Η Ελλάδα δεν ζήτησε άδεια και η Τουρκία αναζητεί αφήγημα για εσωτερική κατανάλωση

Η Άγκυρα, αφού προηγουμένως απείλησε, διαμαρτυρήθηκε και εξέδωσε αντι-NAVTEX, δείχνει τώρα ότι δεν θέλει να οδηγήσει την κατάσταση σε στρατιωτική αντιπαράθεση. Αυτό που πρωτίστως την ενδιαφέρει είναι να διατηρήσει ζωντανό το αφήγημα των διεκδικήσεών της και να μπορέσει να παρουσιάσει στο εσωτερικό της χώρας μια εικόνα επιτυχίας.
Ωστόσο τα γεγονότα έχουν τη δική τους γλώσσα και δεν προσφέρονται πάντοτε για τις ερμηνείες που βολεύουν την τουρκική διπλωματία.

Η Ελλάδα προχώρησε στις 6 Νοεμβρίου στην αδειοδότηση των εργασιών για τον Great Sea Interconnector (GSI) και εξέδωσε τη σχετική NAVTEX. Η Κυπριακή Δημοκρατία εξέδωσε αντίστοιχη οδηγία για τη δική της ΑΟΖ. Η Τουρκία απάντησε με αντι-NAVTEX, επαναλαμβάνοντας ότι μέρος της περιοχής βρίσκεται στην τουρκική υφαλοκρηπίδα και ότι απαιτείται η συγκατάθεσή της.

Ακριβώς αυτή η αντίδραση έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία. Η Τουρκία διαμαρτύρεται επειδή η Ελλάδα ενήργησε χωρίς να ζητήσει την άδειά της, διαφορετικά, δεν θα υπήρχε λόγος να καταγγέλλει τις ελληνικές ενέργειες ως μη εξουσιοδοτημένες. Η αντι-NAVTEX αποτελεί, στην ουσία, ομολογία ότι η Αθήνα δεν αναγνώρισε την τουρκική αξίωση να έχει λόγο στην αδειοδότηση των εργασιών.

Η ελληνική θέση είχε άλλωστε διατυπωθεί κατηγορηματικά από τον Γιώργο Γεραπετρίτη, πριν από την έκδοση της NAVTEX. Η Ελλάδα ούτε θα ζητούσε άδεια ούτε θα ενημέρωνε επισήμως την Τουρκία ως προϋπόθεση για την πραγματοποίηση των ερευνών. Και αυτό ακριβώς έκανε.

Επομένως, όσοι προεξοφλούσαν ότι η Αθήνα θα υποχρεωνόταν να υποχωρήσει και να αποδεχθεί τις απαιτήσεις της Άγκυρας, δοκιμάζουν σήμερα απογοήτευση, γιατί η πραγματικότητα είναι διαφορετική από εκείνη που ανέμεναν.
Οι Κασσάνδρες της εθνικής υποχώρησης είχαν καταλήξει στην ετυμηγορία τους πριν ακόμη ολοκληρωθεί η διαδικασία. Η Ελλάδα, σύμφωνα με τις προβλέψεις τους, θα ζητούσε άδεια, θα αναγνώριζε εμμέσως τις τουρκικές αξιώσεις και θα εγκατέλειπε τις έρευνες.
Τίποτε από αυτά δεν έχει συμβεί.

Ασφαλώς, η οριστική απάντηση θα δοθεί στη θάλασσα, όταν το γαλλικό ερευνητικό πλοίο «Abeille Marengo» αρχίσει τις εργασίες του. Μέχρι τότε, η δήλωση Φιντάν αποτελεί ισχυρή ένδειξη αποκλιμάκωσης, όχι όμως απόδειξη ότι η Τουρκία εγκατέλειψε τις διεκδικήσεις της.

Υπάρχει όμως και το παρελθόν αυτή της υπόθεσης.

Τον Ιούλιο του 2024, στην περιοχή της Κάσου και της Καρπάθου, η εμφάνιση τουρκικών πολεμικών πλοίων δημιούργησε μια σοβαρή κρίση γύρω από τις έρευνες του ιταλικού «Ievoli Relume». Η Αθήνα επέλεξε τότε τη διπλωματική αποκλιμάκωση, αντί να διακινδυνεύσει μια στρατιωτική σύγκρουση.

Εκείνη η επιλογή χαρακτηρίστηκε από πολλούς ως υποχώρηση. Η τουρκική πλευρά μάλιστα προσπάθησε να την παρουσιάσει ως έμμεση αποδοχή των διεκδικήσεών της, κάτι που η Ελλάδα απέρριψε επισήμως.

Η σημερινή εξέλιξη επιτρέπει μια διαφορετική ανάγνωση. Το 2024 η Ελλάδα δεν επέλεξε να δοκιμάσει τα όρια μιας ένοπλης αναμέτρησης σε μια στιγμή που οι πολιτικές, διπλωματικές και επιχειρησιακές συνθήκες δεν προσφέρονταν για μια τέτοια απόφαση.
Η αποφυγή μιας σύγκρουσης δεν ισοδυναμεί υποχρεωτικά με παραίτηση από ένα δικαίωμα. Μπορεί να αποτελεί επιλογή χρόνου, ώστε το δικαίωμα να ασκηθεί υπό ευνοϊκότερες συνθήκες.

Και στο διάστημα που μεσολάβησε, οι συνθήκες πράγματι διαφοροποιήθηκαν.
Η Ελλάδα ενίσχυσε τις Ένοπλες Δυνάμεις της, προχώρησε στην παραλαβή των σύγχρονων γαλλικών φρεγατών «Κίμων» και «Νέαρχος», συνέχισε την αναβάθμιση της Πολεμικής Αεροπορίας και διεύρυνε τις δυνατότητες αποτροπής της. Η σημασία αυτής της ενίσχυσης δεν βρίσκεται στην πρόθεση χρησιμοποίησης των όπλων, αλλά στη δυνατότητα να μη χρειαστεί να χρησιμοποιηθούν.

Ακόμη σημαντικότερη υπήρξε η διπλωματική προετοιμασία.

Η Γαλλία απέκτησε ουσιαστικότερο συμφέρον στην υλοποίηση του GSI, με τη συμμετοχή γαλλικών επιχειρήσεων και την παρουσία γαλλικού ερευνητικού πλοίου. Δεν είναι τυχαίο ότι το Παρίσι ανέλαβε ενεργό ρόλο στις διπλωματικές συνεννοήσεις των τελευταίων ημερών.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει χαρακτηρίσει το έργο στρατηγικής σημασίας και το στηρίζει με χρηματοδότηση περίπου €658 εκατ. Η Τουρκία, επομένως, δεν βρίσκεται απέναντι σε μια μεμονωμένη ελληνική πρωτοβουλία, αλλά σε ένα ευρωπαϊκό ενεργειακό έργο που αποσκοπεί και στον τερματισμό της ηλεκτρικής απομόνωσης της Κύπρου.

Το Ισραήλ αποτελεί μέρος του ευρύτερου ενεργειακού σχεδιασμού, ενώ η στενή συνεργασία του με την Ελλάδα και την Κύπρο δίνει πρόσθετη γεωπολιτική βαρύτητα στην προσπάθεια.
Καθοριστικής σημασίας είναι και η στάση των Ηνωμένων Πολιτειών.

Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο ξεκαθάρισε τον Οκτώβριο ότι η Ουάσιγκτον στηρίζει το έργο και προτίθεται να αξιοποιήσει τη διπλωματική της επιρροή για την αντιμετώπιση των εμποδίων. Πρόκειται για δημόσια τοποθέτηση με συγκεκριμένο πολιτικό βάρος, έστω και αν δεν συνιστά αμερικανική εγγύηση στρατιωτικής προστασίας.
Αυτά τα δεδομένα ήταν αδύνατον να αγνοηθούν από την Άγκυρα.

Η Τουρκία γνωρίζει ότι μια στρατιωτική κλιμάκωση με αφορμή ένα ευρωπαϊκό ενεργειακό έργο, στο οποίο εμπλέκονται γαλλικά συμφέροντα και το οποίο στηρίζουν οι ΗΠΑ, θα είχε πολύ μεγαλύτερο πολιτικό κόστος από μια ανταλλαγή NAVTEX και αντί-NAVTEX.

Γι’ αυτό τον λόγο και η δήλωση Φιντάν δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί ως μια τυχαία καθησυχαστική κουβέντα, αλλά ως ένδειξη ότι η τουρκική ηγεσία αναζητεί τρόπο να διαχειριστεί την κατάσταση χωρίς να εμφανιστεί ότι εγκαταλείπει τις πάγιες θέσεις της.
Ας εκδώσει όσες αντι-NAVTEX επιθυμεί, αφού αυτές δεν δημιουργούν κυριαρχικά δικαιώματα, ούτε οι μονομερείς διεκδικήσεις μετατρέπονται αυτομάτως σε διεθνές δίκαιο.
Για την Ελλάδα και την Κύπρο, ωστόσο, δεν υπάρχει λόγος πανηγυρισμών πριν ολοκληρωθούν οι έρευνες. Υπάρχει λόγος να αναγνωριστεί ότι η προετοιμασία, η διπλωματία και η ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος μπορούν να αποδώσουν αποτελέσματα χωρίς να χρειαστεί να βρεθούν απέναντι ελληνικές και τουρκικές φρεγάτες.

Η Άγκυρα μπορεί να παρουσιάσει την εξέλιξη όπως θέλει στο εσωτερικό της. Η Αθήνα και η Λευκωσία οφείλουν να δουν την ουσία.

Και η ουσία είναι να συνεχιστούν οι εργασίες, να προχωρήσει το καλώδιο και να μην αποκτήσει η Τουρκία, ούτε τώρα ούτε στο μέλλον, το δικαίωμα να αποφασίζει τι επιτρέπεται να κάνουν δύο κυρίαρχα κράτη μέλη της ΕΕ.

Στο τέλος, η επιτυχία δεν θα μετρηθεί από το ποιος εξέδωσε την πιο ηχηρή ανακοίνωση, αλλά από το αν το καλώδιο θα ποντιστεί εκεί όπου προβλέπει ο σχεδιασμός του, χωρίς τουρκική άδεια.

Πηγή – Cyprus Times

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy