Συζήτηση για πρόληψη και ετοιμότητα μετά τους καύσωνες, πυρκαγιές και ξηρασίες στο ΕΚ
Σχεδόν 700.000 εκτάρια έχουν ήδη καεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2026, ενώ 16 κράτη μέλη κατέγραψαν καμένες εκτάσεις πάνω από τον εθνικό τους μέσο όρο, ανέφερε την Τρίτη η Επίτροπος για την Ισότητα, την Ετοιμότητα και τη Διαχείριση Κρίσεων της Κομισιόν, Χατζά Λαμπίμπ.
Κατά τη συζήτηση στην Ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου στο Στρασβούργο για τους «καταστροφικούς καύσωνες, πυρκαγιές και ξηρασίες στην Ευρώπη και τα διδάγματα από το καλοκαίρι του 2026», τοποθετήθηκε εξ ονόματος της Ιρλανδικής Προεδρίας του Συμβουλίου, και ο Υπουργός Επικρατείας Τόμας Μπερν, ο οποίος έκανε λόγο για το θερμότερο καλοκαίρι που έχει καταγραφεί στην ευρωπαϊκή ήπειρο και σημείωσε ότι τα ρεκόρ θερμοκρασίας καταρρίφθηκαν σε πολλές περιοχές της Ευρώπης.
Ο κ. Μπερν αναφέρθηκε στις επιπτώσεις από καύσωνες, ξηρασίες και πλημμύρες, σημειώνοντας ότι υπήρξαν απώλειες ανθρώπινων ζωών, καταστροφές σε κατοικίες και φυσικές περιοχές, καθώς και σημαντικές οικονομικές ζημιές. Παράλληλα, εξέφρασε τη συμπαράστασή του προς όσους επλήγησαν και αναφέρθηκε στο έργο των δυνάμεων πρώτης απόκρισης.
Έμφαση σε πρόληψη και ετοιμότητα
Ο Ιρλανδός Υπουργός ανέφερε ότι τα γεγονότα του καλοκαιριού και των προηγούμενων ετών καθιστούν αναγκαία τόσο την ενίσχυση των προσπαθειών περιορισμού της υπερθέρμανσης του πλανήτη όσο και την καλύτερη προετοιμασία για την αντιμετώπιση καταστάσεων έκτακτης ανάγκης.
Όπως είπε, οι κλιματικοί στόχοι της ΕΕ δεν επαρκούν από μόνοι τους για να προστατεύσουν την Ευρώπη από κινδύνους που είναι ήδη παρόντες, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για περισσότερους πόρους, ενίσχυση της ανθεκτικότητας και περιορισμό των κινδύνων σε τοπικό επίπεδο.
Αναφέρθηκε επίσης στην ανάγκη πλήρους αξιοποίησης των υφιστάμενων εργαλείων πολιτικής προστασίας και ενίσχυσης της ευρωπαϊκής συνεργασίας. Σύμφωνα με τον ίδιο, περισσότεροι από 1.100 διασώστες και σημαντικός αριθμός ελικοπτέρων συντονίστηκαν στο πλαίσιο των σχετικών αναπτύξεων δυνάμεων.
Από την πλευρά της, η κ. Λαμπίμπ χαρακτήρισε το καλοκαίρι του 2026 ιδιαίτερα δύσκολο για την Ευρώπη, επισημαίνοντας ότι οι καύσωνες και οι ξηρασίες αύξησαν τον κίνδυνο πυρκαγιών και προκάλεσαν ζημιές στην υγεία και την ευημερία των πολιτών, στις επιχειρήσεις και στη γεωργία.
Όπως ανέφερε, οι ετήσιες απώλειες στη γεωργία που συνδέονται με το κλίμα εκτιμώνται σε περίπου €28,3 δισ. στην ΕΕ, γεγονός που καταδεικνύει τις πιέσεις που δέχεται ο αγροτικός τομέας.
Η Επίτροπος υπογράμμισε ότι, υπό τις σημερινές κλιματικές συνθήκες, η πρόληψη και η ετοιμότητα πρέπει να προηγούνται της αντίδρασης σε μια καταστροφή, χαρακτηρίζοντας την επέμβαση την «τελευταία γραμμή άμυνας».
Στο πλαίσιο αυτό, ανακοίνωσε ότι η Κομισιόν πρόκειται να παρουσιάσει σύντομα το Ολοκληρωμένο Πλαίσιο για την Κλιματική Ανθεκτικότητα.
Ειδικά για τις δασικές πυρκαγιές, η κ. Λαμπίμπ αναφέρθηκε στην ανακοίνωση που υιοθέτησε η Κομισιόν λιγότερο από έξι μήνες νωρίτερα και η οποία καλύπτει ολόκληρο τον κύκλο των πυρκαγιών, από την πρόληψη και την προετοιμασία έως την αντιμετώπιση και την αποκατάσταση, περιλαμβάνοντας και μέτρα για την ενίσχυση της διακυβέρνησης κινδύνων.
Η Επίτροπος παρέθεσε στοιχεία για την κινητοποίηση του Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας της ΕΕ το 2026, αναφέροντας ότι μέχρι στιγμής είχαν απαντηθεί όλα τα αιτήματα βοήθειας, δέκα εντός Ευρώπης και δύο εκτός αυτής.
Το Κέντρο Συντονισμού Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών συντόνισε την ανάπτυξη 40 εναέριων μέσων και 18 επίγειων ομάδων, ενώ 777 πυροσβέστες από 14 ευρωπαϊκές χώρες είχαν τοποθετηθεί από πριν σε περιοχές υψηλού κινδύνου στην ΕΕ.
Παράλληλα, ο ευρωπαϊκός στόλος rescEU περιλάμβανε για το καλοκαίρι 18 αεροσκάφη και πέντε ελικόπτερα, μεταξύ των οποίων και ένα ελικόπτερο που χρηματοδοτείται εξ ολοκλήρου από την ΕΕ.
Η κ. Λαμπίμπ αναφέρθηκε ακόμη στα εργαλεία παρακολούθησης και έγκαιρης προειδοποίησης, όπως το Ευρωπαϊκό Σύστημα Πληροφόρησης για τις Δασικές Πυρκαγιές και το δορυφορικό σύστημα Copernicus με το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο Ξηρασίας.
Σύμφωνα με την Επίτροπο, η προστασία και αποκατάσταση της φύσης, η δημιουργία τοπίων ανθεκτικών στη λειψυδρία και ο εκσυγχρονισμός των υποδομών ύδατος αποτελούν επίσης μέρος της ευρωπαϊκής προσπάθειας προσαρμογής.
Παρεμβάσεις Ευρωβουλευτών
Από την πλευρά του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, ο Πασκάλ Αριμόν αναφέρθηκε στις καταστροφικές πυρκαγιές που σημειώθηκαν και φέτος σε διάφορες περιοχές της Ευρώπης, επισημαίνοντας ως παράδειγμα τη συνδρομή πυροσβεστών και εναέριων μέσων από άλλα κράτη μέλη στην περιοχή του. Όπως είπε, η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη και ο Μηχανισμός Πολιτικής Προστασίας λειτούργησαν στην πράξη, υποστηρίζοντας ότι ο μηχανισμός θα πρέπει να ενισχυθεί περαιτέρω.
Στη συνέχεια, ο Κριστόφ Κλερζό της ομάδας των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών αναφέρθηκε στις ανθρώπινες απώλειες, στους πυροσβέστες που έχασαν τη ζωή τους και στις καταστροφές σε δάση και οικισμούς. Υποστήριξε ότι απαιτούνται περισσότερες επενδύσεις σε νέες τεχνολογίες πυρόσβεσης, συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης και εκσυγχρονισμό του εξοπλισμού των πυροσβεστών και των εθελοντών. Ο κ. Κλερζό ζήτησε επίσης ευρωπαϊκό βιομηχανικό σχεδιασμό για την παραγωγή πυροσβεστικών αεροσκαφών, καθώς και καλύτερη καταγραφή των κοινωνικών και τοπικών ευάλωτων σημείων, ώστε να προστατεύονται περισσότερο οι ομάδες που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο.
Ο Ζαν-Πολ Γκαρό της ομάδας Patriots for Europe αναφέρθηκε στις πυρκαγιές που έπληξαν τη Γαλλία, λέγοντας ότι περισσότερα από 5.000 εκτάρια κάηκαν και χιλιάδες οικογένειες χρειάστηκε να απομακρυνθούν από τις κατοικίες τους. Απέτισε φόρο τιμής στους πυροσβέστες και έθεσε το ζήτημα της επάρκειας των εναέριων μέσων πυρόσβεσης και της πρόληψης σε περιοχές υψηλού κινδύνου.
Η Ευρωβουλευτής της ομάδας των Ευρωπαίων Συντηρητικών και Μεταρρυθμιστών, Αντονέλα Σμπέρνα, αναφέρθηκε στις ξηρασίες και τις πυρκαγιές του καλοκαιριού, σημειώνοντας ότι η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη μεταφράστηκε σε συγκεκριμένη βοήθεια μέσω του Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας.
Ο Ευρωβουλευτής του Renew Europe, Γκρεγκορί Αλιόν απέτισε φόρο τιμής στους πυροσβέστες που έχασαν τη ζωή τους κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, καθώς και στους πολίτες, αγρότες και εθελοντές που επλήγησαν ή συμμετείχαν στις προσπάθειες αντιμετώπισης των καταστροφών.
Η Ευρωβουλευτής των «Πρασίνων», Λένα Σίλινγκ, αναφέρθηκε στην επικείμενη ομιλία της Προέδρου της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, για την Κατάσταση της Ένωσης, ζητώντας να δοθεί μεγαλύτερο βάρος στις συνέπειες του φετινού καλοκαιριού και στην κλιματική ανθεκτικότητα. Επικαλέστηκε αριθμό 35.000 θανάτων στην Ευρώπη κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού και ζήτησε ευρωπαϊκό σχέδιο κλιματικής ανθεκτικότητας με χρηματοδότηση, σχέδιο για τους καύσωνες και συνέχιση των υφιστάμενων κλιματικών πολιτικών.
Η Ευρωβουλευτής Έμμα Φουρό από την ομάδα της Αριστεράς επέκρινε το γεγονός ότι η συζήτηση επικεντρώνεται εκ νέου στην εξαγωγή διδαγμάτων από καύσωνες, πυρκαγιές και ξηρασίες, υποστηρίζοντας ότι ανάλογες προειδοποιήσεις και επιπτώσεις είχαν ήδη καταγραφεί τα προηγούμενα χρόνια.
Cyprus
