Αν και συνηθίζουμε να λέμε πως τα προβλήματα είναι κοινά, η αλήθεια είναι πως δεν επηρεάζουν το ίδιο όλες τις γεωγραφικές περιφέρειες και τις κοινωνικές ομάδες. Τα υψηλά ποσοστά ανεργίας και η αποβιομηχανοποίηση αφορoύν κυρίως τα πρώην ανατολικά κρατίδια της Γερμανίας, με τους πολίτες τους να αισθάνονται πως δεν εκπροσωπούνται από την κεντρική διοίκηση. Κάτι που οφείλουμε να πούμε ότι δεν ξεκίνησε με την κυβέρνηση Μερτς. Υπενθυμίζουμε ότι το 2022 ο Σόιμπλε συμβούλευε τους Γερμανούς «να βάλουν δεύτερο πουλόβερ» αντί να κατανοεί τι σημαίνει ενεργειακή ακρίβεια.

Το 2024 μια ομάδα ειδικών ανέλαβε για λογαριασμό της γερμανικής κυβέρνησης τη σύνταξη μιας έκθεσης για την κοινωνική και οικονομική εξέλιξη στην Ανατολική Γερμανία, τρεις δεκαετίες μετά τη γερμανική επανένωση. Το συμπέρασμα στο οποίο κατέληγε η έκθεση ήταν το εξής: «Η Γερμανία είναι ελεύθερη, ενωμένη και ταυτόχρονα ατελής» (πηγή DW).

Αν μεγαλώσουμε την εικόνα θα δούμε πως αντίστοιχες -σε καμία περίπτωση ανάλογες- διαφοροποιήσεις υπάρχουν στα περισσότερα κράτη, συνήθως μεταξύ αγροτικών και αστικών περιοχών. Ο πλούσιος ιταλικός Βορράς μοιάζει με άλλη χώρα σε σχέση με τον φτωχότερο Νότο, στη Βρετανία οι αγροτικές περιοχές ψήφισαν υπέρ του Brexit σε αντίθεση με τους Λονδρέζους που ψήφισαν μαζικά υπέρ της παραμονής. Ακόμα και στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, η «βαθιά Αμερική» απέχει έτη φωτός από τη μητροπολιτική Νέα Υόρκη.

Οι περιφερειακές και κοινωνικές ανισότητες στο εσωτερικό μιας χώρας αφορούν το εισόδημα, την πρόσβαση των πολιτών στην εκπαίδευση, στην Υγεία, στις ευκαιρίες που έχουν ή δεν έχουν στην αγορά εργασίας. Το πώς θα εκφραστεί η δυσαρέσκεια είναι συνάρτηση πολλών παραγόντων και χρονικής συγκυρίας. Για αυτό και κάθε χώρα οφείλει ξεχωριστά να δει «τα του οίκου» της και να φροντίσει για την εσωτερική περιφερειακή σύγκλιση. Κάτι που προϋποθέτει την αποκήρυξη του πολιτικού ελιτισμού. Αλλιώς το «δεύτερο πουλόβερ» θα ξηλωθεί πιο γρήγορα από το πρώτο.