Read More
Το πόρισμα της Αρχής κατά της Διαφθοράς επαναφέρει στο προσκήνιο το πλέγμα σχέσεων του τέως Προέδρου με την Εκκλησία
Κρατική γη, που εμφανίστηκε ως αξίας €5,7 εκατ., φέρεται, με βάση τα στοιχεία του Κτηματολογίου, να άξιζε σχεδόν €10,6 εκατ.
Η παραχώρηση στην Αρχιεπισκοπή εγκρίθηκε ως «εξαιρετική περίπτωση», χωρίς επαρκή αιτιολόγηση και τεκμηριωμένη αποτίμηση στον διοικητικό φάκελο
Ενδεχόμενη κατάχρηση εξουσίας για τον Νίκο Κουγιάλη και βαριά πολιτική σκιά για τη διαχείριση δημόσιας περιουσίας επί διακυβέρνησης Αναστασιάδη
Του
Κωνσταντίνου Ζαχαρίου
Οι συναλλαγές με ακίνητα μεταξύ του Νίκου Αναστασιάδη και του τέως Αρχιεπισκόπου Χρυσοστόμου Β’ φαίνεται πως δεν περιορίστηκαν στο γνωστό «φιλέτο» στα Μεσοβούνια Λεμεσού, έκτασης 1.739 τ.μ., το οποίο αγόρασε η σύζυγος του τέως Προέδρου της Δημοκρατίας, Άντρη Αναστασιάδη, από την Εκκλησία της Κύπρου.
Το πόρισμα της Ανεξάρτητης Αρχής κατά της Διαφθοράς για το βιβλίο «Κράτος Μαφία» του Μακάριου Δρουσιώτη επαναφέρει στο προσκήνιο μια πολύ μεγαλύτερη υπόθεση, με αντίστροφη ροή: Από το Προεδρικό προς την Αρχιεπισκοπή.
Η γη των €10,6 εκατ. που εμφανίστηκε ως €5,7 εκατ.
Πρόκειται για την παραχώρηση κρατικής γης μεγάλης αξίας στην Αγία Νάπα, ως αποζημίωση προς την Αρχιεπισκοπή για εκκλησιαστική γη στην Έγκωμη, η οποία είχε απαλλοτριωθεί από το κράτος. Η υπόθεση δεν αφορά απλώς μια διοικητική πράξη ή μια τεχνική διαφορά αποτίμησης. Αγγίζει τον πυρήνα της διαχείρισης της δημόσιας περιουσίας και θέτει το ερώτημα κατά πόσο η Δημοκρατία προστάτευσε το δημόσιο συμφέρον.
Το πιο ηχηρό στοιχείο είναι η μεγάλη απόκλιση στην αξία των τεμαχίων. Η γη που παραχωρήθηκε στην Αρχιεπισκοπή παρουσιάστηκε στα αρμόδια όργανα ως αξίας €5.712.000. Ωστόσο, μεταγενέστερα στοιχεία του Κτηματολογίου έδειξαν ότι τα οκτώ τεμάχια που τελικά μεταβιβάστηκαν είχαν, με βάση τη γενική εκτίμηση του 2013, αξία €10.638.300.
Με απλά λόγια, κρατική γη που εμφανίστηκε ως αξίας περίπου €5,7 εκατ. φέρεται να άξιζε σχεδόν €10,6 εκατ. Η διαφορά, σχεδόν €5 εκατ., μετατρέπει την υπόθεση από τυπική διοικητική διαδικασία σε ζήτημα με σοβαρές πολιτικές, θεσμικές και ενδεχομένως ποινικές προεκτάσεις.
Στο κάδρο οι σχέσεις Αναστασιάδη – Αρχιεπισκοπής
Η συγκεκριμένη ενότητα εντάσσεται στην έρευνα της Αρχής για ισχυρισμούς που περιλαμβάνονται στο «Κράτος Μαφία». Ο Μακάριος Δρουσιώτης είχε συνδέσει την υπόθεση με ένα ευρύτερο πλέγμα σχέσεων μεταξύ του τότε Προέδρου της Δημοκρατίας, Νίκου Αναστασιάδη, και της Αρχιεπισκοπής Κύπρου. Στο ίδιο πλαίσιο είχε τεθεί και το ζήτημα της αγοράς ακινήτου στη Λεμεσό από την κα Άντρη Αναστασιάδη.
Η Αρχή, στο συγκεκριμένο σκέλος, δεν καταγράφει ενδεχόμενη ποινική ευθύνη για τον τέως Πρόεδρο ή την κα Αναστασιάδη. Το βάρος της αξιολόγησης μετατοπίζεται στη διαδικασία παραχώρησης της κρατικής γης, στην αποτίμηση των τεμαχίων, στην αιτιολόγηση της απόφασης και στον ρόλο του τότε Υπουργού Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος, Νίκου Κουγιάλη.
Αυτό, ωστόσο, δεν αφαιρεί την πολιτική διάσταση της υπόθεσης. Αντίθετα, την ενισχύει. Διότι, σύμφωνα με τα ευρήματα που καταγράφονται, επί διακυβέρνησης Αναστασιάδη κρατική γη μεγάλης αξίας φαίνεται να παραχωρήθηκε μέσα από διαδικασίες που δεν είχαν την αναγκαία τεκμηρίωση.
Η «εξαιρετική περίπτωση» και τα αναπάντητα ερωτήματα
Ένα κρίσιμο σημείο πρέπει να διαχωριστεί καθαρά: Η Αρχή δεν υιοθετεί την άποψη ότι η Αρχιεπισκοπή δεν μπορούσε, κατ’ αρχήν, να ζητήσει αποζημίωση με κρατική γη. Οι Λειτουργοί Επιθεώρησης διαπίστωσαν ότι μπορούσε να ζητήσει αποζημίωση σε είδος και όχι μόνο χρηματική αποζημίωση. Συνεπώς, το πρόβλημα δεν εντοπίζεται στο ίδιο το δικαίωμα υποβολής τέτοιου αιτήματος.
Το ζήτημα είναι άλλο και πολύ πιο ουσιαστικό: Πώς έγινε η παραχώρηση, πώς αποτιμήθηκε η κρατική γη, γιατί χαρακτηρίστηκε η υπόθεση «εξαιρετική» και κατά πόσο υπήρχαν στον διοικητικό φάκελο τα στοιχεία που θα επέτρεπαν στα αρμόδια όργανα να λάβουν πλήρως τεκμηριωμένη απόφαση. Με άλλα λόγια, το ερώτημα δεν είναι μόνο αν η Αρχιεπισκοπή μπορούσε να λάβει γη. Είναι αν το κράτος γνώριζε πραγματικά τι έδινε.
Στις 11 Ιουλίου 2013 συνεδρίασε η αρμόδια Διυπουργική Επιτροπή για θέματα παραχώρησης, ανταλλαγής ή εκμίσθωσης κρατικής γης, με τη συμμετοχή του Νίκου Κουγιάλη. Το αίτημα της Αρχιεπισκοπής εγκρίθηκε ως «εξαιρετική περίπτωση» και στη συνέχεια οδηγήθηκε ενώπιον του Υπουργικού Συμβουλίου, το οποίο ενέκρινε την εισήγηση στις 10 Οκτωβρίου 2013.
Χωρίς εκτίμηση, χωρίς μεθοδολογία, χωρίς απαντήσεις
Ο χαρακτηρισμός «εξαιρετική περίπτωση» δεν είναι αθώα διοικητική λεπτομέρεια. Όταν το κράτος παρεκκλίνει από τη συνήθη διαδικασία, οφείλει να εξηγεί με ακόμη μεγαλύτερη σαφήνεια γιατί το πράττει. Η εξαίρεση απαιτεί ισχυρότερη αιτιολόγηση, πληρέστερη τεκμηρίωση και αυστηρότερο έλεγχο.
Σύμφωνα με όσα καταγράφονται, αυτό ακριβώς φαίνεται να απουσίαζε. Στον διοικητικό φάκελο, όπως προσκομίστηκε ενώπιον των Λειτουργών Επιθεώρησης, δεν φαίνεται να υπήρχε έκθεση εκτίμησης, μεθοδολογία ή άλλο υποστηρικτικό υλικό που να εξηγεί πώς προέκυψε η αξία των €5.712.000. Το ποσό εμφανιζόταν συνολικά, χωρίς αναλυτική τεκμηρίωση, χωρίς επαρκή αιτιολόγηση για τη δημιουργία των συγκεκριμένων τεμαχίων και χωρίς επιμέρους αποτίμηση.
Για μια απόφαση που αφορά κρατική γη εκατομμυρίων, αυτή η απουσία δεν είναι απλή γραφειοκρατική αδυναμία. Είναι κρίσιμο θεσμικό κενό. Διότι χωρίς πλήρη έκθεση εκτίμησης, χωρίς μεθοδολογία και χωρίς αναλυτικά στοιχεία, δεν μπορεί να ελεγχθεί αν το κράτος έδωσε όσα όφειλε ή αν έδωσε πολύ περισσότερα.
Στο κάδρο ο Νίκος Κουγιάλης για ενδεχόμενη κατάχρηση εξουσίας
Η Αρχή καταγράφει ενδεχόμενη πράξη διαφθοράς σε σχέση με τον πρώην Υπουργό Γεωργίας Νίκο Κουγιάλη. Συγκεκριμένα, γίνεται λόγος για ενδεχόμενο πλημμέλημα κατάχρησης εξουσίας, συνδεόμενο με το Άρθρο 105 του Ποινικού Κώδικα. Η πιθανή ευθύνη του κ. Κουγιάλη δεν στηρίζεται σε εύρημα ότι αποκόμισε προσωπικό όφελος, αλλά στο ότι, ως μέλος της Διυπουργικής Επιτροπής, φέρεται να υποστήριξε την εισήγηση χωρίς να διασφαλιστεί ότι η αξία της γης και η «εξαιρετική» μεταχείριση ήταν επαρκώς αιτιολογημένες και τεκμηριωμένες.
Η απουσία αναλυτικής αποτίμησης, ο χαρακτηρισμός της υπόθεσης ως «εξαιρετικής» χωρίς επαρκή αιτιολόγηση και η μεταγενέστερη διαπίστωση μεγάλης διαφοράς στην αξία των τεμαχίων δημιουργούν βαριά πολιτική σκιά. Το ζήτημα δεν περιορίζεται σε έναν πρώην υπουργό. Αγγίζει τη συνολική κουλτούρα διακυβέρνησης της περιόδου Αναστασιάδη.
