Το ρεύμα και τα καύσιμα καίνε τις επιχειρήσεις

Πανάκριβο ηλεκτρικό ρεύμα, καύσιμα που συνεχώς ακριβαίνουν και αυξημένα έξοδα παραγωγής και μεταφοράς στραγγαλίζουν τις κυπριακές επιχειρήσεις, με τον λογαριασμό να απειλεί να φτάσει ακόμη πιο φουσκωμένος στους καταναλωτές. Από τα εργοστάσια και τα αρτοποιεία μέχρι τις υπεραγορές, τα ξενοδοχεία και τις μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις, το ενεργειακό κόστος απορροφά ολοένα μεγαλύτερο μέρος των εσόδων, περιορίζει τα περιθώρια κέρδους και δυσκολεύει τη συγκράτηση των τιμών.

Τα στοιχεία της Eurostat αποκαλύπτουν το μέγεθος του προβλήματος. Σε συγκεκριμένη κατηγορία επιχειρηματικής κατανάλωσης, το ηλεκτρικό ρεύμα στην Κύπρο κοστίζει 54% περισσότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ σε όρους αγοραστικής δύναμης η διαφορά φτάνει το 65,7%. Παράλληλα, το πετρέλαιο κίνησης έχει ακριβύνει κατά 40% μέσα σε ένα χρόνο, φορτώνοντας πρόσθετα βάρη στις μεταφορές και στη διανομή προϊόντων.

Το διπλό αυτό χτύπημα γίνεται ιδιαίτερα αισθητό στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, που διαθέτουν περιορισμένα περιθώρια απορρόφησης των αυξήσεων. Όσο μεγαλώνουν τα λειτουργικά τους έξοδα, τόσο εντείνονται οι πιέσεις για ανατιμήσεις, με κίνδυνο να μεταφερθεί μέρος της επιβάρυνσης στα νοικοκυριά που ήδη δυσκολεύονται να βγάλουν τον μήνα.

Έως και 54% ακριβότερο το ρεύμα

Σύμφωνα με τη Eurostat, το πρώτο εξάμηνο του 2026 η μέση τιμή ηλεκτρισμού για το σύνολο των μη οικιακών καταναλωτών στην Κύπρο ανήλθε στα 26,29 ευρώ ανά 100 κιλοβατώρες, έναντι 20,36 ευρώ στην ΕΕ. Πρόκειται για διαφορά 29,1%, που αποτυπώνει το πρόσθετο βάρος για τις επιχειρήσεις.

Στις υψηλότερες καταναλώσεις οι αποκλίσεις μεγαλώνουν. Για επιχειρήσεις με ετήσια κατανάλωση 500–1.999 μεγαβατωρών, η τιμή διαμορφώθηκε στα 27,20 ευρώ, έναντι 21,46 ευρώ στην ΕΕ, δηλαδή 26,7% υψηλότερα. Στην κατηγορία 2.000–19.999 μεγαβατωρών η διαφορά ανεβαίνει στο 39,5%, με 25,98 ευρώ στην Κύπρο έναντι 18,62 ευρώ στην ΕΕ.

Η μεγαλύτερη απόκλιση καταγράφεται στην κατηγορία 20.000–69.999 μεγαβατωρών, όπου η τιμή φτάνει στα 24,82 ευρώ ανά 100 κιλοβατώρες, έναντι 16,12 ευρώ στην ΕΕ. Η διαφορά αγγίζει το 54%, τοποθετώντας την Κύπρο στην πρώτη θέση της συγκεκριμένης κατηγορίας.

Εξαίρεση αποτελεί η κατηγορία κάτω των 20 μεγαβατωρών, με 31,05 ευρώ στην Κύπρο έναντι 34,29 ευρώ στην ΕΕ. Ωστόσο στις 20–499 μεγαβατώρες η κυπριακή τιμή ξεπερνά τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, με 28,75 έναντι 25,85 ευρώ.

Η εικόνα γίνεται δυσμενέστερη σε μονάδες αγοραστικής δύναμης (PPS), που λαμβάνουν υπόψη τις διαφορές στο γενικό επίπεδο τιμών μεταξύ των χωρών.

Στο σύνολο των μη οικιακών καταναλωτών, η Κύπρος καταγράφει 29,22 PPS ανά 100 κιλοβατώρες, έναντι 20,96 στην ΕΕ, δηλαδή 39,4% υψηλότερα.

Στις επιχειρήσεις με κατανάλωση 500–1.999 μεγαβατωρών, η διαφορά φτάνει το 37,6%, στις 2.000–19.999 μεγαβατώρες το 51,2% και στις 20.000–69.999 μεγαβατώρες το 65,7%, με 27,59 PPS στην Κύπρο έναντι 16,65 στην ΕΕ.

Οι μονάδες PPS αποτελούν στατιστικό μέτρο σύγκρισης και όχι πραγματικές χρεώσεις. Επιπλέον, το καθαρό κόστος κάθε επιχείρησης μπορεί να διαφοροποιείται, καθώς ορισμένοι φόροι ενδέχεται να ανακτώνται.

Από την παραγωγή μέχρι το ράφι

Το ακριβό ρεύμα επιβαρύνει τη λειτουργία μηχανημάτων και ψυγείων στη βιομηχανία τροφίμων, την παραγωγή στα αρτοποιεία και τις εγκαταστάσεις ψύξης στις υπεραγορές. Αντίστοιχες πιέσεις αντιμετωπίζουν ξενοδοχεία, εστιατόρια και επιχειρήσεις υπηρεσιών.

Οι αυξήσεις περιορίζουν τα περιθώρια κέρδους και δυσκολεύουν τη συγκράτηση των τιμών, με τον βαθμό μετακύλισης στους καταναλωτές να εξαρτάται από τον ανταγωνισμό και τις δυνατότητες κάθε επιχείρησης.

Επιπλέον €45,76 σε κάθε γέμισμα ντίζελ

Στο πανάκριβο ρεύμα προστίθεται η εκτόξευση των καυσίμων. Σύμφωνα με την Υπηρεσία Προστασίας Καταναλωτή, η βενζίνη αυξήθηκε μέσα σε ένα χρόνο από 1,339 σε 1,709 ευρώ το λίτρο, σημειώνοντας άνοδο 27,6%. Το πετρέλαιο κίνησης αυξήθηκε από 1,429 σε 2,001 ευρώ, δηλαδή 40%.

Για γέμισμα 80 λίτρων ντίζελ, το κόστος ανέβηκε από 114,32 στα 160,08 ευρώ, δηλαδή επιπλέον 45,76 ευρώ. Στην αντίστοιχη ποσότητα βενζίνης η επιβάρυνση φτάνει τα 29,60 ευρώ.

Οι αυξήσεις επιβαρύνουν τις επιχειρήσεις με καθημερινές διανομές και δημιουργούν πρόσθετες πιέσεις στις τιμές των προϊόντων. Την ίδια ώρα, οι καθυστερήσεις στην έλευση φυσικού αερίου και στην ανάπτυξη συστημάτων αποθήκευσης αφήνουν άλυτα βασικά προβλήματα της ενεργειακής πολιτικής.

Η ακρίβεια συνεχίζει να ροκανίζει τα εισοδήματα των νοικοκυριών και να ανεβάζει το κόστος λειτουργίας των επιχειρήσεων, την ώρα που σοβαρά προβλήματα στην ενεργειακή πολιτική παραμένουν άλυτα. Οι καταναλωτές πληρώνουν ολοένα περισσότερα για ηλεκτρικό ρεύμα, καύσιμα και βασικά αγαθά, ενώ οι κυβερνητικές παρεμβάσεις δεν έχουν επιφέρει ουσιαστική και μόνιμη μείωση των επιβαρύνσεων.

Σύμφωνα με τη Στατιστική Υπηρεσία, ο ετήσιος πληθωρισμός έφτασε τον Σεπτέμβριο στο 5,2%, με τις ανατιμήσεις στην ενέργεια να αγγίζουν το 20,2%, στις μεταφορές το 13,3% και στα τρόφιμα το 4%. Παράλληλα, ο Κυπριακός Σύνδεσμος Καταναλωτών κατέγραψε τον Οκτώβριο αυξήσεις έως 15,31% σε 17 προϊόντα του e-kalathi.

Ο Υπουργός Οικονομικών, Μάκης Κεραυνός, αποδίδει τις ανατιμήσεις στις διεθνείς εξελίξεις και προσανατολίζεται στην παράταση των μειωμένων φορολογικών συντελεστών στα καύσιμα, ενδεχομένως μέχρι τον Μάρτιο του 2027.

Ωστόσο, παραμένουν οι καθυστερήσεις στην έλευση φυσικού αερίου και στην ανάπτυξη συστημάτων αποθήκευσης, με αποτέλεσμα να συνεχίζεται η εξάρτηση από ακριβά συμβατικά καύσιμα και να περικόπτεται παραγωγή ηλεκτρισμού από ανανεώσιμες πηγές.

Το ΑΚΕΛ υπογραμμίζει την ανάγκη μόνιμων λύσεων, προτείνοντας ΦΠΑ 5% στο ηλεκτρικό ρεύμα, κατάργηση της διπλής φορολογίας στα καύσιμα, ανάπτυξη συστημάτων αποθήκευσης και ενίσχυση των σχεδίων φωτοβολταϊκών και ενεργειακής αναβάθμισης.

Παράλληλα, ζητά αποτελεσματικότερους ελέγχους στην αγορά, ώστε οι μειώσεις στο κόστος παραγωγής και μεταφοράς να φτάνουν στους καταναλωτές και να μην εξανεμίζονται μέχρι το ράφι.

Πηγή – Διάλογος

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy