Μία συνάντηση που μπορεί να κρίνει το μέλλον της διαδικασίας στο Κυπριακό

Την ανάγκη να υπάρξουν απτά αποτελέσματα στα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης (ΜΟΕ), προκειμένου να διατηρηθεί ζωντανή η προοπτική επανέναρξης των συνομιλιών στο Κυπριακό, υπογράμμισε η προσωπική απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Μαρία Άνχελα Ολγκίν. Σε συνέντευξή της στο τουρκικό πρακτορείο ANKA, προειδοποίησε ότι η έκβαση της σημερινής συνάντησης των δύο ηγετών θα είναι καθοριστική για τα επόμενα βήματα.

Η Ολγκίν αναφέρθηκε στις εκκρεμότητες γύρω από τα τέσσερα νέα σημεία διέλευσης, την αποναρκοθέτηση, την πολιτική ισότητα και την εκ περιτροπής προεδρία, ενώ εξέφρασε προβληματισμό για την περιορισμένη πρόοδο που έχει επιτευχθεί στη συμφωνία επί της μεθοδολογίας των μελλοντικών διαπραγματεύσεων.

Η συνέντευξη πραγματοποιήθηκε στα γραφεία της αποστολής καλών υπηρεσιών του ΟΗΕ, στο παλαιό αεροδρόμιο Λευκωσίας, την ώρα που ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, συναντούσε τον Τουρκοκύπριο ηγέτη, Τουφάν Έρχιουρμαν.

Προειδοποίηση για το μέλλον της αποστολής

Η απεσταλμένη του ΟΗΕ συνέδεσε τη συνέχιση των προσπαθειών με την επίτευξη συμφωνίας στα ΜΟΕ, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στα τέσσερα νέα σημεία διέλευσης και στην αποναρκοθέτηση περιοχών κοντά στο φυλάκιο 10 του ΟΗΕ, στη Δερύνεια.

Το σχέδιο προβλέπει την αποναρκοθέτηση ισόποσων εκτάσεων 70.000 τετραγωνικών μέτρων σε κάθε πλευρά.

«Θα δούμε τι θα συμβεί τη Δευτέρα. Ελπίζω αυτή τη φορά να μπορέσουμε να κάνουμε ένα βήμα στα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης», ανέφερε.

Παράλληλα, προειδοποίησε ότι σε περίπτωση που δεν υπάρξει αποτέλεσμα, η έκθεσή της προς τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ θα καταγράφει την απουσία προόδου, αφήνοντας να εννοηθεί ότι θα τερματιστεί η αποστολή της.

«Αν δεν γίνει τίποτα, η έκθεσή μου προς τον γενικό γραμματέα θα λέει: “Δεν έγινε τίποτα”. Αντίο σε όλους. Αντίο σε μένα, αντίο στον Γκουτέρες», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Αντίθετα, εάν υπάρξουν συγκεκριμένα αποτελέσματα, οι προσπάθειες θα μπορούσαν να συνεχιστούν και την επόμενη χρονιά, ακόμη και κατά τη θητεία του νέου Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ.

Τα τέσσερα σημεία διέλευσης και η αποναρκοθέτηση

Σε σχέση με την αποναρκοθέτηση, η Ολγκίν τάχθηκε υπέρ της έναρξης της διαδικασίας σε συγκεκριμένες και ισόποσες εκτάσεις, χωρίς να απαιτείται προηγουμένως συνολική συμφωνία για ολόκληρη την Κύπρο.

Όπως σημείωσε, ο στόχος πρέπει να είναι η σταδιακή απαλλαγή του νησιού από τις νάρκες, υπογραμμίζοντας ότι δεν θα πρέπει να καθυστερεί η διαδικασία στην προσπάθεια εξεύρεσης μιας πιο ολοκληρωμένης λύσης.

Αναφερόμενη στην αντικατάσταση της πρότασης για τα Κόκκινα με εκείνη για τον Κάμπο, εξέφρασε την ελπίδα ότι η αλλαγή θα συμβάλει στην επίτευξη συμφωνίας.

Σύμφωνα με το ANKA, τα τέσσερα σημεία διέλευσης που βρίσκονται υπό συζήτηση είναι η Μια Μηλιά, η διαδρομή Αθηένου–Πυρόι–Αγλαντζιά, η Λουρουτζίνα–Λύμπια και ο Κάμπος–Καραβοστάσι.

Περιορισμένες συγκλίσεις για τη μεθοδολογία των συνομιλιών

Η Ολγκίν αναγνώρισε ότι οι δύο ηγέτες έχουν επιδείξει πολιτική βούληση για προώθηση των ΜΟΕ, ωστόσο εξέφρασε απογοήτευση για το γεγονός ότι δεν έχει επιτευχθεί μεγαλύτερη σύγκλιση ως προς τη μεθοδολογία και τα διαδικαστικά βήματα που θα ακολουθηθούν σε περίπτωση επανέναρξης των διαπραγματεύσεων.

Όπως ανέφερε, μετά από περίπου ενάμιση με δύο χρόνια προσπαθειών, ανέμενε να υπάρχουν περισσότερα κοινά σημεία μεταξύ των δύο πλευρών.

Σε ό,τι αφορά τα επόμενα βήματα, περιέγραψε μια διαδικασία που θα μπορούσε να ξεκινήσει με συνάντηση των δύο ηγετών με τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, στο πλαίσιο 2+1, και να ακολουθηθεί από διάσκεψη 5+1, με τη συμμετοχή της Τουρκίας, της Ελλάδας και του Ηνωμένου Βασιλείου.

Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι πριν από οποιαδήποτε τριμερή συνάντηση οι δύο ηγέτες θα πρέπει να έχουν προετοιμάσει συγκεκριμένες προτάσεις για τη διαδικασία των διαπραγματεύσεων. Η διάσκεψη 5+1 θα μπορούσε, σύμφωνα με την ίδια, να αποτελέσει το στάδιο έναρξης των επίσημων συνομιλιών.

Πολιτική ισότητα και εκ περιτροπής προεδρία

Στη συνέντευξή της, η απεσταλμένη του ΟΗΕ αναφέρθηκε και στις εκκρεμότητες γύρω από την πολιτική ισότητα, σημειώνοντας ότι, παρά τη συμφωνία επί της αρχής στις 11 Δεκεμβρίου, εξακολουθούν να υπάρχουν διαφωνίες σε σχέση με την εκ περιτροπής προεδρία.

Όπως εξήγησε, το συγκεκριμένο ζήτημα αποτελεί μέρος της πολιτικής ισότητας, αλλά θεωρεί δύσκολο να ζητηθεί από τον Ελληνοκύπριο ηγέτη να το επιβεβαιώσει ρητά πριν από την έναρξη των διαπραγματεύσεων.

Η θέση της είναι ότι τέτοια ζητήματα θα πρέπει να εξειδικευτούν στο πλαίσιο των συνομιλιών και όχι να αποτελέσουν προϋπόθεση για την έναρξή τους.

Υπενθύμισε, επίσης, ότι στο Κραν Μοντανά η εκ περιτροπής προεδρία είχε συνδεθεί με τα θέματα των στρατευμάτων και της ασφάλειας, σημειώνοντας ότι η ελληνοκυπριακή πλευρά εκφράζει ανησυχίες για ενδεχόμενη επανάληψη αυτής της σύνδεσης.

Ζητά συγκεκριμένες προτάσεις από τον Έρχιουρμαν

Η Ολγκίν κάλεσε τον Τουρκοκύπριο ηγέτη, Τουφάν Έρχιουρμαν, να παρουσιάσει με μεγαλύτερη σαφήνεια τις τέσσερις προϋποθέσεις που έχει θέσει για τη διαδικασία των διαπραγματεύσεων.

Ο Έρχιουρμαν ζητά να υπάρξει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα στις συνομιλίες, καθώς και διασφαλίσεις για το τι θα συμβεί σε περίπτωση αποτυχίας τους χωρίς ευθύνη της τουρκοκυπριακής πλευράς, ώστε να μην υπάρξει αυτόματη επιστροφή στο σημερινό καθεστώς.

Η απεσταλμένη του ΟΗΕ ζήτησε να αποσαφηνιστούν οι ενέργειες που θα πρέπει να ακολουθηθούν σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, αλλά και οι συνέπειες σε περίπτωση αποχώρησης μιας από τις δύο πλευρές από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Μεταξύ των επιλογών που ανέφερε περιλαμβάνονται το απευθείας εμπόριο, οι απευθείας πτήσεις και οι απευθείας επαφές. Για την προώθηση του απευθείας εμπορίου με την Ευρωπαϊκή Ένωση, σημείωσε ότι απαιτείται και η συμμετοχή της ίδιας της ΕΕ, καθώς ο ΟΗΕ έχει κυρίως ρόλο διευκολυντή.

Βαρώσια: Δύσκολη η ανάληψη διοίκησης από τον ΟΗΕ

Η Ολγκίν σχολίασε και την πρόταση του Προέδρου της Δημοκρατίας, Νίκου Χριστοδουλίδη, για επανεγκατάσταση Ελληνοκυπρίων στα Βαρώσια και προσωρινή υπαγωγή της περιοχής υπό τη διοίκηση των Ηνωμένων Εθνών.

Εκτίμησε ότι η πρόταση επιχειρεί να ανταποκριθεί στις προϋποθέσεις που έχει θέσει ο Έρχιουρμαν για την επανέναρξη των συνομιλιών, επισημαίνοντας ότι η υπαγωγή των Βαρωσίων στη διοίκηση του ΟΗΕ θα μπορούσε να αποτελέσει ένα μη αναστρέψιμο βήμα.

Εξέφρασε, ωστόσο, επιφυλάξεις για το κατά πόσο ο ΟΗΕ διαθέτει τις απαραίτητες υποδομές, το προσωπικό και τους οικονομικούς πόρους για να αναλάβει τη διοίκηση μιας ολόκληρης πόλης.

Όπως ανέφερε, ακόμη και η διασφάλιση της ασφάλειας στην περιοχή θα απαιτούσε σημαντικά κονδύλια. Σε περίπτωση συμφωνίας των δύο πλευρών, ο ΟΗΕ θα μπορούσε να απευθυνθεί στο Συμβούλιο Ασφαλείας για εξασφάλιση χρηματοδότησης.

Διαφωνεί με την αρχή «τίποτα δεν συμφωνείται μέχρι να συμφωνηθούν όλα»

Η απεσταλμένη του ΟΗΕ άσκησε κριτική στην προσέγγιση σύμφωνα με την οποία καμία συμφωνία δεν θεωρείται οριστική μέχρι να υπάρξει συνολική συμφωνία σε όλα τα ζητήματα.

Χαρακτήρισε τη συγκεκριμένη αρχή προβληματική, υποστηρίζοντας ότι οι επιμέρους συμφωνίες για τα ΜΟΕ θα πρέπει να εφαρμόζονται χωρίς να αναμένουν την ολοκλήρωση μιας συνολικής διαπραγμάτευσης.

Όπως εξήγησε, η εφαρμογή συμφωνημένων μέτρων στην καθημερινότητα των πολιτών μπορεί να αποδείξει ότι υπάρχει πραγματική πρόοδος και να ενισχύσει την εμπιστοσύνη μεταξύ των δύο κοινοτήτων.

Ο ρόλος της Τουρκίας και των τεχνικών επιτροπών

Αναφερόμενη στις εγγυήτριες δυνάμεις, η Ολγκίν υπογράμμισε ότι η Τουρκία, η Ελλάδα και το Ηνωμένο Βασίλειο θα πρέπει να στηρίξουν οποιαδήποτε συμφωνία επιτευχθεί από τους δύο ηγέτες.

Ιδιαίτερα για την Άγκυρα, σημείωσε ότι έχει σημαντικό ρόλο να διαδραματίσει στην προσπάθεια επίλυσης του Κυπριακού.

Τέλος, αναφέρθηκε στη συμβολή των δικοινοτικών τεχνικών επιτροπών και στη συνεργασία νέων από τις δύο κοινότητες, χαρακτηρίζοντας τις επιτροπές σημαντική γέφυρα επικοινωνίας και συνεργασίας.

Ειδική μνεία έκανε και στην προετοιμασία μηχανισμού άμεσης ανταπόκρισης για πυρκαγιές και άλλες φυσικές καταστροφές, ο οποίος θα επιτρέπει στις δύο πλευρές να συνεργάζονται χωρίς χρονοβόρες διαδικασίες επικοινωνίας.

Πηγή – Διάλογος

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy