Η Βουλή καλείται μέσα στις επόμενες εβδομάδες να λάβει μία από τις πιο κρίσιμες αποφάσεις των τελευταίων ετών για τη διαχείριση των αποβλήτων, καθώς η μη Read More
Η Βουλή καλείται μέσα στις επόμενες εβδομάδες να λάβει μία από τις πιο κρίσιμες αποφάσεις των τελευταίων ετών για τη διαχείριση των αποβλήτων, καθώς η μη ψήφιση του φόρου υγειονομικής ταφής μέχρι το τέλος Αυγούστου ενδέχεται να κοστίσει στην Κύπρο €23 εκατ. από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, σύμφωνα με δημοσίευμα του «Philenews».
Η προτεινόμενη νομοθεσία, η οποία συζητείται στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Περιβάλλοντος, αποτελεί μέρος της πράσινης φορολογικής μεταρρύθμισης που συμφωνήθηκε με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης. Πρόκειται για δέσμευση που ανέλαβε η Κυπριακή Δημοκρατία από το 2021 προκειμένου να εξασφαλίσει ευρωπαϊκή χρηματοδότηση που ξεπερνά το €1 δισ.
Η Κύπρος παραμένει από τις χειρότερες επιδόσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση όσον αφορά τη διαχείριση των δημοτικών αποβλήτων. Σήμερα περίπου το 68% των οικιακών απορριμμάτων καταλήγει σε χώρους υγειονομικής ταφής, όταν ο ευρωπαϊκός στόχος προβλέπει μείωση του ποσοστού κάτω από το 10% έως το 2035.
Η κυβέρνηση θεωρεί ότι ο φόρος ταφής αποτελεί το βασικό εργαλείο για να περιοριστεί η εξάρτηση από τους ΧΥΤΑ, να ενισχυθεί η ανακύκλωση και να προωθηθεί η κυκλική οικονομία.
Με βάση τους προτεινόμενους κανονισμούς, η φορολόγηση θα ξεκινήσει από €10 ανά τόνο αποβλήτων μέχρι το τέλος του 2027. Από το 2028 και μετά θα αυξάνεται κατά €5 ετησίως, φτάνοντας στα €70 ανά τόνο το 2039.
Ο φόρος θα αρχίσει από τα €10 ανά τόνο έως το τέλος του 2027 και στη συνέχεια θα αυξάνεται κατά €5 κάθε χρόνο, φτάνοντας στα €15 το 2028, στα €25 το 2030, στα €50 το 2035 και τελικά στα €70 ανά τόνο το 2039. Σύμφωνα με την κυβέρνηση, η σταδιακή εφαρμογή αποσκοπεί στο να δοθεί χρόνος στις τοπικές αρχές και στους πολίτες να προσαρμοστούν στο νέο μοντέλο διαχείρισης αποβλήτων.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η σταδιακή αύξηση δίνει χρόνο σε δήμους και πολίτες να προσαρμοστούν, ενώ παράλληλα θα αναπτυχθούν οι αναγκαίες υποδομές για ανακύκλωση και χωριστή συλλογή αποβλήτων.
Η ψήφιση του μέτρου δεν αφορά μόνο την επιβολή φόρου. Με την έγκρισή του θα εκταμιευθούν €23 εκατ. από το Ταμείο Ανάκαμψης, τα οποία θα προστεθούν σε άλλα €25 εκατ. που έχουν ήδη δεσμευτεί μέσω του προγράμματος «ΘΑΛΕΙΑ».
Έτσι δημιουργείται ένα πακέτο €48 εκατ. για τη χρηματοδότηση του συστήματος «Πληρώνω Όσο Πετώ» (ΠΟΠ), την αγορά εξοπλισμού, την ανάπτυξη υποδομών ανακύκλωσης και τη στήριξη των τοπικών αρχών στη μετάβαση σε ένα νέο μοντέλο διαχείρισης αποβλήτων.
Σύμφωνα με το Υπουργείο Γεωργίας, τα έσοδα από τον φόρο θα επιστρέφουν στις τοπικές κοινωνίες μέσω επιδοτήσεων, επενδύσεων και έργων που σχετίζονται με την ανακύκλωση και τη μείωση των απορριμμάτων.
Την ίδια ώρα, δήμοι και κοινότητες εμφανίζονται κάθετα αντίθετοι με την εφαρμογή του μέτρου στην παρούσα φάση.
Υποστηρίζουν ότι το κράτος επιχειρεί να επιβάλει έναν νέο φόρο χωρίς να έχουν προηγηθεί οι αναγκαίες υποδομές, οι μονάδες επεξεργασίας και η πλήρης εφαρμογή του συστήματος «Πληρώνω Όσο Πετώ».
Όπως αναφέρουν, οι καθυστερήσεις και τα λάθη στον σχεδιασμό της κρατικής πολιτικής για τα απόβλητα δεν πρέπει να μετατραπούν σε πρόσθετο οικονομικό βάρος για τα νοικοκυριά. Εκφράζουν επίσης φόβους ότι το κόστος θα μετακυλιστεί τελικά στους πολίτες μέσω αυξημένων δημοτικών τελών.
Η κυβέρνηση επιμένει ότι η μεταρρύθμιση είναι αναγκαία και ότι χωρίς οικονομικά κίνητρα η Κύπρος δύσκολα θα εγκαταλείψει το μοντέλο της μαζικής ταφής απορριμμάτων. Από την άλλη, οι τοπικές αρχές ζητούν πρώτα έργα και υποδομές και μετά φορολόγηση.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι οι αποφάσεις που θα ληφθούν πριν από τις θερινές διακοπές της Βουλής θα καθορίσουν όχι μόνο την πορεία της χώρας προς τους ευρωπαϊκούς περιβαλλοντικούς στόχους, αλλά και το αν θα χαθούν ή όχι δεκάδες εκατομμύρια ευρώ ευρωπαϊκής χρηματοδότησης.
