- Με επιστολή του προς τον αρμόδιο υπουργό, ο Γιώργος Κουκουμάς ζητά ενημέρωση για το νέο πλαίσιο αντιμετώπισης της εμπορίας ανθρώπων και προστασίας των θυμάτων
- Καταναγκαστικοί γάμοι, παράνομες υιοθεσίες και εκμετάλλευση παρένθετης μητρότητας μπαίνουν πλέον στο μικροσκόπιο της νομοθεσίας
- Στο στόχαστρο οι εγκληματικές διαδρομές μέσω διαδικτύου και ψηφιακών πλατφορμών, που δυσκολεύουν τον εντοπισμό δραστών και θυμάτων
- Περισσότερα εργαλεία σε Αστυνομία και Δικαιοσύνη, αυστηρότερες κυρώσεις και μεγαλύτερη ευθύνη για νομικά πρόσωπα που εμπλέκονται
- Η νέα ευρωπαϊκή Οδηγία επιχειρεί να κλείσει τα κενά προστασίας και να ενισχύσει την πρόληψη, τη δίωξη των κυκλωμάτων και τη στήριξη των θυμάτων
Του Κωνσταντίνου Ζαχαρίου
Τα σοβαρά κενά που εξακολουθούν να αφήνουν εκτεθειμένη την κοινωνία, λόγω της καθυστέρησης στην εναρμόνιση της κυπριακής νομοθεσίας με το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο για την εμπορία ανθρώπων, φέρνει στο προσκήνιο ο βουλευτής του ΑΚΕΛ Γιώργος Κουκουμάς, ζητώντας από την κυβέρνηση σαφές χρονοδιάγραμμα για την κατάθεση του σχετικού νομοσχεδίου στη Βουλή και την ολοκλήρωση της διαδικασίας χωρίς νέα καθυστέρηση.
Με κοινοβουλευτική του ερώτηση, ο Γιώργος Κουκουμάς ανέδειξε το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη επικαιροποιήσει το νομοθετικό πλαίσιο για την πρόληψη και καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων και την προστασία των θυμάτων μέσω της Οδηγίας 2024/1712, προσαρμόζοντάς το στις νέες μορφές εκμετάλλευσης και στα σύγχρονα μέσα που χρησιμοποιούν τα εγκληματικά δίκτυα.
Νέες μορφές εκμετάλλευσης
Η νέα Οδηγία επιχειρεί να καλύψει νομικά κενά που προέκυψαν κυρίως από την αυξανόμενη χρήση του διαδικτύου και να προσφέρει πρόσθετα εργαλεία στις αστυνομικές και δικαστικές Αρχές για τον εντοπισμό, τη διερεύνηση και τη δίωξη εγκληματικών κυκλωμάτων. Παράλληλα, διευρύνει το πεδίο των αδικημάτων, εντάσσοντας ρητά στις μορφές εκμετάλλευσης τον καταναγκαστικό γάμο, την παράνομη υιοθεσία και την εκμετάλλευση της παρένθετης μητρότητας.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στη διαδικτυακή διάσταση της εμπορίας ανθρώπων, καθώς πλέον σημαντικό μέρος της στρατολόγησης, της προσέγγισης και της εκμετάλλευσης θυμάτων μπορεί να γίνεται μέσω ψηφιακών πλατφορμών και μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο επιδιώκει, συνεπώς, να δώσει στις Αρχές τη δυνατότητα να αντιμετωπίζουν αποτελεσματικότερα ένα έγκλημα που μεταβάλλεται διαρκώς και προσαρμόζεται στις τεχνολογικές εξελίξεις.
Ταυτόχρονα, αυστηροποιούνται οι κυρώσεις για νομικά πρόσωπα που ευθύνονται για αδικήματα εμπορίας ανθρώπων, ενώ προβλέπονται ενισχυμένα μέτρα για την προστασία των θυμάτων, την εκπαίδευση των επαγγελματιών, τα εθνικά σχέδια δράσης, τη συλλογή δεδομένων και τους μηχανισμούς παρακολούθησης. Στόχος είναι όχι μόνο η αυστηρότερη αντιμετώπιση των δραστών, αλλά και η καλύτερη στήριξη των θυμάτων σε όλα τα στάδια της διαδικασίας.
Η προθεσμία έληξε, η εναρμόνιση εκκρεμεί
Η παρέμβαση Κουκουμά αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς η προθεσμία που είχε δοθεί στα κράτη-μέλη για να θέσουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις έληξε στις 15 Ιουλίου 2026. Ο βουλευτής ζήτησε από τον αρμόδιο υπουργό να ενημερώσει τη Βουλή πότε αναμένεται να κατατεθεί το εναρμονιστικό νομοσχέδιο και κατά πόσον απαιτούνται πρόσθετες ρυθμίσεις για την πλήρη εφαρμογή της Οδηγίας.
Απαντώντας, ο Υπουργός Δικαιοσύνης, Κώστας Φυτιρής, ανέφερε ότι το Υφυπουργείο Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας έχει ήδη ετοιμάσει νομοσχέδιο για τροποποίηση της υφιστάμενης νομοθεσίας για την πρόληψη και καταπολέμηση της εμπορίας και εκμετάλλευσης προσώπων και την προστασία των θυμάτων. Στόχος, όπως σημειώνει, είναι η πλήρης ενσωμάτωση της Οδηγίας 2024/1712 στο κυπριακό δίκαιο.
Σύμφωνα με την υπουργική απάντηση, το νομοσχέδιο εξετάστηκε διεξοδικά από την Πολυθεματική Συντονιστική Ομάδα, στην οποία συμμετέχουν όλες οι εμπλεκόμενες υπηρεσίες και φορείς, καθώς και δύο μη κυβερνητικές οργανώσεις. Οι παρατηρήσεις και εισηγήσεις που υποβλήθηκαν λήφθηκαν υπόψη κατά τη διαμόρφωση του κειμένου, με στόχο να εντοπιστούν αδυναμίες και να ενσωματωθούν ρυθμίσεις που να ανταποκρίνονται καλύτερα στις απαιτήσεις της νέας ευρωπαϊκής νομοθεσίας.
Η διαδικασία συνεχίστηκε μετά τη μεταφορά, από τις 8 Απριλίου 2026, του ρόλου του Εθνικού Συντονιστή στο Υπουργείο Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως. Το υπουργείο προχώρησε σε περαιτέρω επεξεργασία του νομοσχεδίου και το έθεσε σε δημόσια διαβούλευση μέχρι τις 22 Ιουνίου. Ακολούθησε αξιολόγηση των εισηγήσεων και έγιναν αλλαγές που, σύμφωνα με το υπουργείο, συνάδουν με τις πρόνοιες της Οδηγίας και ενισχύουν τον σκοπό του νομοσχεδίου.
Νομοσχέδιο στη Νομική Υπηρεσία
Το επόμενο βήμα βρίσκεται πλέον στη Νομική Υπηρεσία. Το τελικό κείμενο προωθήθηκε για νομοτεχνικό έλεγχο στις 30 Ιουλίου 2026 και, όπως αναφέρεται στην απάντηση του υπουργού, θα κατατεθεί στη Βουλή για συζήτηση και ψήφιση αμέσως μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας.
Ωστόσο, συγκεκριμένη ημερομηνία κατάθεσης δεν δίνεται. Η εναρμόνιση, συνεπώς, εξακολουθεί να εκκρεμεί, παρότι η ευρωπαϊκή προθεσμία εξέπνευσε ήδη στις 15 Ιουλίου. Η απουσία σαφούς χρονοδιαγράμματος αφήνει ανοιχτό το ερώτημα για το πότε ακριβώς θα αποκτήσει η Κυπριακή Δημοκρατία πλήρως επικαιροποιημένο νομοθετικό πλαίσιο για την αντιμετώπιση της εμπορίας ανθρώπων.
Ο υπουργός διευκρινίζει ακόμη ότι με το συγκεκριμένο νομοσχέδιο μεταφέρονται στο εθνικό δίκαιο όλες οι διατάξεις της Οδηγίας 2024/1712. Σύμφωνα με την κυβερνητική θέση, δεν απαιτείται, επομένως, η προώθηση άλλων κανονιστικών ή διοικητικών ρυθμίσεων για την ολοκλήρωση της εναρμόνισης.
Η παρέμβαση Κουκουμά επαναφέρει έτσι στο επίκεντρο την ανάγκη να ολοκληρωθεί χωρίς άλλη καθυστέρηση η διαδικασία, ώστε η Κύπρος να αποκτήσει ένα επικαιροποιημένο και αποτελεσματικό θεσμικό πλαίσιο απέναντι σε ένα έγκλημα που αλλάζει μορφή, αξιοποιεί ολοένα και περισσότερο το διαδίκτυο και δημιουργεί νέες προκλήσεις τόσο για τον εντοπισμό των δραστών όσο και για την ουσιαστική προστασία των θυμάτων. Η έγκαιρη προσαρμογή της νομοθεσίας δεν αποτελεί απλώς τυπική υποχρέωση απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά ουσιαστικό εργαλείο για την ενίσχυση της πρόληψης, της δίωξης και της προστασίας των πιο ευάλωτων ανθρώπων.
ΠΗΓΗ:
Πηγή – Διάλογος
