Σημαντικές αλλαγές φέρνει από την 1η Ιουλίου 2026 το νέο ευρωπαϊκό καθεστώς για τις αγορές μέσω διαδικτύου από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, επηρεάζοντας εκατομμύρια καταναλωτές που προμηθεύονται προϊόντα από πλατφόρμες όπως οι Temu, Shein, AliExpress και άλλες αντίστοιχες ιστοσελίδες.
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά την κατάργηση της απαλλαγής από τελωνειακούς δασμούς για αποστολές αξίας έως €150. Στη θέση της εισάγεται νέος τελωνειακός δασμός ύψους €3, ο οποίος δεν επιβάλλεται απαραιτήτως ανά δέμα, αλλά ανά διαφορετική κατηγορία προϊόντος που περιλαμβάνεται στην αποστολή.
Μέχρι σήμερα, οι μικρές παραγγελίες χαμηλής αξίας απολάμβαναν ειδικό καθεστώς που επέτρεπε την είσοδό τους στην ευρωπαϊκή αγορά χωρίς τελωνειακούς δασμούς. Από τον Ιούλιο, αυτό αλλάζει.
Η νέα χρέωση θα υπολογίζεται με βάση την τελωνειακή ταξινόμηση των προϊόντων. Έτσι, ένα δέμα που περιλαμβάνει πέντε ίδια μπλουζάκια θα θεωρείται μία κατηγορία προϊόντος και θα επιβαρύνεται με δασμό €3. Αν όμως στο ίδιο δέμα υπάρχουν ένα μπλουζάκι και ένα ρολόι, τότε θεωρούνται δύο διαφορετικές κατηγορίες και ο δασμός διπλασιάζεται στα €6.
Αντίστοιχα, μια παραγγελία που περιλαμβάνει μπλούζα, κοσμήματα και μπρελόκ μπορεί να επιβαρυνθεί με συνολικό δασμό €9, καθώς τα προϊόντα ταξινομούνται σε τρεις διαφορετικές κατηγορίες.
Παρότι το μέτρο έχει συνδεθεί κυρίως με δημοφιλείς κινεζικές πλατφόρμες, στην πραγματικότητα αφορά όλες τις εισαγωγές αγαθών από τρίτες χώρες.
Αυτό σημαίνει ότι ενδέχεται να επηρεαστούν και αγορές από Amazon, eBay ή άλλα διεθνή marketplaces, εφόσον τα προϊόντα αποστέλλονται από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως η Κίνα, οι Ηνωμένες Πολιτείες ή το Ηνωμένο Βασίλειο.
Αντίθετα, προϊόντα που αποστέλλονται από αποθήκες ή προμηθευτές εντός της ΕΕ δεν εμπίπτουν στο ίδιο καθεστώς.
Η νέα επιβάρυνση δεν περιορίζεται μόνο στον δασμό.
Σύμφωνα με το νέο σύστημα, ο δασμός προστίθεται στη φορολογητέα αξία του προϊόντος και στη συνέχεια υπολογίζεται ο ΦΠΑ πάνω στο συνολικό ποσό. Στην Κύπρο, όπου ο κανονικός συντελεστής ΦΠΑ είναι 19%, η τελική επιβάρυνση μπορεί να είναι αισθητά μεγαλύτερη από τα €3 που αρχικά φαίνονται.
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα ενός προϊόντος αξίας €8. Με την προσθήκη του νέου δασμού, η φορολογητέα αξία αυξάνεται στα €11 και μαζί με τον ΦΠΑ το τελικό ποσό μπορεί να φτάσει περίπου στα €13,09, χωρίς να υπολογίζονται τυχόν μεταφορικά ή έξοδα διαχείρισης.
Ακόμη μεγαλύτερη γίνεται η επιβάρυνση σε παραγγελίες που περιλαμβάνουν πολλές διαφορετικές κατηγορίες προϊόντων. Μια αγορά αξίας €25 με τρία διαφορετικά είδη μπορεί να καταλήξει να κοστίσει περισσότερο από €40 μετά την επιβολή δασμών και ΦΠΑ.
Οι μεγαλύτερες επιβαρύνσεις αναμένεται να αφορούν τους καταναλωτές που συνηθίζουν να γεμίζουν το καλάθι τους με πολλά διαφορετικά μικροαντικείμενα χαμηλής αξίας.
Θήκες κινητών, καλώδια, κοσμήματα, διακοσμητικά, παιχνίδια και άλλα μικροπροϊόντα που μέχρι σήμερα θεωρούνταν ιδιαίτερα φθηνές αγορές, ενδέχεται πλέον να επιβαρύνονται με πολλαπλές χρεώσεις ανά κατηγορία.
Αντίθετα, όσοι αγοράζουν πολλά ίδια προϊόντα ή προϊόντα που ανήκουν στην ίδια τελωνειακή κατηγορία πιθανόν να δουν μικρότερη αύξηση στο τελικό κόστος.
Η νέα χρέωση ενδέχεται να εμφανίζεται απευθείας κατά την ολοκλήρωση της αγοράς, εφόσον η πλατφόρμα εισπράττει τον δασμό εκ των προτέρων.
Σε διαφορετική περίπτωση, το ποσό μπορεί να ζητείται από το ταχυδρομείο ή τον μεταφορέα πριν από την παράδοση του δέματος, γεγονός που σημαίνει ότι ο καταναλωτής ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπος με πρόσθετες χρεώσεις ακόμη και μετά την ολοκλήρωση της ηλεκτρονικής αγοράς.
Οι αρμόδιες αρχές συνιστούν στους καταναλωτές να ελέγχουν προσεκτικά τη χώρα αποστολής των προϊόντων, να διαπιστώνουν αν οι δασμοί περιλαμβάνονται στην τελική τιμή που εμφανίζεται στο checkout και να ενημερώνονται για τους όρους επιστροφής και επιστροφής χρημάτων.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται επίσης στις παραγγελίες που περιλαμβάνουν διαφορετικές κατηγορίες προϊόντων, καθώς εκεί εντοπίζονται οι μεγαλύτερες επιβαρύνσεις.
Η νέα ευρωπαϊκή ρύθμιση δεν καταργεί τις αγορές από πλατφόρμες χαμηλού κόστους, αλλά αλλάζει σημαντικά τους υπολογισμούς που έκαναν μέχρι σήμερα οι καταναλωτές.
Η τιμή που εμφανίζεται στο καλάθι δεν θα είναι πλέον αρκετή για να γνωρίζει κάποιος πόσο θα πληρώσει τελικά. Στην εξίσωση προστίθενται ο νέος δασμός ανά κατηγορία προϊόντος, ο ΦΠΑ που υπολογίζεται πάνω σε αυτόν, καθώς και ενδεχόμενα έξοδα μεταφοράς ή διαχείρισης.
Με απλά λόγια, οι μικρές και φαινομενικά «τζάμπα» αγορές από τρίτες χώρες παραμένουν διαθέσιμες, αλλά από την 1η Ιουλίου γίνονται σαφώς ακριβότερες και απαιτούν μεγαλύτερη προσοχή πριν από το πάτημα του κουμπιού «αγορά».
