε πίσω του αυτός ο αγώνας και ποια είναι η συνέχειά του.

Το πάνελ συνέθεταν οι:

• Βατίδης Γιώργος, Ειδικός Παθολόγος – Εξειδικευόμενος Εντατικολογίας στη ΜΕΘ του Ευαγγελισμού,
• Αριστοτέλης Χαντζής, Κάτοικος και μέλος της Κοινότητας Κατειλημμένων Προσφυγικών, Απεργός πείνας για 140 ημέρες
• Μαλαχίας Σωτήριος, Αναισθησιολόγος-Εντατικολόγος-Διευθυντής στη ΜΕΘ του Ευαγγελισμού
• Τζωρτζάκης Χάρης, Ηθοποιός
• Εκπρόσωπος της Κοινότητας των Κατειλημμένων Προσφυγικών

Ο Αριστοτέλης Χαντζής, παίρνοντας δέυτερος κατά σειρά τον λόγο, επέλεξε να ξεκινήσει την πρώτη του δημόσια τοποθέτηση μετά τον πολύμηνο αυτό αγώνα, όχι μιλώντας για όσα πέρασε ο ίδιος, αλλά κάνοντας ιδιαίτερη μνεία στο ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό των νοσοκομείων “Γεννηματάς” και “Ευαγγελισμός”, που, όπως είπε, “δέχονται μια σφοδρή επίθεση από την κυβέρνηση και το υπουργείο Υγείας και παρά την υποστελέχωση, κάνουν τα αδύνατα δυνατά και σώζουν ανθρώπινες ζωές καθημερινά”.

“Πραγματικά δίνουν όλο τους τον εαυτό για να σώσουν ανθρώπινες ζωές, κάτι που και εδώ, ως Κοινότητα, το βλέπουμε από το Αντικαρκινικό Νοσοκομείο Άγιος Σάββας, που έχουμε σχέσεις και βλέπουμε τις υπεράνθρωπες προσπάθειες παρά την επίθεση που δέχονται“.

“Η νίκη είχε έρθει από τη στιγμή που ξεκίνησε η απεργία πείνας”

“Η νίκη είχε έρθει ανεξαρτήτως έκβασης της υγείας μου” ξεκαθάρισε στη συνέχεια, περιγράφοντας την ίδια την απόφαση για την έναρξη της απεργίας πείνας ως “αντεπίθεση”.

“Η νίκη είχε έρθει από τη στιγμή που ξεκίνησε η απεργία πείνας. Είχαμε αναλύσει την κατάσταση, είχαμε προβλέψει την επίθεση που θα δεχόμασταν και φυσικά προχωρήσαμε στην αντεπίθεση, χωρίς να λογαριάζουμε κανένα κόστος και αποφασισμένοι να πάμε μέχρι τέλους. Και γι’ αυτό ήρθε και η επόμενη νίκη που ήταν η αναγνώριση της αυτονομίας της ίδιας της Κοινότητας”, ανέφερε.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της τοποθέτησής του απομάκρυνε το βλέμμα από το πρόσωπό του, επιχειρώντας να το στρέψει στην ίδια την Κοινότητα των Προσφυγικών. “Το εγώ και το εμείς ταυτίζονται”, όπως χαρακτηριστικά είπε. Προσωπικά εκτιμώ ότι ακόμα και το πηγαίο χειροκρότημα των παρευρισκόμενων κατά την είσοδο του Αρίστου στην αίθουσα, ενδεχομένως να του προκάλεσε μια κάποια αμηχανία.

Υποδοχή για τον Αριστοτέλη Χαντζή στα Προσφυγικά

EUROKINISSI

“Πολλοί αρέσκονται στο να βλέπουν ηρωικές φιγούρες ή μια ηρωική κοινότητα. Μου φαίνεται ότι θα πρέπει να το αποδομήσουμε στο εδώ και τώρα” συνέχισε.

“Δεν υπάρχουν ήρωες. Δεν υπάρχουν άτομα – ήρωες. Δεν υπάρχουν ηρωικές κοινότητες. Είναι η ίδια η ουσία της κοινότητας. Είναι η πίστη στον σκοπό, είναι η πίστη στην κοινότητα από την ίδια την κοινότητα.

Ο απεργός, συγκεκριμένα εγώ, δεν θα ήμουν τίποτα και αναρωτιέμαι αν θα έκανα αυτόν τον αγώνα αν δεν ήμουν μέρος αυτής της κοινότητας, μιας οποιασδήποτε κοινότητας. Ο αγώνας ήταν συλλογικός. Όλοι, κάτοικοι, μέλη της Κοινότητας και αλληλέγγυοι είχαν έναν διαφορετικό ρόλο μέσα σε αυτόν τον αγώνα. Αυτή η νίκη ανήκει ευρύτερα στο ανταγωνιστικό κίνημα. Δεν είναι ούτε προσωπική νίκη, ούτε απλά η νίκη μίας κοινότητας”, τόνισε.

“Και οφείλουμε αυτή τη νίκη να μην την πάρουμε, να την ανεβάσουμε σε ένα βάθρο και απλώς να πούμε «τι καλά» και «μπράβο σε όλους μας». Πιστεύω ότι ευθύνη, όχι απλώς της Κοινότητας αλλά και του κόσμου της αλληλεγγύης, είναι να συνεχίσει αυτός ο αγώνας. Να στηρίξουμε την αποκατάσταση των Προσφυγικών με ίδια μέσα. Είναι ένα βασικό κομμάτι του αγώνα και είναι βασική ευθύνη μας. Και είναι ευθύνη όλων, όχι απλώς των κατοίκων των Προσφυγικών.

Όπως ευθύνη μας και σημαντικό κομμάτι επίσης της νίκης είναι να αναπαράγουμε τον κόσμο της κοινότητας σαν μια προοπτική. [..] Δεν μιλάμε για τα σπίτια μας, δεν μιλάμε για την «καβάτζα» κάποιου. Μιλάμε για μια κοινωνική πρόταση. Μιλάμε για το πώς η ίδια η κοινωνία θα πάρει στα χέρια της τα κοινωνικοπολιτικά ζητήματα” κατέληξε.

Μια δοκιμασία “πρωτοφανής σε διάρκεια και ένταση”

Αν ο Αριστοτέλης Χαντζής επέμενε να εντάσσει τη δική του εμπειρία μέσα στο συλλογικό, οι γιατροί που κάθονταν δίπλα του έκαναν αναπόφευκτα το αντίθετο.

Έκαναν λόγο για μια “πρωτοφανή δοκιμασία” που είχε ελάχιστες πιθανότητες να έχει επιτυχή έκβαση.

“Οι πιθανότητες ο Αρίστος να τα καταφέρει ήταν ελάχιστες. Έβαλε τον εαυτό του σε μια άνευ προηγουμένη δοκιμασία, πρωτοφανής σε διάρκεια και ένταση” τόνισε ο Σωτήριος Μαλαχίας, Αναισθησιολόγος, Εντατικολόγος και διευθυντής ΜΕΘ Ευαγγελισμού, όπου νοσηλεύτηκε για 58 ημέρες ο απεργός πείνας της Κοινότητας Κατειλημμένων Προσφυγικών.

Όπως περιέγραψε, “για ένα μεγάλο διάστημα ο οργανισμός βρισκόταν σε μια κατάσταση αυτοφαγίας, χρησιμοποιούσε όλα τα δομικά του στοιχεία. Φανταστείτε να έχουμε έναν ουρανοξύστη και να του βάζουμε δυναμίτες στα θεμέλιά του, πόσο γρήγορα καταστρέφεται”.

“Και μετά υπήρχε η διαδικασία της προσπάθειας αναδόμησης και αποκατάστασης της θρέψης του. Και δυστυχώς αυτή έχει στην αρχή πολύ αρνητική επίπτωση στον οργανισμό. Και αυτό συνέβη στον Αρίστο. Στον Αρίστο η τροφή είχε τοξική δράση στον οργανισμό, με αποτέλεσμα να δημιουργεί βαριές ηλεκτρολυτικές και άλλου είδους διαταραχές, που οδηγούν σε βαρύτατη πολυοργανική ανεπάρκεια. Και που χρειάστηκε ο Αρίστος να υποστηριχθεί όχι μόνο με υψηλότατες δόσεις φαρμακευτικών παραγόντων, αλλά και με μηχανική υποστήριξη και της αναπνοής και της καρδιάς και των νεφρών” συνέχισε, δίνοντας μας για πρώτη φορά μια λεπτομερή εικόνα των καθημερινών μαχών που έδινε ο Αριστοτέλης Χατζής.

Ο Αριστοτέλης Χαντζής κατά την μεταφορά του στον “Ευαγγελισμό”

INTIME NEWS

Μαχών που, παρά τα “προγνωστικά”, κατάφερε να κερδίσει.

“Πιστεύω ότι τα κατάφερε για δύο λόγους” εκτίμησε ο κ. Μαλαχίας. Αρχικά, όπως είπε, τα “εύσημα” ανήκουν στη συντονισμένη δουλειά μιας μεγάλης ομάδας ανθρώπων μέσα στο νοσοκομείο.

“Και ο δεύτερος λόγος που πιστεύω ότι είχε επιτυχία όλη αυτή η περιπέτεια ήταν ο ίδιος ο Αρίστος”, πρόσθεσε, και εξήγησε. “Η ελάχιστη εμπειρία που υπάρχει από αντίστοιχες περιπτώσεις προέρχεται από ασθενείς που πάσχουν από νευρογενή ανορεξία”, σημείωσε, εξηγώντας ότι σε αυτές τις περιπτώσεις οι γιατροί συναντούν συχνά και το φαινόμενο της “συναισθηματικής απόσυρσης”.

“Οι ασθενείς αυτοί δεν συμμετέχουν στην προσπάθεια να τα καταφέρουν. Ο Αρίστος όμως έδειξε διάθεση για ζωή και να επιστρέψει δίπλα σε σας και στον αγώνα που κάνετε”.

Όπως περιέγραψε και ο Αρίστος στην τοποθέτησή του και όπως συνοπτικά περιγράφεται στο κεντρικό σύνθημα του αγώνα για την υπεράσπιση της Κοινότητας των Προσφυγικών η ήττα δεν αποτελούσε επιλογή.

“Ή θα νικήσουμε ή θα νικήσουμε”.

Γι’ αυτό και από τη στιγμή που αποφασίστηκε η έναρξη της απεργίας πείνας, τίποτα γύρω από την ιατρική της παρακολούθηση δεν αφέθηκε στην τύχη.

Συγκέντρωση και πορεία αλληλεγγύης για την Κοινότητα Κατειλημμένων Προσφυγικών της Λ. Αλεξάνδρας στην Αθήνα. (ΤΑΤΙΑΝΑ ΜΠΟΛΑΡΗ / EUROKINISSI)

“Η αρχική προετοιμασία ήταν τεράστια, προσαρμοσμένη στις ειδικές ανάγκες του κάθε απεργού πείνας και του κάθε υποψήφιου. Η παρακολούθηση ήταν εντατικοποιημένη, με εξετάσεις αίματος, καρδιογραφήματα, και πολύ στενή συνεργασία και επικοινωνία με την Κοινότητα”, ανέφερε ο ειδικός παθολόγος και εξειδικευόμενος Εντατικολογίας στη ΜΕΘ του “Ευαγγελισμού”, Γιώργος Βατίδης, ο οποίος βρέθηκε στο πλευρό του Αρίστου από την πρώτη στιγμή.

Βέβαια, όσο οργανωμένη κι αν ήταν η προετοιμασία, ένα μεγάλο μέρος αυτής της διαδρομής γινόταν σε αχαρτογράφητο έδαφος.

Οι γιατροί, αλλά και ο Αριστοτέλης Χαντζής, μίλησαν για ελάχιστες αντίστοιχες καταγεγραμμένες περιπτώσεις και σημαντικά κενά στην υπάρχουσα βιβλιογραφία, εξηγώντας ότι σκοπεύουν το επόμενο διάστημα να καταγράψουν και να “ιστορικοποιήσουν” την εμπειρία, που απέκτησαν από την παρακολούθηση και νοσηλεία των απεργών πείνας.

“Κοιμόμασταν κάθε βράδυ αγκαλιά με τον κίνδυνο” τόνισε, μεταξύ άλλων, ο κ. Βατίδης, εξηγώντας πως ήταν πολλές οι φορές που “φτάσαμε κοντά στον θάνατο” και ότι “για μέρες οι πιθανότητες ο Αρίστος να τα καταφέρει ήταν ελάχιστες”.

Ωστόσο, “δεν είμαι σήμερα εδώ για να αναλύσω λεπτομέρειες γύρω από την απεργία πείνας, τα νάτρια και τα κάλια που πολλές φορές συζητάμε μεταξύ μας. Ο αγώνας είναι πολύ μεγαλύτερος“, είπε.

Όπως εξήγησε, “πίσω” από τους απεργούς πείνας βρίσκονται περίπου 400 άνθρωποι που ζουν στα Προσφυγικά και οι οποίοι, σε περίπτωση εκκένωσης, μπορεί να βρεθούν χωρίς στέγη, να χάσουν τη συνεχή φροντίδα της Κοινότητας ή, σε ορισμένες περιπτώσεις, να αντιμετωπίσουν το ενδεχόμενο απέλασης.

“Οι απεργοί πείνας υπερασπίστηκαν την Κοινότητα και η Κοινότητα και ο αλληλέγγυος κόσμος υπερασπίστηκε τους απεργούς πείνας. [..] Δεν υπάρχουν ούτε ήρωες ούτε προσωπικές νίκες. Αυτός ήταν ένας τεράστιος αγώνας, πολύ μεγαλύτερος από καθέναν μας ξεχωριστά, αλλά, απ’ ό,τι φάνηκε τελικά, όχι μεγαλύτερος από όλους μας μαζί”, κατέληξε.

“Ο αγώνας συνεχίζεται”

Για την Κοινότητα, η λήξη της απεργίας πείνας και όσα ακολούθησαν αποτέλεσαν τη νίκη μιας μάχης, όχι όμως και του πολέμου, όπως ανέφερε ο εκπρόσωπός της στη συνέντευξη Τύπου.

Ωστόσο το “υλικό αποτύπωμα” του πολύμηνου αγώνα είναι ελπιδοφόρο και καθόλου αμελητέο.

EUROKINISSI

Πρώτα απ’ όλα, οι κάτοικοι παραμένουν στα Προσφυγικά. Άνθρωποι που, σύμφωνα με τους ομιλητές, επί χρόνια έμεναν “αόρατοι” μέσα σε μια δημόσια συζήτηση που περιστρεφόταν κυρίως γύρω από τα κτίρια και την αξιοποίησή τους, βρέθηκαν πλέον στο επίκεντρό της.

“Οι κάτοικοι είναι εδώ, συνεχίζουν να αγωνίζονται”, ειπώθηκε χαρακτηριστικά, με την Κοινότητα να θεωρεί πως μέσα από την πολύμηνη κινητοποίηση πέτυχε τόσο την κοινωνική όσο και, σε έναν βαθμό, τη θεσμική αναγνώρισή της.

Παράλληλα, γύρω από τα Προσφυγικά συγκροτήθηκε ένα ευρύ δίκτυο αλληλεγγύης. Συλλογικότητες, σωματεία, οργανώσεις, υγειονομικοί, πανεπιστημιακοί, αρχιτέκτονες και άνθρωποι από την Ελλάδα και το εξωτερικό συνδέθηκαν, με διαφορετικούς τρόπους, με τον αγώνα της Κοινότητας και τάχθηκαν στο πλευρό της.

Η υπόθεση έφτασε, μάλιστα, και πέρα από τα ελληνικά σύνορα.

Στις 13 Μαΐου, τέσσερις Ειδικοί Εισηγητές του ΟΗΕ απηύθυναν κοινή επιστολή προς την ελληνική κυβέρνηση, εκφράζοντας ανησυχία ότι μια ενδεχόμενη έξωση των περίπου 400 κατοίκων θα μπορούσε να οδηγήσει ανθρώπους στην αστεγία και να πλήξει τις αυτοοργανωμένες κοινωνικές δομές που λειτουργούν στη γειτονιά.

Λίγες εβδομάδες αργότερα, στις 3 Ιουνίου, η Διεθνής Αμνηστία εξέδωσε δημόσια δήλωση, προειδοποιώντας για τον κίνδυνο αναγκαστικής έξωσης περίπου 400 ανθρώπων, ανάμεσά τους πρόσφυγες, πρώην άστεγοι και άνθρωποι που βρίσκονται σε προγράμματα απεξάρτησης, κάνοντας λόγο για κατάφωρη παραβίαση του θεμελιώδους ανθρώπινου δικαιώματος σε επαρκή στέγαση.

Τον Αύγουστο ήρθε και η απάντηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε ερώτηση ευρωβουλευτών για την υπόθεση. Η Κομισιόν επιβεβαίωσε ότι η αποκατάσταση και ενεργειακή αναβάθμιση του συγκροτήματος έχει ενταχθεί στο πρόγραμμα «Αττική 2021-2027», ξεκαθαρίζοντας όμως παράλληλα ότι σε όλα τα στάδια ενός συγχρηματοδοτούμενου έργου πρέπει να τηρείται ο Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ και ότι, σε περίπτωση κινδύνου έξωσης, απαιτείται διαβούλευση με τους ανθρώπους που επηρεάζονται και διασφάλιση αξιοπρεπούς εναλλακτικής στέγασης.

Κομβική, στο εσωτερικό της χώρας, ήταν φυσικά και η απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου της Αθήνας, που αναφέραμε νωρίτερα.

ΑΡΕΤΗ ΤΗΛΙΑΚΟΥ/EUROKINISSI

“Δεν έγινε κάποια χάρη ούτε στα Προσφυγικά ούτε στον σύντροφο Αρίστο”, ανέφερε ο εκπρόσωπος της Κοινότητας, αποδίδοντας τα παραπάνω στην πίεση που άσκησε το κίνημα συμπαράστασης και αλληλεγγύης προς την Πολιτεία και τους εμπλεκόμενους θεσμούς.

Μιας πίεσης που κατάφερε να φέρει αποτελέσματα, χωρίς ωστόσο να σημαίνει ότι ο αγώνας ολοκληρώθηκε. Για την Κοινότητα, άλλωστε, η “νίκη” αυτή έχει αξία κυρίως ως πολύτιμη παρακαταθήκη για όσα ακολουθούν.

Για τη συνέχιση και διεύρυνση του αγώνα, για την ενίσχυση των δομών που έχουν ήδη δημιουργηθεί στα Προσφυγικά και για τη συμμετοχή της ίδιας της Κοινότητας στην αποκατάσταση της γειτονιάς.

Αυτό ήταν και ένα από τα σημεία στα οποία στάθηκε ο εκπρόσωπός της στη συνέντευξη Τύπου, θέτοντας ως επόμενο κομμάτι του αγώνα την αποκατάσταση των Προσφυγικών με συμμετοχή της Κοινότητας και του κόσμου της αλληλεγγύης.

Το ζητούμενο, επομένως, δεν είναι μόνο να παραμείνουν οι κάτοικοι στη γειτονιά, αλλά να συνεχιστούν και να ενισχυθούν, με τη συμμετοχή της Κοινότητας και του κόσμου της αλληλεγγύης, αυτά που έχουν ήδη δημιουργηθεί στις προσφυγικές πολυκατοικίες της Λ. Αλεξάνδρας. “Στο απελευθερωμένο έδαφος από το κράτος και τον καπιταλισμό”, όπως είπε και ο Αρίστος στην τοποθέτησή του.

Οι κοινωνικές δομές, τα δίκτυα φροντίδας και αλληλεγγύης και, ευρύτερα, το μοντέλο συλλογικής οργάνωσης που η Κοινότητα προβάλλει ως δική της κοινωνική πρόταση.

“Πώς δηλαδή οι κοινωνίες πρέπει να πάρουν τη ζωή στα χέρια τους, να δώσουν απαντήσεις εκεί που το κράτος είτε δεν μπορεί είτε πλέον αρνείται να το κάνει”.