Την ώρα που νοικοκυριά και επιχειρήσεις στην Κύπρο βρίσκονται ήδη αντιμέτωπα με ακριβότερα καύσιμα, υψηλό ενεργειακό κόστος και ανατιμήσεις σχεδόν σε ολόκληρο το καλάθι βασικών προϊόντων, ένα νέο κύμα εξωτερικών πιέσεων απειλεί να επιβαρύνει ακόμη περισσότερο την κατάσταση.
Η νέα κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή περιορίζει την προσφορά πετρελαίου και ωθεί τις διεθνείς τιμές σε υψηλά επίπεδα, αναζωπυρώνοντας τους φόβους για νέο γύρο ακρίβειας στην Ευρώπη.
Το μπρεντ έφτασε τις προηγούμενες ημέρες κοντά στα 110 δολάρια το βαρέλι, πριν υποχωρήσει γύρω στα 102 δολάρια. Σε σύγκριση με τις αρχές του 2026, η τιμή του πετρελαίου καταγράφει αύξηση περίπου 70%.
Για την Κύπρο, το νέο ενεργειακό σοκ προστίθεται σε ένα ήδη βαρύ κόστος. Από την 1η Μαρτίου έως τις 17 Σεπτεμβρίου η βενζίνη 95 οκτανίων αυξήθηκε από €1,315 σε €1,663 το λίτρο, δηλαδή κατά 34,8 σεντ. Το πετρέλαιο κίνησης ανέβηκε από €1,413 σε €1,925, σημειώνοντας αύξηση 51,2 σεντ, ενώ το πετρέλαιο θέρμανσης εκτοξεύθηκε από €0,950 σε €1,556, ακριβότερο κατά 60,6 σεντ μέσα σε περίπου έξι μήνες.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το πετρέλαιο θέρμανσης, το οποίο έχει ήδη ξεπεράσει το προηγούμενο υψηλό του Ιουλίου του 2022, την ώρα που ο χειμώνας πλησιάζει και οι διεθνείς τιμές παραμένουν αυξημένες.
Η ακρίβεια, όμως, έχει πλέον επεκταθεί πολύ πέρα από την ενέργεια. Τα τελευταία στοιχεία του Παρατηρητηρίου Τιμών κατέγραψαν τον Αύγουστο ανατιμήσεις σε 40 από τις 45 κατηγορίες βασικών προϊόντων σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μήνα του 2025. Ο ετήσιος πληθωρισμός επιταχύνθηκε στο 5,2% τον Αύγουστο, εντείνοντας την πίεση στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.
Οι διεθνείς αυξήσεις ενισχύουν τον κίνδυνο μετακύλισης του ενεργειακού κόστους στις μεταφορές, στην παραγωγή και τελικά στις τιμές αγαθών και υπηρεσιών. Για τις επιχειρήσεις, ιδιαίτερα όσες έχουν υψηλό ενεργειακό και μεταφορικό κόστος, τα περιθώρια στενεύουν. Για τα νοικοκυριά, η νέα επιβάρυνση προστίθεται σε μια ήδη δύσκολη καθημερινότητα.
Η κυβέρνηση έχει μέχρι στιγμής περιοριστεί στην παράταση, έως τις 30 Νοεμβρίου, της μείωσης του ειδικού φόρου κατανάλωσης κατά 8,33 σεντ το λίτρο στη βενζίνη και στο πετρέλαιο κίνησης. Το πετρέλαιο θέρμανσης, παρά τη μεγάλη αύξηση της τιμής του, παραμένει εκτός της ρύθμισης.
Το ΑΚΕΛ έχει καταθέσει προτάσεις για ευρύτερες και μονιμότερες παρεμβάσεις, μεταξύ των οποίων η επέκταση της μείωσης του ειδικού φόρου κατανάλωσης και στο πετρέλαιο θέρμανσης, καθώς και η κατάργηση της επιβολής ΦΠΑ πάνω στον ειδικό φόρο κατανάλωσης.
Παράλληλα, υποδεικνύει ότι τα αυξημένα κρατικά έσοδα και τα δημοσιονομικά πλεονάσματα δημιουργούν περιθώρια για ουσιαστικότερη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων, ενώ επαναφέρει την πρόταση για μόνιμη μείωση του ΦΠΑ στην ηλεκτρική ενέργεια.
Με το διεθνές ενεργειακό τοπίο να παραμένει αβέβαιο, το ζητούμενο είναι αν η κυβέρνηση θα προχωρήσει σε πρόσθετα μέτρα πριν οι νέες ανατιμήσεις περάσουν ακόμη πιο έντονα στους λογαριασμούς, στο κόστος των επιχειρήσεων και στις τιμές στα ράφια.
Κωνσταντίνος Ζαχαρίου
ΠΗΓΗ:
Πηγή – Διάλογος
