Με αφορμή μια απλή, καθημερινή κίνηση -το ράψιμο ενός κουμπιού- που συμπίπτει με μια οδυνηρή εγκατάλειψη, η συγγραφέας υφαίνει έναν ισχυρό καμβά όπου διασταυρώνονται οι μοίρες τριών διαφορετικών γενεών. Μέσα από μια γραφή γεμάτη ενσυναίσθηση και λυρισμό, το βιβλίο εξερευνά πώς τα τραύματα του παρελθόντος μετατρέπονται σε κληρονομιά, αλλά και πώς η αγάπη, η αντοχή και η συγχώρεση μπορούν τελικά να γιατρέψουν τις πιο βαθιές οικογενειακές πληγές.
Υπάρχουν στιγμές στη ζωή μας που μοιάζουν με την τελευταία κλωστή πριν το ξήλωμα. Γιατί επιλέξατε αυτή τη συγκεκριμένη, σχεδόν ιεροτελεστική κίνηση για να ανοίξετε την πόρτα στο παρελθόν τριών γενεών;
Πάντα με συγκινούσε η ιδέα ότι οι μεγάλες ανατροπές της ζωής δεν έρχονται απαραίτητα με θόρυβο. Συχνά κρύβονται μέσα σε μια ανεπαίσθητη χειρονομία. Το ξήλωμα μιας κλωστής που σπάει είναι μια πράξη οικεία, που όμως κρύβει μέσα της μια ισχυρή μεταφορά. Στο μυθιστόρημα η κλωστή δεν συγκρατεί απλώς ένα κουμπί, αλλά ολόκληρο το σύμπαν αυτής της ιστορίας.
Hθελα το παρελθόν να μην εισβάλλει βίαια στην αφήγηση, αλλά να αναδυθεί μέσα από μια στιγμή ευαλωτότητας.
Η εγκατάλειψη δημιουργεί έναν θόρυβο που αντηχεί για χρόνια μέσα σε ένα σπίτι. Πώς δουλέψατε συγγραφικά με αυτό το «κενό» που αφήνει πίσω του αυτός που φεύγει, ώστε να μη γίνει απλώς μια ιστορία θλίψης, αλλά ένα μονοπάτι αυτογνωσίας;
Θεωρώ πως η απουσία μπορεί να είναι εξίσου ισχυρή με την παρουσία. Η εγκατάλειψη είναι μια μορφή σιωπής.
Oταν κάποιος φεύγει, δεν παίρνει μόνο το σώμα του. Αφήνει πίσω του ερωτήματα, αμφιβολίες, θυμό, ενοχές. Ο θόρυβος της απουσίας στην αρχή μπορεί να είναι εκκωφαντικός κι αυτό η ηρωίδα το βιώνει ως συντριβή. Αργότερα όμως μετατρέπεται σε ένα δωμάτιο αναζήτησης. Και η αυτογνωσία ανθεί εκεί όπου μπορούμε να αρχίσουμε έναν διάλογο με όλα όσα δεν μπορούν να μας απαντήσουν. Για μένα η απουσία αποτελεί έναν από τους κεντρικούς χαρακτήρες αυτού του βιβλίου. Η εγκατάλειψη της ηρωίδας δεν αποτελεί μόνο μέρος της μυθιστορηματικής πλοκής. Είναι μια χαραμάδα που ανοίγει και που μέσα από αυτήν αρχίζει να βλέπει διαφορετικά τον κόσμο, τον εαυτό της και την ιστορία της οικογένειάς της.
Αυτό το χρυσό κουμπί μεταφέρει από τη μια μάνα στην επόμενη μια βαριά αλυσίδα σιωπής και τραύματος. Είναι τελικά οι πληγές του παρελθόντος μια μοίρα από την οποία δεν ξεφεύγει καμία γυναίκα ή κρατάμε εμείς το ψαλίδι που μπορεί να κόψει αυτό το κληρονομικό νήμα;
Αυτό είναι ίσως το κεντρικό ερώτημα του βιβλίου. Αν πίστευα ότι το τραύμα είναι ένα αναπόδραστο κάρμα, μια προκαθορισμένη μοίρα, δεν θα έγραφα αυτό το βιβλίο. Ζούμε σε μια συνεχή διαπραγμάτευση ανάμεσα στο πεπρωμένο και την επιλογή. Το κουμπί -κουβαλώντας στοιχεία του μαγικού ρεαλισμού- λειτουργεί ως η υλική συμπύκνωση της μνήμης. Ομως η ύπαρξή του σε καμιά περίπτωση δεν καταργεί την ελευθερία των προσώπων. Αντίθετα, την καθιστά πιο επείγουσα. Γιατί κάθε γενιά καλείται να απαντήσει αν θα συνεχίσει τη γραμμή του παρελθόντος -με ό,τι αυτό συνεπάγεται- ή θα προσπαθήσει να τη μεταμορφώσει. Δεν μπορούμε να αλλάξουμε το παρελθόν, μπορούμε όμως να μετατρέψουμε τη σχέση μας μαζί του.
Παρά το διάχυτο σκοτάδι και τις απώλειες, το βιβλίο πραγματεύεται τη δύναμη της επιλογής. Ποιο είναι εκείνο το αποτύπωμα που επιθυμείτε να μείνει στον αναγνώστη όταν κλείσει την τελευταία σελίδα;
Θα ήθελα να μείνει η σκέψη πως κανένας κύκλος δεν είναι απόλυτα κλειστός. Οσο ισχυρά κι αν είναι αυτά που μας διαμορφώνουν -παρελθόν, οικογένεια, τραύματα, απώλειες-, πάντα υπάρχει μια στιγμή όπου μπορεί να συμβεί μια μετατόπιση. Νομίζω πως ο άνθρωπος δεν ταυτίζεται με τα τραύματά του. Η μνήμη μπορεί να μας διαμορφώνει, οι απώλειες να μας σημαδεύουν, αλλά ο καθένας μας κουβαλά μια ελευθερία να επιλέξει ποιος τελικά θα είναι ο δρόμος του στη ζωή. Οι απόλυτες λυτρώσεις και οι απόλυτες νίκες μάλλον ανήκουν στη σφαίρα της ουτοπίας. Υπάρχουν όμως στιγμές όπου κάποιος μπορεί να νιώσει ότι μπορεί να σπάσει τον κύκλο της επαναληψιμότητας και να διανύσει την δική του τροχιά. Αν το βιβλίο αφήσει κάτι πίσω του, θα ήθελα να είναι αυτή η πίστη, ότι το τραύμα δεν είναι πάντοτε πεπρωμένο. Αν ο αναγνώστης κλείσει το βιβλίο με λίγη περισσότερη κατανόηση για τον εαυτό του και λίγη περισσότερη εμπιστοσύνη στις επιλογές του, τότε αισθάνομαι ότι το μυθιστόρημα θα έχει βρει τον προορισμό του.
«Η Ποντιακή Γενοκτονία είναι η αφετηρία του τραύματος»
Η βουτιά στον Πόντο της Γενοκτονίας αγγίζει μια πληγή που αιμορραγεί ακόμα στη συλλογική μας μνήμη. Ποια εσωτερικά οχυρά επιστράτευσε η δική σας γραφή για να αντέξει το βάρος μιας τόσο σκοτεινής περιόδου;
Προσπάθησα να προσεγγίσω αυτή τη βίαιη στιγμή της ιστορίας με σεβασμό. Η Ποντιακή Γενοκτονία στο μυθιστόρημα δεν αποτελεί μόνο ένα σκηνικό, ένα φόντο. Είναι η αφετηρία του τραύματος. Το μεγαλύτερο οχυρό της γραφής μου ήταν η ανθρώπινη εμπειρία. Οσο σκοτεινή κι αν είναι μια ιστορική περίοδος, η αγάπη επιμένει μέσα από την απώλεια. Εν τέλει το καταφύγιο της γραφής μου σε αυτό το μυθιστόρημα είναι μόνο ο άνθρωπος.
Live
