Οι ρωσικές αρχές την έχουν προωθήσει ως μια πατριωτική εναλλακτική λύση αντί του Telegram και του WhatsApp. Η ρωσική ελίτ την έχει διαφημίσει σε ραπ βίντεο και κωμικά σκετς. Το περασμένο καλοκαίρι, έγινε η εφαρμογή ανταλλαγής μηνυμάτων με τη μεγαλύτερη χρήση στη χώρα.
Είναι προϊόν της VKontakte, της ρωσικής εταιρείας μέσων κοινωνικής δικτύωσης, η οποία είναι στενά συνδεδεμένη με το ρωσικό κράτος, δεδομένου ότι ο Ρώσος πρόεδρος, Βλαντίμιρ Πούτιν, φέρεται να κατέχει έμμεσο μερίδιο στη Max.
Τι είναι η εφαρμογή Max
Η Max είναι η ρωσική εκδοχή μιας «super-app», που συνδυάζει ένα οικοσύστημα υπηρεσιών σε μία ενιαία πλατφόρμα. Αποτελεί το «δοχείο» για μια σειρά από «mini-apps» που διευκολύνουν πλέον την καθημερινή ζωή στη Ρωσία, όπως εφαρμογές τραπεζών, μια υπηρεσία ανταλλαγής μηνυμάτων που στοχεύει να αντικαταστήσει το Telegram, και εφαρμογές για βασικές κρατικές υπηρεσίες. Η πιο γνωστή super-app στον κόσμο είναι το WeChat, η πλατφόρμα της Κίνας που διευκολύνει τους κοινωνικούς ελέγχους του κράτους.
Αλλά ενώ το WeChat αναπτύχθηκε επί δεκαετίες, συμβαδίζοντας με τους άλλους ελέγχους του διαδικτύου στην Κίνα, η Max έχει επιβληθεί σε έναν πληθυσμό που κάποτε είχε ως επί το πλείστον ελεύθερη πρόσβαση στο διαδίκτυο.
Τώρα, εγκληματολογική έρευνα την οποία επικαλείται ο Guardian αποκάλυψε μια πληρέστερη εικόνα των ισχυρών δυνατοτήτων παρακολούθησης της Max. Αυτές ισοδυναμούν με μια «κερκόπορτα» σε ολόκληρο το οικοσύστημα των mini-apps της στη συσκευή κάθε χρήστη, όπως χαρακτηριστικά λέει η Ρόγια Ενσαφί, αναπληρώτρια καθηγήτρια επιστήμης υπολογιστών στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν, προσθέτοντας πως «αυτό που παρέχει η Max είναι η πιο έξυπνη και ταυτόχρονα η πιο τρομακτική τακτική από αυταρχικές κυβερνήσεις» για την παρακολούθηση των πολιτών τους.
Αντιπροσωπεύει την αιχμή του δόρατος σε αυτό που κυβερνήσεις όπως το Ιράν, το Καζακστάν και η Ινδία μπορεί σύντομα να προσπαθήσουν να πετύχουν.
«Μέσα» στην εφαρμογή Max
Η ομάδα της Ενσαφί, μπόρεσε να κατεβάσει την έκδοση της εφαρμογής που χρησιμοποιείται στη Ρωσία. Διαπίστωσαν ότι η Max μπορεί να τραβάει στιγμιότυπα οθόνης από τις συσκευές των χρηστών και τα περιεχόμενα των mini-apps της, χωρίς τη γνώση τους. Μπορεί να έχει πρόσβαση σε όλες τις πληροφορίες που είναι αποθηκευμένες σε αυτές τις mini-apps, τα μηνύματα και τις πληρωμές τους. Μπορεί να υποδυθεί τον χρήση, χωρίς αυτός να το γνωρίζει.
Μπορεί ακόμη και να εισάγει κώδικα σε mini-apps, γεγονός που σύμφωνα με την Ενσαφί σημαίνει πως η ρωσική κυβέρνηση θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει τη Max για να εξαπολύσει κυβερνοεπιθέσεις.
Ωστόσο, φαίνεται πως δεν μπορεί να εισχωρήσει σε εφαρμογές όπως το Telegram και το WhatsApp, εάν οι χρήστες τις έχουν εγκατεστημένες. Ωστόσο, η Ρωσία έχει απαγορεύσει και τις δύο αυτές εφαρμογές.
Αυτό που είναι αξιοσημείωτο πάντως, είναι πως στην πράξη πολλοί Ρώσοι, κυρίως εκείνοι που εργάζονται σε κρατικούς οργανισμούς, χρησιμοποιούν την Max αναγκαστικά. Αξιωματούχοι και υπάλληλοι του δημόσιου τομέα, φοιτητές πανεπιστημίου, δάσκαλοι, ακόμη και μαθητές σχολείων έχουν αντιμετωπίσει πίεση να μεταφέρουν τις επικοινωνίες τους στην πλατφόρμα.
Άλλοι πρόθυμα κι άλλοι με σκεπτικισμό, όλοι κατέβασαν και χρησιμοποιούν την συγκεκριμένη εφαρμογή.
Μεταξύ της ρωσικής ελίτ, η χρήση της Max φαίνεται συχνά να είναι σε μεγάλο βαθμό επιτηδευμένη, καθώς το Telegram και το Signal εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται ευρέως για την καθημερινή επικοινωνία, σύμφωνα με πολλά καλά δικτυωμένα πρόσωπα και εξέχοντες επιχειρηματίες.
Ένα άτομο στον στενό κύκλο του Κρεμλίνου δήλωσε ότι αυτός και αρκετοί φίλοι είχαν αγοράσει δεύτερα κινητά αποκλειστικά για να εγκαταστήσουν τη Max, ενώ συνέχιζαν να χρησιμοποιούν τις κύριες συσκευές τους και τις προτιμώμενες εφαρμογές ανταλλαγής μηνυμάτων όπως πριν.
«Είναι όλα για τα μάτια του κόσμου. Κανείς στην πολιτική δεν τη χρησιμοποιεί πραγματικά», δήλωσε το άτομο αυτό, μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας.
Η Max δεν έχει ακόμη αντικαταστήσει το Telegram ως κύρια πηγή ειδήσεων για τους Ρώσους. Τα δημόσια κανάλια, που χρησιμοποιούνται από ειδησεογραφικά μέσα, bloggers και αξιωματούχους για τη μετάδοση ειδήσεων και σχολίων σε μεγάλο κοινό, παραμένουν πολύ λιγότερο ανεπτυγμένα στη Max, όπου μόνο ένας μικρός αριθμός έχει χτίσει κοινό συγκρίσιμο με τα μεγαλύτερα κανάλια στο Telegram.
Αρκετοί χρήστες της Max με τους οποίους επικοινώνησε ο Guardian δήλωσαν ότι η εφαρμογή μοιάζει πολύ με το Telegram, τη δημοφιλέτερη πλατφόρμα ανταλλαγής μηνυμάτων της Ρωσίας εδώ και χρόνια, ως προς τον σχεδιασμό και τη λειτουργικότητά της, αλλά οι ανησυχίες σχετικά με το απόρρητο και την παρακολούθηση είναι ευρέως διαδεδομένες.
Η επιτυχία της Ρωσίας στην ταχεία προώθηση της Max θα πρέπει να αποτελέσει «καμπανάκι αφύπνισης», προειδοποιεί πάντως η Ενσαφί. Η Κίνα έφτασε στην τρέχουσα κατάσταση ψηφιακού αυταρχισμού της σε διάστημα 35 ετών. Αλλά η Ρωσία έχει επιβάλει αυτούς τους σαρωτικούς περιορισμούς, οδηγώντας τον κόσμο σε ένα ελεγχόμενο από το κράτος διαδίκτυο, μέσα σε μόλις μία δεκαετία.
Πηγή – Ελεύθερος Τύπος
