Read More
Παρά την αισιοδοξία που εκπέμπει η κυβέρνηση για επίτευξη συμφωνίας στο συνταξιοδοτικό και ολοκλήρωση της μεταρρύθμισης εντός των επόμενων μηνών, οι αποστάσεις μεταξύ των κοινωνικών εταίρων εξακολουθούν να είναι σημαντικές. Συντεχνίες και εργοδοτικές οργανώσεις συμμερίζονται την ανάγκη εκσυγχρονισμού του συστήματος και συμφωνούν ότι απαιτούνται παρεμβάσεις που θα διασφαλίζουν αξιοπρεπείς συντάξεις και τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του συστήματος. Ωστόσο, διατηρούν διαφορετικές προσεγγίσεις σε σειρά κρίσιμων ζητημάτων που θα καθορίσουν το τελικό περιεχόμενο της μεταρρύθμισης. Οι κοινωνικοί εταίροι αναμένουν πλέον τις τελικές προτάσεις της κυβέρνησης, προκειμένου να αξιολογήσουν κατά πόσο αυτές ανταποκρίνονται στις βασικές τους επιδιώξεις. Το επόμενο διάστημα θεωρείται καθοριστικό, καθώς οι διαβουλεύσεις εισέρχονται στην πιο κρίσιμη φάση τους.
Του
Μιχάλη Μιχαήλ
Σε κρίσιμη καμπή εισέρχεται η συζήτηση για τη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση, καθώς κυβέρνηση, συντεχνίες και εργοδοτικές οργανώσεις καλούνται τους επόμενους μήνες να καταλήξουν σε συμφωνίες για ζητήματα που παραμένουν ανοιχτά και επηρεάζουν άμεσα το μελλοντικό ύψος των συντάξεων, τον ρόλο των Ταμείων Προνοίας και τη στήριξη των χαμηλοσυνταξιούχων.
Παρά το γεγονός ότι όλες οι πλευρές αναγνωρίζουν την ανάγκη για μια συνολική μεταρρύθμιση του συστήματος, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές διαφωνίες, κυρίως ως προς τη χρηματοδότηση των αλλαγών, τον τρόπο επέκτασης των Ταμείων Προνοίας και τις κοινωνικές πολιτικές στήριξης.
Μ. Μουσιούττας: Στόχος η εφαρμογή από το 2027
Η κυβέρνηση εμφανίζεται αισιόδοξη ότι μπορεί να επιτευχθεί συμφωνία και να ολοκληρωθεί η νομοθετική διαδικασία εντός του φθινοπώρου, με στόχο οι αλλαγές στις συντάξεις να τεθούν σε εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2027.
Όπως δήλωσε στη «Χαραυγή» ο Υπουργός Εργασίας, Μαρίνος Μουσιούττας, η μεταρρύθμιση επιδιώκει πρωτίστως τη βελτίωση των συντάξεων με βάση τις εισφορές κάθε ασφαλισμένου, αλλά και την παροχή πρόσθετων πιστώσεων σε ομάδες του πληθυσμού που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην απασχόληση, όπως μητέρες, άτυποι φροντιστές, άτομα με αναπηρία και νέοι που αναζητούν εργασία μετά την ολοκλήρωση των σπουδών τους.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στη μείωση της απομείωσης του 12% που επιβάλλεται σε όσους επιλέγουν πρόωρη συνταξιοδότηση στα 63 έτη. Η κυβέρνηση εκτιμά ότι το πέναλτι θα περιοριστεί, γεγονός που θα οδηγήσει σε αυξήσεις τόσο για τους υφιστάμενους όσο και για τους μελλοντικούς συνταξιούχους.
Παράλληλα, προωθείται η δημιουργία ενός ισχυρότερου δεύτερου πυλώνα, μέσω των Ταμείων Προνοίας, τα οποία θα λειτουργούν συμπληρωματικά προς το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων.
Ωστόσο, το μεγαλύτερο σημείο τριβής παραμένει η υποχρεωτική ή μη συμμετοχή στα Ταμεία Προνοίας, καθώς εργοδοτικές οργανώσεις και συντεχνίες διατυπώνουν διαφορετικές προσεγγίσεις.
Το Υπουργείο Εργασίας αναγνωρίζει ότι εξακολουθούν να υπάρχουν διαφωνίες, εκφράζει όμως την εκτίμηση ότι μέσω του κοινωνικού διαλόγου θα βρεθεί η αναγκαία «χρυσή τομή». Το σχετικό νομοθέτημα αναμένεται να δοθεί σύντομα στους κοινωνικούς εταίρους, ώστε να ακολουθήσει εντατικός διάλογος κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.
ΓΓ ΠΕΟ: Ουσιαστικές αλλαγές και προστασία των χαμηλοσυνταξιούχων
Από την πλευρά των συντεχνιών η ΓΓ της ΠΕΟ, Σωτηρούλα Χαραλάμπους, εξέφρασε στη «Χαραυγή» τη θέση ότι η μεταρρύθμιση δεν μπορεί να περιοριστεί μόνο σε βελτιώσεις του πρώτου πυλώνα, αλλά οφείλει να αντιμετωπίσει συνολικά το πρόβλημα της φτώχειας των συνταξιούχων.
Η ΠΕΟ υποστηρίζει ότι, παρά τις συζητήσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη, εξακολουθούν να παραμένουν σοβαρές εκκρεμότητες σε τρεις βασικούς άξονες.
Πρώτον, δεν έχει αποσαφηνιστεί ακόμη ποιο θα είναι το τελικό ύψος των συντάξεων και κατά πόσο οι προτεινόμενες αλλαγές θα διασφαλίζουν επαρκές εισόδημα κατά τη συνταξιοδότηση.
Δεύτερον, οι συντεχνίες θεωρούν ανεπαρκείς τις κυβερνητικές προτάσεις για τη μείωση της απομείωσης του 12%, ενώ επιμένουν ότι πρέπει να επιλυθεί και το ζήτημα της άνισης μεταχείρισης στις συντάξεις χηρείας για άνδρες που κατέστησαν χήροι πριν από το 2018.
Τρίτον, δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στον λεγόμενο πυλώνα μηδέν, δηλαδή στις κοινωνικές πολιτικές στήριξης των χαμηλοσυνταξιούχων.
Υποστήριξε ακόμη ότι ακόμη και αν αυξηθούν οι συντάξεις μέσω του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων, θα εξακολουθήσουν να υπάρχουν χιλιάδες συνταξιούχοι με εισοδήματα κάτω από το όριο της φτώχειας, εξαιτίας χαμηλών απολαβών ή διακεκομμένης εργασιακής πορείας.
Για τον λόγο αυτό οι συντεχνίες ζητούν να συνεχιστεί και να αναβαθμιστεί το σχέδιο στήριξης των χαμηλοσυνταξιούχων, με αναπροσαρμογή των εισοδηματικών κριτηρίων, τα οποία, όπως επεσήμανε, παραμένουν ουσιαστικά καθηλωμένα από το 2012.
Σημαντικό ζήτημα για τις συντεχνίες, επίσης, αποτελεί και η επέκταση των Ταμείων Προνοίας σε όλους τους εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα, σε συνδυασμό με μέτρα που θα ενισχύουν τις συλλογικές συμβάσεις εργασίας.
Παρά τις επιφυλάξεις τους, κατέληξε, οι συντεχνίες δηλώνουν έτοιμες να συνεχίσουν τον διάλογο, υπό την προϋπόθεση ότι η κυβέρνηση θα καταθέσει βελτιωμένες προτάσεις στα κρίσιμα ζητήματα.
ΟΕΒ: Όχι στην υποχρεωτική συμμετοχή στα Ταμεία Προνοίας
Σαφείς ενστάσεις διατυπώνει και η εργοδοτική πλευρά, με την Ομοσπονδία Εργοδοτών και Βιομηχάνων να εστιάζει κυρίως σε δύο ζητήματα: τη χρηματοδότηση των αυξήσεων στις χαμηλές συντάξεις και τον χαρακτήρα των Ταμείων Προνοίας.
Ο Γενικός Διευθυντής της ΟΕΒ, Μιχάλης Αντωνίου, ανέφερε στη «Χαραυγή» ότι μέχρι σήμερα δεν έχει δοθεί σαφής απάντηση ως προς το κόστος της αύξησης των χαμηλών συντάξεων ούτε ως προς τον τρόπο χρηματοδότησής της.
Το ζήτημα αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς υπάρχει κοινή συμφωνία ότι δεν θα αυξηθούν ούτε οι εισφορές ούτε η ηλικία συνταξιοδότησης, ενώ έχει απορριφθεί και η ιδέα ανακατανομής ωφελημάτων μεταξύ των ασφαλισμένων.
Σε ό,τι αφορά τον δεύτερο πυλώνα, η εργοδοτική οργάνωση απορρίπτει κατηγορηματικά οποιοδήποτε ενδεχόμενο καθολικής υποχρεωτικής συμμετοχής στα Ταμεία Προνοίας, χαρακτηρίζοντας μια τέτοια προοπτική ως «αιτία πολέμου».
Η ΟΕΒ υποστηρίζει ότι η διεύρυνση της κάλυψης πρέπει να επιτευχθεί σε εθελοντική βάση, μέσω ισχυρών οικονομικών κινήτρων τόσο προς τις επιχειρήσεις όσο και προς τους εργαζόμενους.
Παράλληλα, αναγνωρίζει ότι απαιτούνται νομοθετικές παρεμβάσεις για τον εκσυγχρονισμό του πλαισίου λειτουργίας των Ταμείων Προνοίας, ιδιαίτερα ενόψει της αναβάθμισής τους σε πλήρη δεύτερο πυλώνα του συνταξιοδοτικού συστήματος.
Η εργοδοτική πλευρά εκφράζει πάντως συγκρατημένη αισιοδοξία ότι μπορεί να επιτευχθεί συμφωνία, δεδομένης της εμπειρίας που διαθέτουν οι κοινωνικοί εταίροι στη διαχείριση των Ταμείων Προνοίας και της κοινής επιθυμίας για επιτυχία της μεταρρύθμισης.
Οι μεγάλες εκκρεμότητες
Παρά την πρόοδο που έχει καταγραφεί, τα βασικά ζητήματα που παραμένουν ανοιχτά είναι:
•Το τελικό ύψος των συντάξεων και η μείωση της απομείωσης του 12%.
•Ο τρόπος χρηματοδότησης των αυξήσεων στις χαμηλές συντάξεις.
•Η συνέχιση και αναβάθμιση των πολιτικών στήριξης των χαμηλοσυνταξιούχων.
•Η επέκταση των Ταμείων Προνοίας και ο χαρακτήρας της συμμετοχής σε αυτά.
•Το νέο πλαίσιο διαχείρισης των αποθεματικών του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων.
•Η αποπληρωμή του χρέους του κράτους προς το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων.
Οι επόμενοι μήνες θεωρούνται καθοριστικοί, καθώς από την έκβαση του κοινωνικού διαλόγου θα εξαρτηθεί εάν η πολυσυζητημένη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση θα αποκτήσει τελικά ολοκληρωμένο χαρακτήρα ή θα περιοριστεί σε επιμέρους αλλαγές.
