Καθώς η έρευνα για τις ακριβείς συνθήκες του θανάτου του τραγουδιστή συνεχίζεται, κρίσιμα θεωρούνται τόσο τα αποτελέσματα των τοξικολογικών και ιατροδικαστικών εξετάσεων όσο και τα δεδομένα που έχουν καταγραφεί από το ίδιο το μηχάνημα της πλασμαφαίρεσης.
Τι ακριβώς συμβαίνει, όμως, στο σώμα ενός ανθρώπου κατά την πλασμαφαίρεση; Πόσο επικίνδυνη μπορεί να γίνει μια επιπλοκή, ποιος ιατρικός έλεγχος πρέπει να προηγείται και τι πρέπει να συμβεί εάν κατά τη διάρκειά της παρουσιαστούν υπόταση, αρρυθμία, θρόμβωση ή ακόμη και καρδιακή ανακοπή; Ιδιαίτερη σημασία αποκτά και το ερώτημα εάν το λογισμικό του μηχανήματος μπορεί να αποκαλύψει εκ των υστέρων πιέσεις, διακοπές, αλλαγές στη ροή και συναγερμούς («alarms») που καταγράφηκαν κατά τη συνεδρία.
Μιλώντας στον ΕΤ, ο ειδικός αιματολόγος Φώτης Κατής, εξηγεί βήμα προς βήμα τι προβλέπεται επιστημονικά πριν, κατά τη διάρκεια και σε περίπτωση επιπλοκής μιας πλασμαφαίρεσης. Όπως αναφέρει ο ίδιος πρόκειται για σοβαρή και εξειδικευμένη ιατρική διαδικασία, η οποία, όπως αναφέρει, απαιτεί κατάλληλο περιβάλλον, εξειδικευμένο ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό, συνεχή παρακολούθηση και δυνατότητα άμεσης ανάνηψης.
Ο ειδικός αιματολόγος Φώτιος Κατής
Παράλληλα, επισημαίνει ότι στην υπόθεση του Γιώργου Μαζωνάκη δεν μπορούν να εξαχθούν ασφαλή επιστημονικά συμπεράσματα πριν συνεκτιμηθούν το ιατρικό ιστορικό και οι εξετάσεις πριν από τη διαδικασία, τα ζωτικά σημεία και τα δεδομένα του μηχανήματος κατά τη διάρκειά της, καθώς και τα ευρήματα της ιατροδικαστικής και τοξικολογικής διερεύνησης. Όπως υπογραμμίζει, η πλασμαφαίρεση είναι μια θεραπευτική διαδικασία που «ΣΩΖΕΙ ζωές» και δεν πρέπει να συγχέεται με πρακτικές «ευεξίας και αντιγήρανσης».
1)Γιατρέ, καταρχάς, για να καταλάβει και ο κόσμος: τι ακριβώς είναι η πλασμαφαίρεση και τι συμβαίνει στον οργανισμό την ώρα που γίνεται;
-Η πλασμαφαίρεση είναι μια ΕΞΕΙΔΙΚΕΥΜΕΝΗ ιατρική διαδικασία κατά την οποία το αίμα του ασθενούς διαχωρίζεται με σκοπό να αφαιρεθεί το πλάσμα μέσω μηχανήματος εξωσωματικής κυκλοφορίας. Αυτή η διαδικασία διαχωρίζει το πλάσμα από τα κυτταρικά στοιχεία του αίματος για θεραπευτικό και μόνο σκοπό. Άρα κατά συνέπεια είναι αμιγώς ιατρική σοβαρή πράξη που ενέχει κινδύνους και γίνεται σε νοσοκομειακό περιβάλλον. Η εξωσωματική κυκλοφορία από μόνη της υποδηλώνει την σοβαρότητα της διαδικασίας. Δεν είναι ένας απλός φλεβοκαθετήρας με διάλυμα (ορός). Σκοπός είναι να γίνει «κάθαρση» του αίματος από αντισώματα, ανοσοσυμπλέγματα, πολυμερή, κρυοσφαιρίνες, συμπλήρωμα και άλλες μεγαλομοριακές ενώσεις που βρισκόνται στο πλάσμα και είναι επιβλαβή.
2) Είναι μια απλή διαδικασία ή απαιτεί συγκεκριμένες προϋποθέσεις και στενή ιατρική παρακολούθηση;
– Η διαδικασία πλασμαφαίρεσης έχει ενδείξεις σε σοβαρά αιματολογικά νοσήματα (όπως η ΘΘΠ, HUS, ΜW – υπεργλοιότητα), σε νευρολογικά (μυασθένεια, Guillain – Barre) και αυτοάνοσα νοσήματα (αγγειϊτιδες) κ.α. Η διαδικασία γίνεται με σκοπό της θεραπεία παθήσεων εκ του επειγόντως ή και προγραμματισμένων περιστατικών σε αποτυχία άλλων θεραπευτικών χειρισμών και όχι στα πλαίσια ευεξίας ή αντιγήρανσης που ακούγεται οπότε χρήζει στενής ιατρικής παρακολούθησης .
3) Πριν ξεκινήσει μια πλασμαφαίρεση, τι εξετάσεις πρέπει να έχουν προηγηθεί και τι πρέπει να γνωρίζει ο γιατρός για το ιστορικό του ασθενούς;
– Σημαντικό πριν την πλασμαφαίρεση είναι το σωστό ιατρικό ιστορικό (φάρμακα και συνυπάρχουσες παθήσεις), η κλινική εξέταση με τα ζωτικά σημεία, εργαστηριακός και καρδιολογικός έλεγχος. Όταν δεν γίνεται όπως είπαμε στα πλαίσια του επείγοντος περιστατικού που είναι μονόδρομος για την ζωή του ασθενούς (π.χ ΘΘΠ), επιβάλλεται να έχουμε πλήρη εικόνα του ασθενούς ( κλινικοεργαστηριακή). Να είμαστε σε ειδική μονάδα, με σωστούς χειρισμούς των άσηπτων φλεβοκεντήσεων, σωστή λειτουργία και ελέγχου του μηχανήματος πλασμαφαίρεσης και των υλικών που χρησιμοποιούνται.
4) Ποιες ειδικότητες γιατρών πρέπει να είναι παρόντες ή άμεσα διαθέσιμοι σε περίπτωση που κάτι ενδεχομένως πάει «στραβά»
– Αρχικά διενεργείται από αιματολόγους ή νεφρολόγους που έχουν εμπειρία από αυτού του είδους διαδικασίες σε μεγάλα νοσοκομεία, με σκοπό υποστήριξής ,εάν χρειαστεί από καρδιολόγους, αναισθησιολόγους και ενδεχομένως ΜΕΘ. Eξειδικευμένο Νοσηλευτικό προσωπικό επίσης.
5) Υπάρχει περίπτωση ένας ασθενής να παρουσιάσει απότομη πτώση της πίεσης, αρρυθμία ή ακόμη και καρδιακή ανακοπή; Και πόσο συχνό είναι κάτι τέτοιο;
-Υπάρχει περίπτωση αλλά αν έχει τηρηθεί το πρωτόκολλο εξετάσεων απο τον ασθενή πριν την διαδικασία πλασμαφαίρεσης(πλήρη κλινικό και εργαστηριακό έλεγχο) είναι σπάνιο φαινόμενο. Κατά την διαδικασία της πλασμαφαίρεσης όπου γίνεται ο διαχωρισμός του αίματος μέσω του μηχανήματος και ανταλλαγής του όγκου πλάσματος ( διάρκεια έως 3 ώρες), το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό ελέγχουν τον ασθενή και το μηχάνημα καθ ΄ολην την διάρκεια διότι μπορεί να επισυμβούν παρενέργειες. Πρέπει να είμαστε έτοιμοι για αντιμετώπιση αναφυλακτικής αντίδρασης, υπότασης και καταπληξίας, υπασβεστιαιμίας μέχρι και αρρυθμίας, θρομβώσης και ανακοπής. Πρέπει για αυτόν τον λόγο να είμαστε ειδικοί γιατροί σε αυτού του είδους ιατρικές πράξεις με συγκεκριμένους χειρισμούς, πρωτόκολλα ασφαλείας και αντιμετώπισης με τα κατάλληλα φάρμακα και μηχανήματα ανάνηψης.
6) Με αφορμή όσα ερευνώνται στην υπόθεση του Γιώργου Μαζωνάκη, χορηγούνται συνήθως φάρμακα ή άλλες ουσίες πριν ή κατά τη διάρκεια της πλασμαφαίρεσης; Για ποιο λόγο;
-Δεν χορηγούνται φάρμακα κατά την διάρκεια της πλασμαφαίρεσης -πέρα από την προβλεπόμενη αντιπηκτική αγωγή σύμφωνα πάντα με την λειτουργία του μηχανήματος για να προληφθεί τυχόν θρόμβωση- .
7) Υπάρχουν φάρμακα που, αν χορηγηθούν σε συνδυασμό με τη διαδικασία, χρειάζονται ιδιαίτερη καρδιολογική παρακολούθηση;
-Εξαρτάται από το ιατρικό ιστορικό του ασθενούς ,αν ο ίδιος λαμβάνει φάρμακα (πχ αντιαρρυθμικά,αντιπηκτικά) πρέπει να γίνει πρώτα εκτίμηση και τροποποίηση από καρδιολόγο . Έτσι και αλλιώς προς συνεδρίας πλασμαφαίρεσης ΠΑΝΤΑ πρέπει να έχει ακολουθήσει καρδιολογικός έλεγχος που αυτό συνεπάγεται με ηλεκτροκαρδιογράφημα και σε ορισμένες περιπτώσεις triplex καρδιάς .
8) Αν πράγματι έχει χορηγηθεί κάποια ουσία από γιατρό ή από τον ίδιο τον ασθενή, μπορεί αυτό να διαπιστωθεί αργότερα από τις τοξικολογικές εξετάσεις;
– Όσον αφορά τον τοξικολογικό έλεγχο και ανίχνευση ουσιών ή χορήγησης φαρμάκων που έγιναν αφορά κομμάτι της ιατροδικαστικής έρευνας.
9)Σε περίπτωση αιφνίδιας επιδείνωσης, ποιο είναι το πρωτόκολλο; Σταματά αμέσως η διαδικασία;
-Φυσικά και Ναι σταματά αμέσως η διαδικασία και το ακριβώς επόμενο βήμα ,να ελέγξουμε τα ζωτικά σημεία του ασθενούς που έτσι και αλλιώς παρακολουθούνται εν μέσω διαδικασίας πλασμαφαίρεσης λόγω πιθανόν παρενεργειών. Οι παρενέργειες είναι αποτέλεσμα της ίδιας της πάθησης που μας οδηγεί στην πλασμαφαίρεση, της φυσικής κατάστασης του ασθενούς που μπορεί να μην έχει αξιολογηθεί σωστά και της ίδιας της διαδικασίας λόγω κιτρικών φλεβοκαθετήρα ή μη σωστή συντήρηση του μηχανήματος. Οπότε είναι πολύ πιθανόν να έχουμε τέτοιου είδους συμβάντα, αν δεν έχουν τηρηθεί τα πρωτόκολλα και δεν έχουν συναξιολογηθεί τα κλινικοεργαστηριακά αποτελέσματα.
10)Τι εξοπλισμό ανάνηψης πρέπει να διαθέτει ο χώρος όπου πραγματοποιείται πλασμαφαίρεση;
-Παρουσία απινιδωτή, μάσκα ambu ,Οξυγόνο και τα απαραίτητα ιατροφαρμακευτικά υλικά (ανδρεναλίνη , κορτιζόνη,ηπαρίνη χαμηλού μοριακού βάρους,οροί,ασβέστιο κτλ ) ανάλογα με τις παρενέργιες που θα σημειώσει ο ασθενής .
11)Και κάτι που έχει ιδιαίτερη σημασία στην υπόθεση: από τα δεδομένα του μηχανήματος μπορεί να φανεί εκ των υστέρων τι ακριβώς συνέβη; Καταγράφονται διακοπές, πιέσεις, συναγερμοί ή άλλες παράμετροι;
– Βεβαίως , σημαντικά στοιχεία για την υπόθεση ρόλο θα παίξει το λογισμικό του μηχανήματος με τα “alarm” που έχουν σημειωθεί όπως αλλαγής ροής , παρουσία αέρα στα φίλτρα μη σωστή ή αλλαγή θέσης φλεβοκαθετήρα (πιέσεις φίλτρα) και η ιατροδικαστική έρευνα.
12)Από την εμπειρία σας, ποια στοιχεία θα θέλατε εσείς να δείτε για να μπορέσετε να πείτε επιστημονικά τι συνέβη σε ένα τέτοιο περιστατικό;
-Όπως προαναφέρθηκε , σημαντικό είναι να ελέγξουμε τον εργαστηριακό έλεγχο του ασθενούς ΠΡΟ διαδικασίας πλασμαφαίρεσης , τον έλεγχο ζωτικών σημείων του καθώς και το ηλεκτροκαρδιογράφημα του (αρα ιστορικό, ασθένειες). Στην συνέχεια τα στοιχεία κατά την διάρκεια της διαδικασίας της πλασμαφαιρέσης όπου είνα η παρακολούθηση των ζωτικών σημείων καθώς και η καταγραφή του μηχανήματος για τυχόν παύσεις και για ποιον λόγο (σημείο φλεβοκέντησης, υποτασικό επεισόδιο).
13) Τέλος, επειδή υπάρχει μεγάλη δημόσια συζήτηση: τι δεν πρέπει να συμπεράνουμε βιαστικά για την υπόθεση Μαζωνάκη μέχρι να βγουν οι τοξικολογικές και τα υπόλοιπα εργαστηριακά αποτελέσματα;
-Δεν μπορούμε να ξέρουμε τι έχει συμβεί αν δεν έχουμε στα χέρια μας την έκθεση με όλα τα στοιχεία που προαναφέρθηκαν προ διαδικασίας πλασμαφαίρεσης και κατά την διάρκεια της (κλινοεργαστηριακο έλεγχο) καθώς και την ιατροδικαστική έρευνα . Εν κατακλείδι θα ήθελα να αναφερθώ και να τονίσω ότι η πλασμαφαίρεση είναι σημαντική μα όχι απλή διαδικασία. Διενεργείται σε νοσοκομειακό περιβάλλον με κατάλληλο εξοπλισμό και εξειδικευμένο προσωπικό. Οπότε είναι διαδικασία που ΣΩΖΕΙ ζωές, με σκοπό θεραπείας και όχι ευεξίας και αντιγήρανσης.
Πηγή – Ελεύθερος Τύπος
