Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται η έγκυρη αμερικανική εφημερίδα «Wall Street Journal», ο διευθυντής της CIA, Τζον Ράτκλιφ, προειδοποίησε τη Μόσχα να μην προχωρήσει σε μια τέτοια επιθετική κίνηση.
Η «Λευκή Βίβλος» της Ε.Ε. περιγράφει τη Ρωσία ως «θεμελιώδη απειλή» για την ασφάλεια της «γηραιάς ηπείρου» στο άμεσο μέλλον, επικαλούμενη την πολεμική οικονομία, τη βιομηχανική κινητοποίηση, την πυρηνική θέση της και τη συνεργασία με τη Λευκορωσία, το Ιράν και τη Βόρεια Κορέα. Σύμφωνα με εκτιμήσεις αρκετών υπηρεσιών πληροφοριών κρατών-μελών της Ε.Ε., η ταχέως αναπτυσσόμενη στρατιωτική παραγωγική ικανότητα της Ρωσίας θα μπορούσε να της δώσει τη δυνατότητα να δοκιμάσει την ενότητα του ΝΑΤΟ και την αποτελεσματικότητα του Αρθρου 5 μέσα στα επόμενα τρία χρόνια.
Αδυναμία
Οι στρατηγοί του ΝΑΤΟ προειδοποιούν για πόλεμο έως το 2029, όμως η Ευρώπη δεν θα είναι έτοιμη για ένα τέτοιο ενδεχόμενο μέχρι το 2035 και η Ρωσία έχει κάθε κίνητρο, ώστε να δράσει εντός αυτού του χάσματος. Αυτές οι εκτιμήσεις προέκυψαν σε ένα πλαίσιο κρίσιμων ελλείψεων οπλικών συστημάτων και πυρομαχικών. Τα αμερικανικά αποθέματα έχουν εξαντληθεί δραματικά από την αδύναμη αμυντική παραγωγή και από την αντιπαράθεση με το Ιράν. Ακόμα χειρότερα, οι πρόσφατες ασκήσεις έχουν δείξει ότι το ΝΑΤΟ δεν είναι ούτε κατά διάνοια έτοιμο να διεξαγάγει έναν πόλεμο με drones κατά της Ρωσίας.
Στις 26 Αυγούστου, η Εσθονία, η Λετονία και η Λιθουανία αναφέρθηκαν ως πιθανότεροι ρωσικοί στόχοι σε «ανάλυση από δύο πηγές που γνωρίζουν το θέμα». Κάθε προειδοποίηση κατονομάζει τις τρεις χώρες της Βαλτικής, τις οποίες υπέδειξε η CIA, όμως το ΝΑΤΟ έχει συγκεντρώσει μεγάλες στρατιωτικές δυνάμεις στην περιοχή και, έτσι, η Εσθονία, η Λετονία και η Λιθουανία είναι οχυρωμένες. Ομως, το μοναδικό κομμάτι εδάφους του ΝΑΤΟ, το οποίο θα μπορούσε να καταλάβει η Ρωσία προτού υπάρξει αντίδραση βρίσκεται πολύ βόρεια. Είναι το νησί Σβάλμπαρντ.
Πρόκληση
Οι περισσότερες αναλύσεις εστιάζουν στις χώρες της Βαλτικής. Κατά τη γνώμη μου, υπάρχει ένα πιο πιθανό σενάριο: η κατάληψη νορβηγικού κυρίαρχου εδάφους στον απώτατο Βορρά. Ομολογουμένως, καμία υπηρεσία πληροφοριών δεν έχει κατατάξει πάνω από τις χώρες της Βαλτικής το Σβάλμπαρντ ως υποψήφιο ρωσικό στόχο. Αυτό είναι περίεργο, δεδομένου ότι ενώ τα κράτη της Βαλτικής αποτελούν πρόκληση για τη Ρωσία, το Σβάλμπαρντ αποτελεί πρόκληση για το ΝΑΤΟ.
Η Εσθονία, η Λετονία και η Λιθουανία προστατεύονται από ένα μόνιμο «συρματόπλεγμα». Μόνιμες ομάδες μάχης του ΝΑΤΟ λειτουργούν σε καθεμία από αυτές τις χώρες (το Ηνωμένο Βασίλειο ηγείται στην Εσθονία, ο Καναδάς στη Λετονία, η Γερμανία στη Λιθουανία), που υποστηρίζονται από μια προωθημένη αμυντική στάση, η οποία έχει σχεδιαστεί για να σταματήσει οποιαδήποτε εισβολή στα σύνορα, αντί να απελευθερώσει εδάφη στη συνέχεια.
Σε απάντηση στις ρωσικές εισβολές στον εναέριο χώρο του, τις προκλήσεις από drones και τις παρεμβολές GPS, το ΝΑΤΟ έθεσε σε εφαρμογή την πρωτοβουλία Eastern Sentry, ενώ έπειτα από επανειλημμένες υποθαλάσσιες περικοπές καλωδίων πρόσθεσε την Baltic Sentry για να περιπολεί στη θάλασσα και να προστατεύει τις υποδομές. Το Suwalki Gap -ο χερσαίος διάδρομος 60 χιλιομέτρων που συνδέει την Πολωνία με τη Λιθουανία μεταξύ Λευκορωσίας και Καλίνινγκραντ- είναι ισχυρά οχυρωμένος και δοκιμασμένος σε μεγάλες πολυεθνικές ασκήσεις.
Ανοχύρωτο
Στην περίπτωση του Σβάλμπαρντ ισχύει το αντίθετο. Δεν υπάρχουν μόνιμη φρουρά και καμία οχύρωση, επειδή το Αρθρο 9 της Συνθήκης του Σβάλμπαρντ, του 1920, απαγορεύει τις ναυτικές βάσεις, τις οχυρώσεις και οποιαδήποτε «πολεμική» χρήση του αρχιπελάγους. Η Νορβηγία διατηρεί το κυρίαρχο δικαίωμα να το υπερασπιστεί -η Ακτοφυλακή και τα πολεμικά πλοία φτάνουν στο Λονγκιαρμπίεν και επιτρέπονται αμυντικά μέτρα βάσει του Αρθρου 5-, αλλά δεν υπάρχει μόνιμο «συρματόπλεγμα» και η συνθήκη διασφαλίζει ότι δεν θα υπάρξει ποτέ.
Αυτό είναι το τρωτό σημείο. Η Ρωσία μπορεί να καταλάβει το αρχιπέλαγος αιφνιδιαστικά και να παρουσιάσει ένα τετελεσμένο γεγονός προτού οποιαδήποτε δύναμη μπορέσει να αντιδράσει, ενώ δίνει στις διστακτικές δυτικές χώρες μια έτοιμη δικαιολογία. Το Σβάλμπαρντ είναι νορβηγικό κυρίαρχο έδαφος και το Οσλο ορθώς υποστηρίζει ότι το Αρθρο 5 εφαρμόζεται σε αυτό. Το εδαφικό ζήτημα δεν είναι ασαφές. Η Ρωσία κατασκευάζει την ασάφεια, αμφισβητώντας την ερμηνεία της Νορβηγίας και επισημαίνοντας τον αποστρατιωτικοποιημένο χαρακτήρα της συνθήκης για να υποστηρίξει ότι οποιαδήποτε απάντηση αποτελεί από μόνη της παραβίαση.
Κίνητρο
Τι θα κέρδιζε, όμως, η Ρωσία; Η κατοχή θα αποζημιωνόταν πολλαπλά, μετατοπίζοντας την ισορροπία στην Αρκτική και στον Βόρειο Ατλαντικό. Το κύριο στρατιωτικό κίνητρο είναι πυρηνικό. Η χερσόνησος Κόλα φιλοξενεί τα ρωσικά υποβρύχια βαλλιστικών πυραύλων και η κατοχή του Σβάλμπαρντ θα έκλεινε τη ρηχή Θάλασσα του Μπάρεντς σε έναν προστατευμένο προμαχώνα, όπου αυτά τα υποβρύχια -ο πυρήνας της δεύτερης αποτρεπτικής δύναμης της Ρωσίας- θα μπορούσαν να λειτουργούν απομονωμένα από το ΝΑΤΟ.
Ο έλεγχος του αρχιπελάγους κλειδώνει, επίσης, το Bear Gap, το τμήμα μεταξύ του Σβάλμπαρντ και του Βόρειου Ακρωτηρίου της Νορβηγίας. Οι αντιαεροπορικές πυροβολαρχίες στα νησιά θα επέτρεπαν στη Ρωσία να πλήξει τις δυνάμεις επιφανείας και τις ανθυποβρυχιακές δυνάμεις του ΝΑΤΟ στη Θάλασσα του Μπάρεντς και θα εγγυόνταν στον στόλο της ανεμπόδιστες διαδρομές διαφυγής προς τον Βόρειο Ατλαντικό.
Η Ρωσία θα αποκτήσει φυσική μόχλευση πάνω από τη δυτική είσοδο στη Βόρεια Θαλάσσια Διαδρομή, μια όλο και πιο βιώσιμη ναυτιλιακή λωρίδα, καθώς ο πάγος υποχωρεί. Αυτά είναι κέρδη τα οποία η Ρωσία θα ήθελε να αποκομίσει υπό οποιεσδήποτε συνθήκες…
Ο στρατηγικός στόχος ακύρωσης του Αρθρου 5
Σύμφωνα με τη Νορβηγική Υπηρεσία Πληροφοριών, «η Ρωσία θα παραμείνει αποφασισμένη να αποτρέψει το ΝΑΤΟ να κάνει στρατιωτική χρήση του αρχιπελάγους Σβάλμπαρντ» και στοχεύει «να αυξήσει τα περιθώρια της δράσης της στην περιοχή, να επηρεάσει τη στάση απέναντι στη νορβηγική αμυντική πολιτική, να ενσταλάξει τον φόβο και την πόλωση στον πληθυσμό και να υπονομεύσει την εμπιστοσύνη στις νορβηγικές Αρχές, εκτός από την αποδυνάμωση της υποστήριξης στην Ουκρανία».
Μια περιορισμένη επίθεση στη βόρεια πλευρά του ΝΑΤΟ θα είχε ως στόχο να ακυρώσει το Αρθρο 5, διαμορφώνοντας μια κατάσταση την οποία το Βορειοατλαντικό Συμβούλιο -το οποίο πρέπει να ψηφίσει ομόφωνα για να τιμήσει τη ρήτρα αμοιβαίας άμυνας- δεν θα μπορούσε να επιλύσει. Η Μόσχα θα επέλεγε μια τέτοια επιχείρηση που πιθανότατα θα καταστήσει το ΝΑΤΟ ανίκανο. Μια αποτυχία να επικαλεστεί το Αρθρο 5 ή να ενεργήσει βάσει αυτού θα εξόργιζε την αξιοπιστία της εγγύησης και αυτός είναι ένας από τους μακροβιότερους στρατηγικούς στόχους του Βλαντιμίρ Πούτιν, πέρα από την Ουκρανία.
Παρενέργειες
Η ανακατάληψη του Σβάλμπαρντ θα σήμαινε τη μετακίνηση των αμφίβιων δυνάμεων του ΝΑΤΟ άνω των 1.000 χιλιομέτρων στον ωκεανό που περιπολείται από ρωσικά υποβρύχια και αεροσκάφη, σε μια εξαιρετικά επικίνδυνη και δαπανηρή προσπάθεια, χωρίς εγγύηση επιτυχίας. Μια ρωσική κατοχή θα τροφοδοτούσε, επίσης, την εμμονή του Ντόναλντ Τραμπ για τη Γροιλανδία, διαβρώνοντας, έτσι, περισσότερο τη συνοχή της Συμμαχίας.
Ο πόλεμος των πληροφοριών κορυφώνεται. Στις 31 Αυγούστου, ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών, Σεργκέι Λαβρόφ, δημοσίευσε ένα άρθρο κατηγορώντας το ΝΑΤΟ ότι στρατιωτικοποιεί τον απώτατο Βορρά σε μια «άμεση απειλή» για τη ρωσική ασφάλεια και μια προσπάθεια να μετατραπεί η Αρκτική σε «νέο μέτωπο» κατά της Μόσχας, θέτοντας τις βάσεις για να παρουσιάσει οποιαδήποτε ρωσική κίνηση ως προληπτική άμυνα.
Την ίδια μέρα, ο πρέσβης της Ρωσίας στη Νορβηγία, Νικολάι Κορτσούνοφ, ισχυρίστηκε ότι «η πρόκληση της εγκατάλειψης των Αρχών της Νορβηγίας σχετικά με την ξένη στρατιωτική δραστηριότητα στο έδαφός της υπονομεύει την κυριαρχία της χώρας» και προειδοποίησε για «διολίσθηση σε άμεση στρατιωτική σύγκρουση». Το ΝΑΤΟ έχει δεσμευθεί, επανειλημμένα και σε κάθε επίπεδο, ότι θα υπερασπιστεί κάθε εκατοστό συμμαχικού εδάφους. Το Σβάλμπαρντ είναι το σημείο όπου η Ρωσία σκοπεύει να αποδείξει ότι αυτή η δέσμευση είναι ανούσια.
Πηγή: ΠΗΓΗ:Greece
