Η Τουρκία, το Πακιστάν και η Σαουδική Αραβία δέχθηκαν κριτική σχεδόν αμέσως μετά την υπογραφή της κοινής αμυντικής συμφωνίας στη Μέκκα τον περασμένο μήνα, με σημαντικά ερωτήματα να διατυπώνονται σχετικά με την απουσία αντίδρασης της νεοσύστατης συμμαχίας στις επιθέσεις των Χούθι από την Υεμένη εναντίον της Σαουδικής Αραβίας.
Από την επομένη κιόλας της τελετής υπογραφής, ορισμένοι δυτικοί και Άραβες αναλυτές αμφισβήτησαν κατά πόσον η Άγκυρα θα έσπευδε να βοηθήσει το Ριάντ, την ώρα που οι Χούθι στόχευαν με πυραυλικές επιθέσεις ενεργειακές υποδομές και αστικές περιοχές στο βασίλειο των Σαούντ.
Η κατάληψη τμημάτων των ακτών της Υεμένης στην Ερυθρά Θάλασσα, κοντά στο Στενό Μπαμπ αλ-Μαντέμπ, από την ανταρτική οργάνωση το περασμένο Σαββατοκύριακο, καθώς και οι επιθέσεις που ακολούθησαν στον αγωγό Ανατολής-Δύσης, ο οποίος μεταφέρει σχεδόν το 4% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου, ενέτειναν την αντιπαράθεση.
Ωστόσο, η αξιολόγηση της τριμερούς συμφωνίας αποκλειστικά με βάση την απουσία άμεσης κοινής στρατιωτικής αντίδρασης παραβλέπει αρκετά σημαντικά και διακριτά ζητήματα: αν οι αμυντικές υποχρεώσεις της έχουν ήδη τεθεί σε ισχύ, αν τα τρία μέλη έχουν δημιουργήσει τους απαραίτητους μηχανισμούς για την εφαρμογή τους και αν επιδεικνύουν επαρκή πολιτική αλληλεγγύη.
Ανώτατος Τούρκος στρατιωτικός επισήμανε ότι η κριτική που παρουσιάζει τη συμμαχία ως ήδη αποτυχημένη είναι εκ του πονηρού και ανειλικρινής.
Το κεντρικό επιχείρημα είναι ότι οι αμυντικές δεσμεύσεις της συνθήκης δεν έχουν ακόμη καταστεί νομικά λειτουργικές, ενώ οι θεσμοί και οι στρατιωτικές ρυθμίσεις που απαιτούνται για την εφαρμογή τους χρειάζονται χρόνο για να αναπτυχθούν. Η συμφωνία πρέπει ακόμη να περάσει από τις εσωτερικές διαδικασίες έγκρισης των συμβαλλόμενων χωρών, προτού οι αμυντικές υποχρεώσεις καταστούν δεσμευτικές.
Η Τουρκία αναμένεται να υποβάλει τη συμφωνία στο κοινοβούλιο σύντομα, πιθανώς τον επόμενο μήνα, δημοσιοποιώντας παράλληλα το κείμενό της και ξεκινώντας τη διαδικασία κοινοβουλευτικής έγκρισης.
«Ο κόσμος δεν θέλει να καταλάβει, αλλά αυτό που ιδρύσαμε δεν είναι μόνο μια συμμαχία ασφάλειας, αλλά στην πραγματικότητα ένας διεθνής οργανισμός», επισήμανε ο ανώτατος Τούρκος αξιωματούχος.
Σύμφωνα με το Σύνταγμα της Τουρκίας, ο πρόεδρος δεν μπορεί να επικυρώσει συμφωνίες ασφάλειας χωρίς την έγκριση του κοινοβουλίου.
Η κυβέρνηση του Πακιστάν πρέπει επίσης να εξασφαλίσει κοινοβουλευτική έγκριση για τη συνθήκη. Η κυβέρνηση της Σαουδικής Αραβίας, ωστόσο, θα μπορούσε να επικυρώσει τη συμφωνία με βασιλικό διάταγμα.
Η θέση του αξιωματούχου αποτελεί, επομένως, σημαντικό αντίλογο στους ισχυρισμούς ότι η Τουρκία έχει ήδη παραλείψει να τηρήσει μια νομικά δεσμευτική υποχρέωση αμοιβαίας άμυνας. Ωστόσο, από μόνη της δεν επιλύει όλα τα ερωτήματα σχετικά με το νομικό καθεστώς της συμφωνίας στις τρεις χώρες.
Ακόμη και μετά την έναρξη ισχύος της συμφωνίας, οι τρεις χώρες θα χρειαστούν μηχανισμούς για την αξιολόγηση των απειλών, τη μεταξύ τους διαβούλευση και τον συντονισμό της συνδρομής. Θα πρέπει επίσης να καταρτίσουν σχέδια άμυνας και ετοιμότητας, να εργαστούν πάνω σε ζητήματα διαλειτουργικότητας και να δημιουργήσουν ένα μακροπρόθεσμο σχέδιο για την οικοδόμηση αποτρεπτικής ισχύος.
Η πρόκληση δεν έγκειται στο ότι οι συγκεκριμένοι στρατοί δεν έχουν συνεργαστεί ποτέ στο παρελθόν. Η Τουρκία έχει συμμετάσχει ή οργανώσει κοινές ασκήσεις τόσο με το Πακιστάν όσο και με τη Σαουδική Αραβία, ξεχωριστά. Ωστόσο, οι τρεις χώρες δεν έχουν πραγματοποιήσει μέχρι σήμερα κοινές στρατιωτικές ασκήσεις σε τριμερές πλαίσιο.
Ένα σημαντικό μέρος της δουλειάς που απομένει αφορά τη διαλειτουργικότητα, δηλαδή τη διασφάλιση ότι οι στρατιωτικές δυνάμεις, ο εξοπλισμός και οι επιχειρησιακές διαδικασίες των τριών χωρών θα μπορούν να λειτουργούν αποτελεσματικά και συντονισμένα.
Οι τρεις χώρες έχουν ήδη αρχίσει να οικοδομούν τους θεσμούς της νέας συμμαχίας. Κατά τη συνάντησή τους στην Κωνσταντινούπολη στις 31 Αυγούστου, συμφώνησαν να ιδρύσουν γραμματεία στη Σαουδική Αραβία, με πρώτο επικεφαλής έναν Πακιστανό γενικό γραμματέα, ο οποίος θα έχει τριετή θητεία.
Παράλληλα, δεσμεύτηκαν να προχωρήσουν σε κοινές δραστηριότητες με στόχο την ενίσχυση των στρατιωτικών δυνατοτήτων τους και την εμβάθυνση της μεταξύ τους συνεργασίας.
Πηγή: ΠΗΓΗ:Greece
