Νέα έρευνα δείχνει ότι ένα από τα πιο ασυνήθιστα ζώα της Μαδαγασκάρης, ένας λεμούριος που τραγουδά, μπορεί να κάνει κάτι παρόμοιο ψηλά στον θόλο του τροπικού δάσους. Στα πυκνά δάση της βορειοανατολικής Μαδαγασκάρης, όπου η πυκνή βλάστηση μπορεί να εμποδίζει την οπτική επαφή ακόμη και σε απόσταση λίγων μέτρων, οι λεμούριοι indri βασίζονται σε ιδιαίτερα τραγούδια για να επικοινωνούν. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν τώρα ότι αυτά τα πρωτεύοντα ανοίγουν περισσότερο το στόμα τους όταν παράγουν νότες υψηλότερου τόνου, ένα μοτίβο που συνάδει με μια φωνητική τεχνική γνωστή ως συντονισμός των φορμάντ. «Φανταστείτε το σχήμα του στόματος και του λαιμού σας σαν έναν σωλήνα. Όταν ανοίγετε περισσότερο το στόμα, αλλάζετε το σχήμα αυτού του σωλήνα και αυτό μεταβάλλει τις συχνότητες στις οποίες συντονίζεται φυσικά, λίγο όπως αλλάζει ο τόνος σε ένα πνευστό όργανο όταν αλλάζει το μήκος του σωλήνα», δήλωσε ο ερευνητής Filippo Carugati από το Πανεπιστήμιο του Τορίνο στην Ιταλία, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό PLOS Computational Biology.
Η προσαρμογή αυτή, που γίνεται όταν οι indri φτάνουν σε υψηλότερες νότες, ενισχύει τη δύναμη και την εμβέλεια της φωνής τους, όπως συμβαίνει και στους εκπαιδευμένους τραγουδιστές όπερας. Η συν-συγγραφέας της μελέτης Chiara De Gregorio, από το Πανεπιστήμιο του Warwick στην Αγγλία, δήλωσε ότι ελπίζει η έρευνα να στρέψει την προσοχή όχι μόνο σε αυτή τη φωνητική ικανότητα αλλά και στο ίδιο το ζώο, που βρίσκεται σε κρίσιμο κίνδυνο εξαφάνισης. Οι λεμούριοι ζουν ελεύθεροι στη φύση μόνο στη Μαδαγασκάρη και οι indri είναι οι μόνοι λεμούριοι που είναι γνωστό ότι τραγουδούν. «Μπορεί να πιστεύουμε ότι είμαστε οι μόνοι “σοπράνο” που μπορούν να παράγουν τόσο σύνθετα τραγούδια, όμως υπάρχει ένας ακόμη εξαιρετικός τραγουδιστής στο δάσος, που τραγουδά, επικοινωνεί και απλώς προσπαθεί να επιβιώσει», είπε η De Gregorio.
«Κάπου ανάμεσα σε θρήνο και σειρήνα»
Οι ερευνητές ανέλυσαν 83 βίντεο με 19 άγριους indri στο δάσος Maromizaha και στο καταφύγιο Mitsinjo της Μαδαγασκάρης. Παρακολούθησαν καρέ-καρέ συγκεκριμένα σημεία του προσώπου των ζώων και συνέδεσαν τις εικόνες με συγχρονισμένο ήχο, ώστε να εξετάσουν στατιστικά αν το άνοιγμα του στόματος μπορούσε να προβλέψει το ύψος της νότας. «Και μπορούσε, με πολύ ισχυρή συσχέτιση», δήλωσε ο Carugati. Ο ίδιος περιέγραψε τα τραγούδια των indri ως ήχους «κάπου ανάμεσα σε θρήνο και σειρήνα: μακρόσυρτες, δυνατές νότες που ανεβαίνουν και κατεβαίνουν, κάπως στοιχειωτικές και σχεδόν θλιμμένες για το ανθρώπινο αυτί, αλλά πολύ καλά δομημένες». Τα τραγούδια εκτελούνται ως ντουέτο, με τις φράσεις του αρσενικού και του θηλυκού να εναλλάσσονται και να μπλέκονται αντί απλώς να ακούγονται ταυτόχρονα.
Τα τραγούδια ορίζουν την επικράτειά τους
Τα τραγούδια έχουν κεντρικό ρόλο στον τρόπο με τον οποίο οι οικογενειακές ομάδες των indri σχετίζονται με το περιβάλλον τους, αλλά εξυπηρετούν περισσότερες από μία κοινωνικές λειτουργίες. Σύμφωνα με τον Carugati, ο βασικός τους ρόλος είναι εδαφικός, ένας τρόπος να δηλώνουν «είμαστε εδώ» σε ένα περιβάλλον όπου συχνά δεν μπορούν να δουν τις γειτονικές ομάδες μέσα από το πυκνό δάσος. Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι αυτά τα εδαφικά τραγούδια γίνονται μεγαλύτερα όταν μία ομάδα βλέπει οπτικά μια άλλη γειτονική ομάδα, σαν η άμεση επαφή να ενισχύει την ανάγκη για τραγούδι. Οι indri διατηρούν τα όρια της επικράτειάς τους με μεγάλη ακρίβεια, κάτι που υποδηλώνει ότι τα τραγούδια τους κάνουν μεγάλο μέρος της δουλειάς που χρειάζεται για να κρατούν τις ομάδες σε απόσταση μεταξύ τους και να αποφεύγονται οι επικίνδυνες συγκρούσεις για πόρους. «Είναι ένα όμορφο παράδειγμα επικοινωνίας που υποκαθιστά τη σύγκρουση», δήλωσε ο Carugati.
«Marco! Polo!»
Σύμφωνα με τη De Gregorio, οι indri τραγουδούν μερικές φορές και για να ξαναβρούν τα μέλη της ομάδας τους όταν χωριστούν μέσα στο δάσος, χρησιμοποιώντας πιο αργά τραγούδια με μεγαλύτερες παύσεις. «Μου θυμίζει τον τρόπο με τον οποίο θα προσπαθούσαν να βρουν ο ένας τον άλλον άνθρωποι που χάθηκαν σε ένα δάσος: ο ένας φωνάζει “Marco!” και ο άλλος απαντά “Polo!”. Αυτό κάνει τα τραγούδια τους να φαίνονται κάτι πολύ περισσότερο από απλώς όμορφοι ήχοι. Είναι ένας τρόπος να παραμένουν συνδεδεμένοι μεταξύ τους μέσα στην απεραντοσύνη του δάσους», είπε. Οι indri ανήκουν σε μια διαφορετική ομάδα ζώων που φαίνεται να τροποποιούν τη φωνητική τους οδό ώστε οι ήχοι τους να ταξιδεύουν πιο μακριά. Παρόμοιοι μηχανισμοί έχουν αναφερθεί σε γίββωνες που τραγουδούν, σε γκρίζους λύκους που ουρλιάζουν και ακόμη και σε μικρά τρωκτικά γνωστά ως grasshopper mice, τα οποία ενισχύουν τις φωνές τους για επικοινωνία σε μεγάλες αποστάσεις. Οι άνθρωποι και οι λεμούριοι είναι και οι δύο πρωτεύοντα, όμως οι εξελικτικές τους γραμμές χωρίστηκαν πριν από περίπου 70 εκατομμύρια χρόνια. Η εμφάνιση της ίδιας προσαρμογής στους indri δείχνει πώς διαφορετικά είδη μπορούν να εξελίξουν ανεξάρτητα παρόμοιες λύσεις όταν είναι κρίσιμο να ακούγονται σε μεγάλες αποστάσεις. Σύμφωνα με το Lemur Conservation Network, οι indri είναι το μεγαλύτερο είδος λεμούριου που ζει σήμερα και ο πληθυσμός τους μειώνεται. Τα δάση στα οποία ζουν αποψιλώνονται και κατακερματίζονται από ανθρώπινες δραστηριότητες. «Σε αντίθεση με πολλά άλλα είδη, μέχρι σήμερα έχει αποδειχθεί εξαιρετικά δύσκολο να διατηρηθούν και να αναπαραχθούν σε αιχμαλωσία», δήλωσε η De Gregorio. «Η επιβίωσή τους εξαρτάται τελικά από την προστασία τους στη φύση».
Πηγή – Ελεύθερος Τύπος
