Από την Ελλάδα ξεκινά ένα νέο ευρωπαϊκό εγχείρημα, προϋπολογισμού σχεδόν 6 εκατ. ευρώ, που επιδιώκει να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο οι πόλεις προσεγγίζουν την παραγωγή τροφίμων. Το UrbanFood, με συντονιστή το Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης, φέρνει κοντά 18 εταίρους από ολόκληρη την Ευρώπη για την ανάπτυξη πρακτικών λύσεων που θα ενισχύσουν την αστική παραγωγή τροφίμων, τη συμμετοχή των πολιτών και τη βιωσιμότητα των τοπικών κοινοτήτων.
Το έργο ξεκίνησε επίσημα με τη διήμερη εναρκτήρια συνάντηση που πραγματοποιήθηκε στις 15 και 16 Σεπτεμβρίου 2026 στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Στη διάρκεια των επόμενων 42 μηνών, ερευνητικοί φορείς, πόλεις, οργανισμοί και κοινότητες θα συνεργαστούν για τη δημιουργία πιο υγιεινών, συμπεριληπτικών και φιλικών προς το κλίμα αστικών συστημάτων τροφίμων.
Η ελληνική παρουσία βρίσκεται στον πυρήνα του προγράμματος, καθώς το ΕΚΕΤΑ έχει αναλάβει τον συντονισμό μιας ευρωπαϊκής συνεργασίας που συνδυάζει την παραγωγή τροφίμων μέσα στον αστικό ιστό με την εκπαίδευση, την κοινωνική καινοτομία και τα ψηφιακά εργαλεία. Βασική επιδίωξη είναι οι λύσεις που θα αναπτυχθούν να εφαρμοστούν σε πραγματικές συνθήκες και να μπορούν στη συνέχεια να προσαρμοστούν στις ανάγκες διαφορετικών ευρωπαϊκών πόλεων.
Παραγωγή τροφίμων μέσα στην πόλη
Το UrbanFood επιδιώκει να μεταφέρει την αστική παραγωγή τροφίμων από το επίπεδο των μεμονωμένων πρωτοβουλιών σε ένα περισσότερο οργανωμένο και λειτουργικό μοντέλο, στο οποίο θα συμμετέχουν ενεργά οι τοπικές κοινωνίες.
Το έργο συνδυάζει διαφορετικούς αλλά αλληλένδετους άξονες: την παραγωγή τροφίμων σε αστικό περιβάλλον, την ανάπτυξη γνώσεων και πρακτικών δεξιοτήτων, την κοινωνική καινοτομία, τη συνεργασία σε τοπικό επίπεδο και την αξιοποίηση ψηφιακών λύσεων.
Τα εργαλεία και οι πρακτικές που θα αναπτυχθούν θα έχουν στόχο να συνδέσουν πολίτες, πληροφορίες και τοπικές πρωτοβουλίες, διευκολύνοντας την ανταλλαγή τεχνογνωσίας και τη δημιουργία συνεργασιών. Το πρόγραμμα δεν περιορίζεται, επομένως, μόνο στην τεχνική πλευρά της παραγωγής, αλλά καλύπτει και την εκπαίδευση, την κοινωνική συμμετοχή και τη διάδοση της γνώσης.
Κατά τη διήμερη εναρκτήρια συνάντηση, οι εκπρόσωποι των 18 εταίρων συζήτησαν τους βασικούς στόχους, τη μεθοδολογία και τα πρώτα βήματα της συνεργασίας. Μέσα από στοχευμένα εργαστήρια εξετάστηκαν οι τρόποι με τους οποίους το UrbanFood θα μπορούσε να υποστηρίξει πόλεις και κοινότητες στην παραγωγή τροφίμων, στην εκπαίδευση των πολιτών και στην ανάπτυξη τοπικών δράσεων με μακροπρόθεσμο αποτύπωμα.
Η πρώτη ημέρα ολοκληρώθηκε με επίσκεψη στις εγκαταστάσεις του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών. Οι συμμετέχοντες περιηγήθηκαν στις υποδομές του, γνώρισαν πρακτικές σχετικές με την παραγωγή τροφίμων σε αστικό περιβάλλον και συζήτησαν πώς η διαθέσιμη τεχνογνωσία μπορεί να αξιοποιηθεί στις δράσεις του έργου.
Οι πολίτες στο επίκεντρο
Κεντρικό στοιχείο του UrbanFood είναι η ενεργός συμμετοχή των πολιτών και των τοπικών κοινοτήτων. Η επιτυχία του δεν θα κριθεί μόνο από τις λύσεις που θα σχεδιαστούν και θα δοκιμαστούν, αλλά και από το κατά πόσο αυτές θα μπορούν να συνεχίσουν να εφαρμόζονται μετά τη λήξη της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης.
Για τον λόγο αυτό, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην απόκτηση γνώσεων και πρακτικών δεξιοτήτων. Στόχος είναι οι πολίτες να μη λειτουργήσουν απλώς ως τελικοί αποδέκτες, αλλά να αποκτήσουν ενεργό ρόλο στην παραγωγή τροφίμων μέσα στην πόλη και στη διαμόρφωση ενός πιο βιώσιμου τοπικού συστήματος.
«Για το UrbanFood, επιτυχία θα είναι το θετικό και μακροπρόθεσμο αποτύπωμα στις τοπικές κοινότητες. Στόχος μας είναι να δώσουμε στους πολίτες και τις κοινότητες τη γνώση, τις δεξιότητες και την αυτοπεποίθηση ώστε να συνεχίσουν να εφαρμόζουν, να προσαρμόζουν και να εξελίσσουν αυτές τις πρακτικές και μετά την ολοκλήρωση του έργου, έχοντας ενεργό ρόλο στη δημιουργία πιο βιώσιμων αστικών συστημάτων τροφίμων», δήλωσε ο Δρ. Θάνος Μπαλαφούτης, συντονιστής του UrbanFood.
Λύσεις για διαφορετικές ευρωπαϊκές πόλεις
Ένας από τους βασικούς στόχους του έργου είναι η δημιουργία λύσεων που θα μπορούν να προσαρμοστούν σε διαφορετικές πόλεις και κοινότητες σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Οι ανάγκες μιας πυκνοδομημένης μεγαλούπολης διαφέρουν από εκείνες μιας μικρότερης πόλης, όπως διαφορετικοί είναι οι διαθέσιμοι χώροι, οι υποδομές, οι κοινωνικές συνθήκες και οι διατροφικές συνήθειες. Το UrbanFood επιδιώκει, επομένως, να αναπτύξει προσεγγίσεις αρκετά ευέλικτες ώστε να προσαρμόζονται στις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής.
Μέσα από τη συνεργασία πόλεων, ερευνητών, οργανισμών και τοπικών κοινοτήτων, θα δοκιμαστούν πρακτικές οι οποίες θα μπορούν στη συνέχεια να αναπαραχθούν και σε άλλα ευρωπαϊκά περιβάλλοντα. Η δυνατότητα μεταφοράς της γνώσης από μία πόλη σε άλλη αποτελεί κρίσιμο στοιχείο για τη δημιουργία ενός ευρύτερου δικτύου βιώσιμων αστικών συστημάτων τροφίμων.
Προϋπολογισμός σχεδόν 6 εκατ. ευρώ
Το UrbanFood, με πλήρη τίτλο «Sustainable Urban Food Living Labs», αποτελεί έργο έρευνας και καινοτομίας του Horizon Europe. Ο συνολικός προϋπολογισμός του ανέρχεται σε 5.999.965,76 ευρώ, ενώ χορηγούσα αρχή είναι ο Ευρωπαϊκός Εκτελεστικός Οργανισμός Έρευνας.
Το έργο ξεκίνησε την 1η Σεπτεμβρίου 2026 και θα ολοκληρωθεί στις 28 Φεβρουαρίου 2030, έχοντας συνολική διάρκεια 42 μηνών. Αριθμεί 18 εταίρους από διαφορετικές ευρωπαϊκές χώρες και συντονίζεται από το ΕΚΕΤΑ.
Πηγή – Ελεύθερος Τύπος
