Τι είναι τα συστήματα Starshield-Starlink και γιατί είναι κρίσιμα για την Ουκρανία

Πόσο εξαρτάται η Ουκρανία από τις δορυφορικές υπηρεσίες της SpaceX και τι συμβαίνει όταν περιορίζεται η πρόσβασή της σε αυτές; Το ερώτημα επανέρχεται μετά τα προβλήματα που αντιμετώπισαν ουκρανικά στρατιωτικά drones, όταν τέθηκαν σε ισχύ νέοι περιορισμοί στη λειτουργία τερματικών δορυφορικής επικοινωνίας.

Σύμφωνα με τον Guardian, από το βράδυ της Τρίτης (13/10) η σύνδεση διακόπτεται όταν τα τερματικά κινούνται με ταχύτητα μεγαλύτερη των 160 χιλιομέτρων την ώρα, επηρεάζοντας συγκεκριμένες στρατιωτικές επιχειρήσεις.

Η εξέλιξη στρέφει την προσοχή στο Starlink και το Starshield, δύο συστήματα της εταιρείας του Έλον Μασκ που βασίζονται στην ίδια δορυφορική τεχνολογία, αλλά εξυπηρετούν διαφορετικές ανάγκες. Πώς λειτουργούν, τι τα διαχωρίζει και ποιος αποφασίζει για τους περιορισμούς στη χρήση τους;

Τι είναι το Starlink και πώς λειτουργεί

Το Starlink είναι η υπηρεσία δορυφορικού διαδικτύου της SpaceX, η οποία επιτρέπει την πρόσβαση στο διαδίκτυο ακόμη και σε περιοχές όπου δεν υπάρχουν επίγειες τηλεπικοινωνιακές υποδομές.

Σε αντίθεση με τα παραδοσιακά δορυφορικά συστήματα, χρησιμοποιεί ένα εκτεταμένο δίκτυο δορυφόρων που κινούνται σε χαμηλή τροχιά γύρω από τη Γη. Οι χρήστες συνδέονται μέσω ειδικών τερματικών, τα οποία επικοινωνούν με τους δορυφόρους και εξασφαλίζουν τη μετάδοση δεδομένων.

Η συγκεκριμένη τεχνολογία έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμη σε περιοχές πολεμικών συγκρούσεων, όπου τα συμβατικά δίκτυα τηλεπικοινωνιών μπορεί να έχουν υποστεί ζημιές ή να λειτουργούν με περιορισμούς.

Στην Ουκρανία, το Starlink χρησιμοποιείται από την έναρξη της ρωσικής εισβολής για τη διατήρηση επικοινωνιών μεταξύ στρατιωτικών μονάδων, τη μεταφορά πληροφοριών και τη σύνδεση εξοπλισμού στο πεδίο των επιχειρήσεων.

Ωστόσο, η SpaceX έχει θέσει περιορισμούς στη χρήση της εμπορικής υπηρεσίας για επιθετικές στρατιωτικές ενέργειες, διαχωρίζοντάς την από τις εξειδικευμένες υπηρεσίες που παρέχει στις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις.

Σε τι διαφέρει το Starshield

Το Starshield αποτελεί τη στρατιωτική εκδοχή των δορυφορικών υπηρεσιών της SpaceX και έχει αναπτυχθεί για τις ανάγκες του αμερικανικού υπουργείου Άμυνας και των υπηρεσιών πληροφοριών.

Αξιοποιεί τεχνολογία που συνδέεται με το Starlink, αλλά διαθέτει πρόσθετες δυνατότητες, σχεδιασμένες για επιχειρήσεις εθνικής ασφάλειας.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η ενισχυμένη κρυπτογράφηση για τη μεταφορά ευαίσθητων πληροφοριών, η ασφαλής επικοινωνία στρατιωτικών συστημάτων και η δυνατότητα διασύνδεσης αισθητήρων που χρησιμοποιούνται, για παράδειγμα, σε μη επανδρωμένα αεροσκάφη.

Μια ουσιαστική διαφορά αφορά και τις επιτρεπόμενες χρήσεις. Ενώ η SpaceX διαχωρίζει το εμπορικό Starlink από τις επιθετικές στρατιωτικές επιχειρήσεις, το Starshield έχει σχεδιαστεί ώστε να υποστηρίζει και τέτοιες αποστολές.

Επομένως, παρότι οι δύο υπηρεσίες συνδέονται τεχνολογικά, δεν παρέχουν απαραίτητα τις ίδιες δυνατότητες ούτε υπόκεινται στους ίδιους όρους χρήσης.

Τι άλλαξε για τις ουκρανικές δυνάμεις

Το πρόβλημα προέκυψε όταν τερματικά που χρησιμοποιούνται από τον ουκρανικό στρατό έπαψαν να λειτουργούν σε ταχύτητες μεγαλύτερες των 160 χιλιομέτρων την ώρα.

Ο Σερχίι Μπεσκρέστνοφ, σύμβουλος της ουκρανικής προεδρίας σε ζητήματα στρατιωτικής τεχνολογίας, ανέφερε ότι οι ένοπλες δυνάμεις δεν είχαν ενημερωθεί εκ των προτέρων και ότι η αλλαγή οδήγησε στην αποτυχία ορισμένων αποστολών.

Για να γίνει κατανοητή η σημασία του περιορισμού, πρέπει να ληφθεί υπόψη ο τρόπος με τον οποίο χρησιμοποιείται η δορυφορική σύνδεση στα drones.

Ορισμένα ουκρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη διαθέτουν τερματικά που επιτρέπουν στους χειριστές τους να διατηρούν επικοινωνία με αυτά κατά τη διάρκεια της πτήσης. Έτσι, μπορούν να λαμβάνουν εικόνα και δεδομένα ή να προσαρμόζουν την πορεία τους από μεγάλη απόσταση.

Όταν η σύνδεση διακόπτεται εξαιτίας της ταχύτητας, περιορίζεται η δυνατότητα απομακρυσμένου ελέγχου. Οι συνέπειες εξαρτώνται από τον τύπο του drone και από το κατά πόσο διαθέτει εναλλακτικό σύστημα επικοινωνίας ή αυτόνομης πλοήγησης.

Γιατί επηρεάζεται και η ουκρανική αεράμυνα

Οι περιορισμοί δεν αφορούν αποκλειστικά την δυνατότητα των ουκρανικών επιθέσεων, αλλά δημιουργούν προβλήματα και στην αντιμετώπιση των ρωσικών drones που χρησιμοποιούνται για πλήγματα εναντίον πόλεων και άλλων στόχων.

Η Ουκρανία έχει αναπτύξει ειδικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη αναχαίτισης, τα οποία χρησιμοποιούνται για την καταστροφή εχθρικών drones με χαμηλότερο κόστος από εκείνο των συμβατικών αντιαεροπορικών πυραύλων.

Τα ρωσικά Shahed μπορούν να κινούνται με ταχύτητες που φτάνουν περίπου τα 320 χιλιόμετρα την ώρα. Συνεπώς, ένα ουκρανικό drone αναχαίτισης ενδέχεται να χρειάζεται να πετάξει πολύ ταχύτερα από το όριο των 160 χιλιομέτρων για να προσεγγίσει τον στόχο του.

Εφόσον βασίζεται στη συγκεκριμένη δορυφορική σύνδεση, η απώλειά της μπορεί να δυσχεράνει ή να καταστήσει αδύνατη την ολοκλήρωση της αναχαίτισης.

Πάντως, σύμφωνα με τον Guardian, οι περιορισμοί δεν επηρεάζουν με τον ίδιο τρόπο όλες τις κατηγορίες μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Τα ουκρανικά drones μεγάλης εμβέλειας που χρησιμοποιούνται για επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια δεν εξαρτώνται από το Starlink για την καθοδήγησή τους.

Ποιος ελέγχει το Starshield και ποιος αποφασίζει για τους περιορισμούς

Το ζήτημα του ελέγχου είναι ένα από τα σημαντικότερα ερωτήματα που έχουν προκύψει, καθώς η SpaceX είναι ιδιωτική αμερικανική εταιρεία, ενώ το Starshield παρέχει υπηρεσίες που συνδέονται με την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ.

Ο Έλον Μασκ υποστήριξε ότι τα συστήματα Starshield ανήκουν στην αμερικανική κυβέρνηση και ελέγχονται από αυτήν. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι αποφάσεις για περιορισμούς στην ταχύτητα ή στη χρήση τους λαμβάνονται από τον αμερικανικό στρατό και, τελικά, από τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών.

Με την τοποθέτησή του, ο επικεφαλής της SpaceX απέδωσε την ευθύνη για ενδεχόμενους περιορισμούς του Starshield στην Ουάσιγκτον και όχι στην εταιρεία του.

Ωστόσο, ο Λευκός Οίκος δεν έχει επιβεβαιώσει, ούτε διαψεύσει τον συγκεκριμένο ισχυρισμό. Κατά συνέπεια, δεν έχει αποσαφηνιστεί επισήμως ποιος αποφάσισε τις πρόσφατες αλλαγές που επηρέασαν τις ουκρανικές δυνάμεις.

Πώς συνδέεται η υπόθεση με τις σχέσεις ΗΠΑ και Ουκρανίας

Οι περιορισμοί επιβλήθηκαν σε μια περίοδο κατά την οποία η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ ασκεί πιέσεις στο Κίεβο να σταματήσει τις επιθέσεις εναντίον ρωσικών ενεργειακών εγκαταστάσεων, στο πλαίσιο των αμερικανικών προσπαθειών για αποκλιμάκωση του πολέμου.

Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι συνέδεσε τη διακοπή πρόσβασης με τις εξελίξεις στις σχέσεις των δύο χωρών. Σε συνέντευξή του στον Πιρς Μόργκαν δήλωσε ότι αισθάνεται προδομένος από τον Τραμπ, εκφράζοντας παράλληλα ανησυχία για τις συνέπειες που μπορεί να έχει η απόφαση στην προστασία των Ουκρανών πολιτών.

Αντιδράσεις υπήρξαν και στο αμερικανικό Κογκρέσο. Δημοκρατικοί βουλευτές κατηγόρησαν την κυβέρνηση ότι με τις ενέργειές της ωφελεί τη Ρωσία, ενώ ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Τομ Τίλις εξέφρασε προβληματισμό σχετικά με τη στάση των ΗΠΑ απέναντι στην ουκρανική κυριαρχία.

Προς το παρόν, δεν έχει παρουσιαστεί επίσημη εξήγηση που να συνδέει άμεσα την εφαρμογή των τεχνικών περιορισμών με τις αμερικανικές διπλωματικές πιέσεις.

Η υπόθεση αναδεικνύει, πάντως, τη σημασία που έχουν αποκτήσει οι δορυφορικές επικοινωνίες για τη διεξαγωγή του πολέμου. Πέρα από τις δυνατότητες των ίδιων των οπλικών συστημάτων, καθοριστικό ρόλο παίζουν πλέον και οι όροι πρόσβασης στις ψηφιακές υποδομές που επιτρέπουν τη λειτουργία τους.

Πηγή – Cyprus Times (cnn.gr)

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy