Ανδρούλα Καφά: Να συζητήσουμε την εμπειρία της πόλης με ένα διαφορετικό τρόπο

Με αφορμή

… το δημοφιλές Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Λεμεσού που οργανώνεται από την BraveNewCulture για  εικοστή πρώτη χρονια, από 1 έως 8 Αυγούστου στον Χαρουπόμυλο Λανίτη, στη Λεμεσό, συντελεστές των ντοκιμαντέρ μιλάνε στον Ορίζοντα:

Τι περιλαμβάνει η προβολή «Η Αστική Συνθήκη: Μια Διευρυμένη Προβολή» που επιμελείστε και ποια είναι τα βασικά ζητήματα που επιδιώκει να αναδείξει;

«Η Αστική Συνθήκη» είναι μια πολυφωνική, υβριδική προβολή που συνδυάζει οκτώ έργα μικρού μήκους με μουσικές και επιτελεστικές παρεμβάσεις. Διερευνά τη σύγχρονη αστική εμπειρία, με αφετηρία τη ραγδαία αναδιαμόρφωση και τον εξευγενισμό του αστικού τοπίου της Κύπρου, αλλά και μέσα από το πρίσμα των περιφερειακών και παγκόσμιων πραγματικοτήτων της στεγαστικής ανισότητας, του πολέμου και της κλιματικής κρίσης. Πρόκειται για μια διευρυμένη, ζωντανή κινηματογραφική εμπειρία που εξετάζει τις εντάσεις και τις δυνατότητες της ζωής στην πόλη σήμερα, με κριτική διάθεση αλλά και χιούμορ.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει βίντεο και ταινίες καλλιτεχνών από την Κύπρο (Ανδρέας Κωνσταντινίδης, Στέλιος Καλλινίκου), την Ολλανδία (Mateo Vega), την Ιρλανδία (Michael Dignam), και την Αλγερία/Γαλλία (Ghyzlène Boukaïla)· μουσικά βίντεο της Krista Papista, σε σκηνοθεσία Χρίστου Παναγιώτου, και του MAVA & Paragram, σε σκηνοθεσία Φοίβου Φιλήτα· και ένα έργο της ομάδας Lower Levant Company (Emiddio Vasquez και Peter Eramian) σε συνεργασία με τον Faysal Mroueh, που παρουσιάζεται σε νέα, διευρυμένη εκδοχή με τη ζωντανή συμμετοχή του μουσικού ντούο Copper Curios.

Την προβολή θα ακολουθήσει Q&A με συμμετέχοντες καλλιτέχνες, και αργότερα πάρτι στο Tapper Bar. Το πρόγραμμα παρουσιάζεται σε συνεργασία με το The Island Club.

Τι σας οδήγησε να εστιάσετε στα θέματα αυτά;

Το ενδιαφέρον μου για θέματα που αφορούν την πόλη πηγάζει από την προσωπική μου εμπειρία ως Λεμεσιανή, που βιώνει άμεσα τον εξευγενισμό και τη βίαιη αναδιαμόρφωση της πόλης της τα τελευταία χρόνια. Πρόκειται για ζητήματα που απασχολούν έντονα τις δημιουργικές κοινότητες της Κύπρου, και ιδιαίτερα της Λεμεσού, καθώς η έλλειψη κρατικής και θεσμικής στήριξης φέρνει τους καλλιτέχνες άμεσα αντιμέτωπους με την οικονομική και στεγαστική επισφάλεια. Την ίδια στιγμή, είναι προφανές ότι τα θέματα αυτά απασχολούν πλέον και την ευρύτερη κυπριακή κοινωνία, καθώς οι επιπτώσεις της ασύμμετρης αστικής ανάπτυξης γίνονται ολοένα πιο έντονες. Οι επιμελητικές μου δραστηριότητες ανταποκρίνονται, λοιπόν, σε μια συλλογική ανάγκη για δημόσιο διάλογο γύρω από αυτά τα ζητήματα και διαμορφώνονται μέσα από την αλληλεπίδρασή μου με τις κοινότητες που με περιβάλλουν.

Γιατί θεωρείτε ότι είναι σημαντικό να συζητηθούν σήμερα μέσα από την τέχνη;

Η τέχνη αποτελεί ένα από τα διαθέσιμα πλαίσια για τέτοιου είδους συζητήσεις, προσφέροντας στο κοινό την ευκαιρία να αναγνωρίσει προσωπικές και συλλογικές εμπειρίες, να αναμετρηθεί με νέες οπτικές, και να επικοινωνήσει τις δικές του σκέψεις. Μέσα από την επιμελητική μου πρακτική, με ενδιαφέρει να προτείνω πολυδιάστατα και προσβάσιμα προγράμματα που προσφέρουν πολλαπλές προοπτικές σύνδεσης και συμμετοχής του κοινού. Για αυτό και «Η Αστική Συνθήκη» συνδυάζει τον κινηματογράφο, την περφόρμανς, το Q&A, αλλά και το πάρτι. Πρόκειται για διαφορετικές μορφές συνάντησης, καθεμία από τις οποίες προσφέρει έναν διαφορετικό τρόπο να μοιραστούμε και να συζητήσουμε την εμπειρία της πόλης.

Πόσο σημαντικό είναι να βλέπουμε τις τοπικές εμπειρίες μἐσα από πρίσμα των ευρύτερων περιφερειακών και παγκόσμιων εξελίξεων;

Ο εξευγενισμός είναι μια συνθήκη που οι άνθρωποι μιας πόλης, όπως τη Λεμεσό, βιώνουν καθημερινά. Πολλοί υφιστάμενοι κάτοικοι, ιδίως μέλη μειονοτήτων και κοινωνικοοικονομικά ευάλωτων ομάδων, ζουν υπό αντίξοες ή ακόμα και επικίνδυνες συνθήκες, συχνά εγκαταλείποντας την πόλη τους λόγω της εκτίναξης των ενοικίων και του κόστους διαβίωσης. Βιώνουν τη ριζική αναδιαμόρφωση των γειτονιών τους και τη διάσπαση των κοινοτήτων τους. Αναγκάζονται να ζουν σε μια πόλη-εργοτάξιο: ένα θορυβώδες, χαοτικό περιβάλλον υπό συνεχή κατασκευή.

Τέτοιες εμπειρίες γεννούν έντονα αισθήματα αποξένωσης και αγανάκτησης. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να δημιουργούνται χώροι διαλόγου ανάμεσα σε ανθρώπους που βιώνουν παρόμοιες συνθήκες σε διαφορετικά μέρη του κόσμου, και να ανταλλάσσονται εμπειρίες και τρόποι αντίστασης απέναντι στις πολλαπλές εκφάνσεις της αστικής ανισότητας. Η προβολή «Η Αστική Συνθήκη» επιδιώκει ακριβώς αυτό, φέρνοντας στο προσκήνιο φωνές όχι μόνο από την Κύπρο, αλλά και από την Ιρλανδία, την Αλγερία και την Ολλανδία.

Άλλωστε, οι διαδικασίες αυτές δεν αποτελούν μεμονωμένα τοπικά φαινόμενα, αλλά μέρος ευρύτερων περιφερειακών και παγκόσμιων μετασχηματισμών. Στη δική μας περιοχή, για παράδειγμα, οι βίαιες και αποικιακές πρακτικές του κράτους του Ισραήλ, με επίκεντρο τη συνεχιζόμενη γενοκτονία στη Γάζα, αποτελούν μέρος μιας γεωπολιτικής πραγματικότητας που, ανάμεσα σε άλλα, οξύνει και τις συνθήκες που τροφοδοτούν τον εξευγενισμό και την αστική ανισότητα στην Κύπρο.

Η έλλειψη κρατικής και θεσμικής στήριξης φέρνει τους καλλιτέχνες αντιμέτωπους με την οικονομική και στεγαστική επισφάλεια

Οι κάτοικοι ζουν σε μια πόλη-εργοτάξιο: ένα θορυβώδες, χαοτικό περιβάλλον υπό συνεχή κατασκευή

Το πρόγραμμα παρουσιάζεται σε συνεργασία με το The Island Club, που στηρίζει τα τελευταία χρόνια το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Λεμεσού . Πόσο σημαντικές θεωρείτε τέτοιους θεσμούς και τέτοιες συνεργασίες; 

Το Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Λεμεσού αποτελεί έναν κεντρικό θεσμό της πολιτιστικής ζωής της Κύπρου εδώ και περισσότερα από είκοσι χρόνια, με καθοριστική συμβολή στην καλλιέργεια της κινηματογραφικής κουλτούρας και την ανάπτυξη της τοπικής δημιουργικής κοινότητας. Ως The Island Club, συνεργαζόμαστε με το Φεστιβάλ σχεδόν κάθε χρόνο από την ίδρυσή μας το 2017, παρουσιάζοντας πειραματικά προγράμματα που αντλούν από τις δραστηριότητές μας στο χώρο της σύγχρονης τέχνης. Το πνεύμα εξωστρέφειας και αλληλεγγύης που χαρακτηρίζει τη συνεργασία μας είναι, πιστεύω, ενδεικτικό του τρόπου με τον οποίο λειτουργούν πολλοί πολιτιστικοί θεσμοί και πρωτοβουλίες στην Κύπρο. Αποτελούμε ένα μικρό πολιτιστικό οικοσύστημα που συχνά καλείται να λειτουργήσει με περιορισμένους πόρους και υπό αντίξοες συνθήκες, γεγονός που καθιστά τις συνέργειες μεταξύ μας πολύ σημαντικές. Καθώς το πολιτιστικό τοπίο μεταβάλλεται, με την εμφάνιση νέων καλλιτεχνών, πρωτοβουλιών, και ιδεών, εύχομαι να συνεχίσουμε να αναζητούμε νέους τρόπους για να δίνουμε χώρο σε δημιουργούς και κοινότητες που θέλουν να εξελίξουν και να μοιραστούν το έργο τους.

   ​Read More​Culture