Σύστημα διορισμών: Η νέα πρόταση του ΥΠΑΝ και οι ανοιχτές πληγές

Τι αλλάζει στη γραπτή εξέταση, πώς θα υπολογίζεται η προϋπηρεσία και τι προβλέπεται για συμβασιούχους

Η πρόταση επιχειρεί να απαντήσει αφενός στη βελτίωση της διαδικασίας της γραπτής εξέτασης και αφετέρου στη διασφάλιση επαρκούς αριθμού εκπαιδευτικών για την κάλυψη των αναγκών

«Κόκκινη γραμμή» η εργασιακή ασφάλεια

Ο πρόεδρος της ΟΕΛΜΕΚ, Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου, έχει υποστηρίξει ότι οι βασικές ενστάσεις των οργανώσεων δεν ικανοποιούνται από την επικαιροποιημένη πρόταση. 

Οι οργανώσεις υπογραμμίζουν ότι οι εκπαιδευτικοί αορίστου χρόνου, συμβασιούχοι και αντικαταστάτες έχουν στηρίξει διαχρονικά τη λειτουργία του δημόσιου σχολείου και θεωρούν ότι η προϋπηρεσία τους πρέπει να έχει καθοριστικότερο ρόλο στο νέο σύστημα. Παρράλληλα, ο κ. Κωνσταντίνου αναγνώρισε πως η εφαρμογή της νομοθεσίας έχει δημιουργήσει αντικρουόμενα συμφέροντα μεταξύ συγκεκριμένων ομάδων εκπαιδευτικών.

Από την πλευρά του, ο αντιπρόεδρος της ΠΟΕΔ, Απόστολος Σκουρουπάτης, χαρακτήρισε την επικαιροποιημένη πρόταση βελτιωμένη για ορισμένες ομάδες, αλλά προβληματική για άλλες. Επέμεινε ότι η βασική «κόκκινη γραμμή» των οργανώσεων παραμένει η διασφάλιση των εκπαιδευτικών που ήδη υπηρετούν.

Της

Ελένης Κωνσταντίνου

Σε μια προσπάθεια να αντιμετωπίσει τις αδυναμίες του υφιστάμενου Συστήματος Διορισμού Εκπαιδευτικών και να προετοιμάσει τη μετάβαση στο νέο καθεστώς που θα ισχύσει μετά την κατάργηση των Πινάκων Διοριστέων, το Υπουργείο Παιδείας κατέθεσε επικαιροποιημένη πρόταση προς τις εκπαιδευτικές οργανώσεις, η οποία και παραμένει στο τραπέζι του διαλόγου μεταξύ των δυο πλευρών.

Η πρόταση επιχειρεί να απαντήσει, σύμφωνα με την ίδια την Υπουργό Παιδείας Αθηνά Μιχαηλίδου, σε δύο βασικές ανάγκες: αφενός στη βελτίωση της διαδικασίας της γραπτής εξέτασης και αφετέρου στη διασφάλιση επαρκούς αριθμού εκπαιδευτικών για την κάλυψη των αναγκών στελέχωσης των δημόσιων σχολείων, τόσο σε μόνιμους διορισμούς όσο και σε συμβάσεις και αντικαταστάσεις.

Την ίδια ώρα, όμως, οι εκπαιδευτικές οργανώσεις διατηρούν σοβαρές επιφυλάξεις. Η βασική τους ένσταση αφορά τη διασφάλιση των εκπαιδευτικών που ήδη εργάζονται στο δημόσιο σχολείο, είτε ως αορίστου χρόνου είτε ως συμβασιούχοι και αντικαταστάτες. Από την άλλη, ο Σύνδεσμος Διορισίμων ζητά εφαρμογή της νομοθεσίας με προϋποθέσεις και κατάργηση του καλόγου διοριστέων.

Οι αλλαγές στη γραπτή εξέταση

Το ΥΠΑΝ αναγνωρίζει στην πρότασή του ότι υπάρχουν προβλήματα στο υφιστάμενο σύστημα της γραπτής εξέτασης, τα οποία συνδέονται, μεταξύ άλλων, με τη στατιστική επεξεργασία των αποτελεσμάτων, τη δομή και τη μορφή των εξεταστικών δοκιμίων, καθώς και με τον βαθμό δυσκολίας τους.

Ειδικά σε ορισμένες ειδικότητες, όπως των Φιλολόγων, το Υπουργείο διαπιστώνει ότι το ποσοστό επιτυχίας είναι χαμηλό και εκτιμά ότι αυτό μπορεί να δημιουργήσει πρόβλημα επάρκειας υποψηφίων στους Πίνακες Διορισίμων.

Για τον λόγο αυτό προτείνει την κατάργηση της βάσης στη γραπτή εξέταση για σκοπούς κατάταξης. Η εξέταση, ωστόσο, δεν καταργείται. Θα συνεχίσει να μοριοδοτείται για τη σύνταξη των Πινάκων Διορισίμων, με τη βαθμολογία να μπορεί να διατηρείται για έξι χρόνια.

Παράλληλα, προτείνεται αναθεώρηση των εξεταστικών δοκιμίων, με σαφέστερους στόχους, δομή, μορφή και κριτήρια, καθώς και καλύτερη διαβάθμιση της δυσκολίας. Θα ετοιμάζονται επίσης αντιπροσωπευτικά δείγματα εξετάσεων, τα οποία θα είναι διαθέσιμα στους υποψηφίους.

Το ΥΠΑΝ προτείνει ακόμη συστηματική επιμόρφωση των θεματοθετών και ενίσχυση της διαδικασίας θεματοθέτησης, ενώ η εξέταση θα πραγματοποιείται ανά τριετία.

Τι αλλάζει από το 2027

Το μεγαλύτερο μέρος της αλλαγής συνδέεται με την 1η Σεπτεμβρίου 2027, όταν προβλέπεται η κατάργηση των Πινάκων Διοριστέων.

Στόχος του ΥΠΑΝ είναι να αξιοποιηθεί το υφιστάμενο ανθρώπινο δυναμικό και να διασφαλιστεί ότι θα υπάρχουν αρκετοί εκπαιδευτικοί για την κάλυψη των αναγκών των σχολείων.

Οι νέοι Πίνακες Διορισίμων θα περιλαμβάνουν όσους συμμετέχουν στη γραπτή εξέταση κατάταξης, αλλά και όσους βρίσκονται ήδη στους υφιστάμενους Πίνακες και διαθέτουν βαθμολογία σε ισχύ. Η εξέταση θα εξακολουθήσει να αποτελεί σημαντικό κριτήριο, καθώς θα μπορεί να μοριοδοτείται μέχρι και 50%, ενώ παράλληλα θα λαμβάνεται υπόψη η εκπαιδευτική προϋπηρεσία.

Η προϋπηρεσία αποκτά έτσι αυξημένη σημασία. Το ίδιο το ΥΠΑΝ αναγνωρίζει ότι η υπηρεσία ως εκπαιδευτικός αορίστου χρόνου, συμβασιούχος ή αντικαταστάτης αποτελεί ένδειξη επαγγελματικής εμπειρίας και διδακτικής επάρκειας, καθώς αποκτάται σε πραγματικές συνθήκες άσκησης του εκπαιδευτικού έργου.

Ιδιαίτερη θέση στην πρόταση καταλαμβάνει η δημιουργία κλειστού μητρώου για την κάλυψη έκτακτων αναγκών, όπως οι συμβάσεις και οι αντικαταστάσεις.

Στο μητρώο θα μπορούν να ενταχθούν εκπαιδευτικοί που θα υπηρετούν με σύμβαση κατά την έναρξη της σχολικής χρονιάς 2027-2028, όσοι θα έχουν υπηρετήσει με σύμβαση κατά τις σχολικές χρονιές 2026-2027 ή 2025-2026, καθώς και εκπαιδευτικοί που δεν ανήκουν στις πιο πάνω κατηγορίες αλλά θα έχουν συμπληρώσει μέχρι τις 31 Αυγούστου 2027 συνολικά 24 μήνες υπηρεσίας σε δημόσια σχολεία μέσω αντικαταστάσεων, κατά τα τελευταία πέντε χρόνια.

Η κάλυψη των έκτακτων αναγκών προτείνεται να γίνεται κατά 50% από το κλειστό μητρώο και κατά 50% από τους Πίνακες Διορισίμων. Όταν εξαντληθεί το μητρώο, οι ανάγκες θα καλύπτονται αποκλειστικά από τους Πίνακες Διορισίμων.

Το μητρώο θα αποτελεί μεταβατικό μηχανισμό και θα ισχύει μέχρι την εξάντλησή του.

Το ζήτημα της μονιμοποίησης

Σημαντική είναι και η πρόνοια ότι οι εκπαιδευτικοί αορίστου χρόνου και οι συμβασιούχοι δεν θα μονιμοποιούνται αυτόματα. Για μόνιμο διορισμό θα πρέπει να αξιοποιούνται οι Πίνακες Διορισίμων.

Το ΥΠΑΝ υποστηρίζει, ωστόσο, ότι οι δύο αυτές κατηγορίες αποκτούν πρόσθετο συγκριτικό πλεονέκτημα, καθώς η αναγνώριση και μοριοδότηση της προϋπηρεσίας τους θα ενισχύει τη θέση τους στην κατάταξη.

Για τους εκπαιδευτικούς, ακριβώς εδώ βρίσκεται ένα από τα βασικά σημεία της διαφωνίας.

Το Υπουργείο, πάντως, υποστηρίζει ότι η πρότασή του δεν αποτελεί απλώς παράταση του υφιστάμενου καθεστώτος, αλλά προσπάθεια ουσιαστικής βελτίωσης του ΣΔΕ.

Στα προσδοκώμενα οφέλη περιλαμβάνει τη διασφάλιση επαρκούς αριθμού εκπαιδευτικών, την αντιμετώπιση των διαρθρωτικών αδυναμιών της γραπτής εξέτασης και την ενίσχυση της προσβασιμότητας της διαδικασίας.

Παράλληλα, επιδιώκει να διατηρήσει τη βασική φιλοσοφία του Συστήματος Διορισμού Εκπαιδευτικών, δηλαδή τη στελέχωση των σχολικών μονάδων με εκπαιδευτικούς που διαθέτουν τα απαιτούμενα επιστημονικά, παιδαγωγικά και επαγγελματικά προσόντα.

Νέο σύστημα και όχι επιστροφή στους καταλόγους στηρίζουν οι διορίσιμοι

Ουσιαστικές αλλαγές και εγκατάλειψη του παλαιού συστήματος επιθυμούν οι διορίσιμοι αλλά και νέοι που επιθυμούν να εργαστούν στην εκπαίδευση. Συγκεκριμένα, για τον Σύνδεσμο Διορισίμων Εκπαιδευτικών Μέσης Εκπαίδευσης (ΣΔΕΜΕ) η κατάργηση του καταλόγου διοριστέων είναι μονόδρομος. 

Σε ανακοίνωσή του ο Σύνδεσμος κάνει λόγο για «υποκρισία και εμπαιγμό των Διορισίμων» από πλευράς των συνδικαλιστικών κινήσεων (ΠΟΕΔ, ΟΕΛΜΕΚ, ΟΛΤΕΚ), προσθέτοντας πως η εμμονή στη μόνιμη διατήρηση του παλαιού συστήματος αποτελεί τη μεγαλύτερη αδικία για όσους πέτυχαν στις γραπτές εξετάσεις.

Παράλληλα, ο Σύνδεσμος υπογραμμίζει ότι η νέα, βελτιωμένη πρόταση του Υπουργείου, η οποία παραδόθηκε στις 6 Οκτωβρίου 2026, αίρει τις αδικίες για τους διορισίμους που βρίσκονται ήδη στους καταλόγους. Αυτό επιτυγχάνεται μέσω της συνεχιζόμενης στατιστικής επεξεργασίας, η οποία καθιστά συγκρίσιμα τα γραπτά διαφορετικών εξεταστικών περιόδων.

Ο ΣΔΕΜΕ ξεκαθαρίζει ότι αντιμετωπίζει το προσχέδιο του ΥΠΑΝ ως μια σοβαρή βάση για διάλογο που μπορεί να οδηγήσει σε ομαλή μετάβαση στη μετά το 2027 εποχή, καθώς επιχειρεί να συνδυάσει τον εκσυγχρονισμό με τη διασφάλιση των εκπαιδευτικών. Αντί για τυφλή άρνηση και παρεμπόδιση της νομοθετικής μεταρρύθμισης, ο Σύνδεσμος καλεί σε ουσιαστική διαπραγμάτευση με στόχο:

•τη διασφάλιση όλων των εκπαιδευτικών αορίστου χρόνου, συμβασιούχων και αντικαταστατών με συμφωνημένη προϋπηρεσία, ανεξάρτητα από τον κατάλογο προέλευσης.

•τη βελτίωση του Νέου Συστήματος Διορισμών (ΝΣΔ), ώστε να καταστεί δίκαιο, λειτουργικό και ικανό να προσφέρει επάρκεια προσωπικού στα σχολεία.

Πηγή – Διάλογος

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy