Η συγκεκριμένη συμφωνία είχε ιδιαίτερη σημασία για την Άγκυρα, καθώς η πώληση των S-400 στα ΗΑΕ θα μπορούσε να συμβάλει στην αντιμετώπιση του προβλήματος που έχει δημιουργηθεί με τις αμερικανικές κυρώσεις και να ανοίξει εκ νέου τον δρόμο για την Τουρκία προς το πρόγραμμα των μαχητικών αεροσκαφών F-35.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της τουρκικής ιστοσελίδας Χαμπέρ7, η Άγκυρα έχει ήδη επεξεργαστεί νέα πρόταση προκειμένου να ξεπεράσει το συγκεκριμένο εμπόδιο.
Στο επίκεντρο οι δηλώσεις του Αμερικανού πρέσβη
Οι νέες πληροφορίες ήρθαν μετά τις δηλώσεις του Αμερικανού πρέσβη στην Τουρκία, Τομ Μπάρακ, στη Νέα Υόρκη, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών.
Ο Μπάρακ ανέφερε ότι θα χρειαστεί χρόνος προκειμένου να αντιμετωπιστούν τα νομικά και κανονιστικά ζητήματα που συνδέονται με την απόκτηση των S-400 από την Τουρκία.
Στα ζητήματα αυτά περιλαμβάνεται τόσο η άρση των κυρώσεων που επιβλήθηκαν στην Άγκυρα βάσει του αμερικανικού νόμου CAATSA όσο και η εξεύρεση λύσης για το ίδιο το σύστημα S-400.
Οι δηλώσεις του Αμερικανού διπλωμάτη επανέφεραν έτσι στο προσκήνιο το ζήτημα που εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό εμπόδιο στις αμερικανοτουρκικές διαπραγματεύσεις για τα F-35.
Η συμφωνία με χώρα του Κόλπου
Η υπόθεση της πώλησης των S-400 σε χώρα του Κόλπου είχε γίνει γνωστή πριν από περίπου δυόμισι μήνες. Στις 10 Ιουλίου, ο αρθρογράφος της τουρκικής εφημερίδας Χουριέτ, Αμπντουλκαντίρ Σελβί, είχε γράψει ότι τα ρωσικά συστήματα επρόκειτο να πωληθούν σε χώρα της περιοχής.
Στη συνέχεια, τουρκικά δημοσιεύματα προσδιόρισαν τη συγκεκριμένη χώρα ως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Ωστόσο, από τότε δεν έχουν υπάρξει επίσημες ανακοινώσεις που να επιβεβαιώνουν ότι η συναλλαγή ολοκληρώθηκε ή ότι τα συστήματα έχουν μεταφερθεί στα ΗΑΕ.
Τι υποστηρίζει η τουρκική πλευρά για το Ισραήλ
Σύμφωνα με όσα μεταδίδουν τα τουρκικά μέσα, η καθυστέρηση στην ολοκλήρωση της συμφωνίας δεν συνδέεται με διαφωνία μεταξύ Άγκυρας και Μόσχας.
Ο Αμπντουλκαντίρ Σελβί υποστηρίζει ότι οι δύο πλευρές είχαν ουσιαστικά καταλήξει σε συμφωνία μέσω των μεταξύ τους διαπραγματεύσεων.
Το εμπόδιο, σύμφωνα με την ίδια εκδοχή, προέκυψε από τις πιέσεις που φέρεται να άσκησε το Ισραήλ προς τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, προκειμένου αυτά να μην προχωρήσουν στην απόκτηση των S-400 από την Τουρκία.
Ο Τούρκος αρθρογράφος αποδίδει την υποτιθέμενη στάση του Ισραήλ στην επιθυμία του να μην προχωρήσει η άρση των κυρώσεων CAATSA και να μην επιστρέψει η Τουρκία στο πρόγραμμα των F-35.
Στο ίδιο δημοσίευμα υποστηρίζεται ακόμη ότι το Ισραήλ διαθέτει σημαντική επιρροή στα ΗΑΕ και ότι, μέχρι σήμερα, έχει καταφέρει να αποτρέψει την οριστική απόφαση της ηγεσίας των Εμιράτων για την αγορά των S-400.
Οι συγκεκριμένοι ισχυρισμοί αποτελούν την εκδοχή που μεταφέρουν τουρκικά μέσα και δεν συνιστούν επιβεβαιωμένη διαπίστωση για τον ρόλο του Ισραήλ.
Η νέα φόρμουλα που εξετάζει η Άγκυρα
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η Τουρκία φέρεται να αναζητά πλέον έναν διαφορετικό τρόπο για να ξεπεράσει το αδιέξοδο. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, Τούρκοι αξιωματούχοι έχουν επεξεργαστεί μια νέα πρόσθετη φόρμουλα και επιχειρούν να χρησιμοποιήσουν αυτή την προσέγγιση για να καταλήξουν σε οριστική λύση.
Το ζητούμενο για την Άγκυρα παραμένει διπλό: από τη μία να βρεθεί τρόπος διαχείρισης των S-400 και από την άλλη να ανοίξει ο δρόμος για την επιστροφή της στο πρόγραμμα των F-35.
Γιατί οι S-400 δημιούργησαν κρίση με τις ΗΠΑ
Η Τουρκία αγόρασε το 2019 το ρωσικό σύστημα S-400, απόφαση που είχε ως αποτέλεσμα την απομάκρυνσή της από το πρόγραμμα των F-35 και την επιβολή αμερικανικών κυρώσεων βάσει του νόμου CAATSA.
Η Ουάσιγκτον είχε υποστηρίξει ότι η ταυτόχρονη παρουσία των S-400 και των F-35 θα μπορούσε να δημιουργήσει κινδύνους ασφαλείας, καθώς η Ρωσία θα μπορούσε, σύμφωνα με την αμερικανική θέση, να αποκτήσει πληροφορίες σχετικά με το ίχνος ραντάρ και τις δυνατότητες απόκρυψης του αμερικανικού μαχητικού.
Η Άγκυρα έχει απορρίψει αυτή την εκτίμηση και υποστηρίζει σταθερά ότι τα δύο συστήματα μπορούν να συνυπάρξουν χωρίς να δημιουργούνται κίνδυνοι. Μάλιστα, η Τουρκία έχει προτείνει τη δημιουργία κοινής τεχνικής επιτροπής, προκειμένου να εξεταστεί το ζήτημα.
Τα F-35 που έμειναν στις ΗΠΑ
Η διαμάχη είχε και άμεσες οικονομικές και επιχειρησιακές συνέπειες για την Τουρκία. Έξι αεροσκάφη F-35, για τα οποία είχε καταβάλει χρηματοδότηση η Άγκυρα, παρέμειναν στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η τουρκική κυβέρνηση επιδιώκει είτε την επιστροφή της χώρας στο πρόγραμμα των F-35 είτε την επιστροφή των περίπου 1,45 δισεκατομμυρίων δολαρίων που είχε ήδη επενδύσει.
Το άνοιγμα Τραμπ και η νέα εμπλοκή
Οι προσπάθειες για επίλυση της διαφοράς ενισχύθηκαν μετά τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ που πραγματοποιήθηκε στην Άγκυρα τον Ιούλιο.
Κατά τη διάρκεια της συνόδου, ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε θετικός απέναντι στο ενδεχόμενο άρσης των κυρώσεων CAATSA και επανεξέτασης της πώλησης F-35 στην Τουρκία.
Έναν μήνα αργότερα, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν δήλωσε ότι η απόφαση για την άρση των κυρώσεων είχε «ουσιαστικά ήδη ληφθεί». Παρά τις εξελίξεις αυτές, η διαδικασία δεν προχώρησε όπως ανέμενε η Άγκυρα.
Στα μέσα Αυγούστου, δημοσίευμα του ειδησεογραφικού οργανισμού Σεμάφορ ανέφερε, επικαλούμενο ανθρώπους που γνώριζαν την υπόθεση, ότι οι συνομιλίες με τα ΗΑΕ δεν είχαν σημειώσει πρόοδο και ότι το ζήτημα των F-35 παρέμενε σε κατάσταση «στασιμότητας».
Ακολούθησαν πλέον τα τουρκικά δημοσιεύματα που συνδέουν την εμπλοκή στην πώληση των S-400 με υποτιθέμενες ισραηλινές πιέσεις προς τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, προσθέτοντας ένα ακόμη επίπεδο σε μια ήδη σύνθετη διαπραγμάτευση μεταξύ Άγκυρας, Ουάσιγκτον και Αμπού Ντάμπι.
Πηγή – Ελεύθερος Τύπος
