Είκοσι ένα χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από την αεροπορική τραγωδία της «Ήλιος», που στις 14 Αυγούστου 2005 στοίχισε τη ζωή σε 121 ανθρώπους και βύθισε την Κύπρο στο πένθος.
Η πτήση HCY 522 είχε αναχωρήσει από τη Λάρνακα με προορισμό την Πράγα και ενδιάμεσο σταθμό την Αθήνα, ωστόσο κατέληξε στο Γραμματικό Αττικής. Είκοσι ένα χρόνια μετά, συγγενείς θυμάτων μιλούν στο ΚΥΠΕ, για τις ώρες αγωνίας, τις τελευταίες αναμνήσεις, την απώλεια που σημάδεψε τις οικογένειές τους και τα ερωτήματα που, όπως λένε, παραμένουν ακόμη ανοικτά.
Η Χριστιάνα Τσιοπανή έχασε πέντε μέλη της οικογένειάς της: τον θείο της Κυριάκο Κυπριανού, 48 ετών, τη σύζυγό του Αναστασία, 43 ετών, και τα τρία παιδιά τους, Στέλλα 14 ετών, Χρίστια 12 και Χριστόδουλο 6 ετών.
Η οικογένεια διέμενε δίπλα από το σπίτι της και, όπως αναφέρει, οι σχέσεις τους ήταν ιδιαίτερα στενές. «Μεγαλώσαμε μαζί, ήταν σαν δεύτεροι γονείς μας και τα παιδιά σαν αδέλφια μας», θυμάται.
Η Ραφαέλλα Σάββα, η οποία ήταν τότε περίπου 12 ετών, έχασε τον παππού και τη γιαγιά της, Κλεόπα Νικολάου και Γιαννούλα Νεοφύτου, οι οποίοι ταξίδευαν στην Πράγα για διακοπές.
«Μέσα σε μια στιγμή χάσαμε δύο ανθρώπους που ήταν μέρος της ζωής μας», αναφέρει.
Η κ. Τσιοπανή θυμάται τη στιγμή που στην τηλεόραση μεταδόθηκε η πληροφορία για «ακυβέρνητο αεροπλάνο» της «Ήλιος».
Η οικογένεια άρχισε αμέσως να τηλεφωνεί στους συγγενείς της που επέβαιναν στην πτήση.
«Χτυπούσαν αλλά δεν απαντούσαν», αναφέρει, περιγράφοντας την αγωνία των πρώτων ωρών.
Αντίστοιχη ήταν η εμπειρία της οικογένειας της Ραφαέλλας Σάββα, η οποία είχε συγκεντρωθεί στο σπίτι περιμένοντας ενημέρωση και την ανακοίνωση των ονομάτων των επιβατών.
Στις 10:15 το αεροσκάφος εισήλθε στο FIR Αθηνών χωρίς επικοινωνία με τον έλεγχο εναέριας κυκλοφορίας.
Στις 11:05 απογειώθηκαν δύο μαχητικά F-16 και στις 11:18 απέκτησαν οπτική επαφή με το Boeing. Οι πιλότοι διαπίστωσαν ότι ο συγκυβερνήτης ήταν αναίσθητος, ο κυβερνήτης δεν βρισκόταν στη θέση του και οι μάσκες οξυγόνου είχαν ενεργοποιηθεί στην καμπίνα.
Το αεροσκάφος συνέχιζε να πετά με αυτόματο πιλότο, ενώ ο αεροσυνοδός Ανδρέας Προδρόμου, ο οποίος διατήρησε τις αισθήσεις του περισσότερο, προσπάθησε να αναλάβει τον έλεγχο.
Μετά την εξάντληση των καυσίμων, οι κινητήρες σταμάτησαν να λειτουργούν και στις 12:04 το αεροσκάφος συνετρίβη στο Γραμματικό.
Κανείς από τους 115 επιβάτες και τα έξι μέλη του πληρώματος δεν επέζησε.
Μετά την επιβεβαίωση της συντριβής, συγγενείς έσπευσαν στο αεροδρόμιο Λάρνακας αναζητώντας πληροφορίες.
Ακολούθησε η δύσκολη διαδικασία αναγνώρισης και ταυτοποίησης των θυμάτων, σε πολλές περιπτώσεις μέσω DNA.
Για τη Χριστιάνα Τσιοπανή, η τραγωδία άλλαξε για πάντα την οικογένειά της.
«Άλλαξε η ζωή μας. Μας άφησε μια πληγή που δεν κλείνει», αναφέρει.
Οι μνήμες από τις κηδείες και τις πρώτες ημέρες παραμένουν ζωντανές. «Ο πόνος ήταν τόσο βαρύς που ράγιζαν και οι πέτρες», σημειώνει.
Το πόρισμα της ελληνικής Επιτροπής Διερεύνησης Ατυχημάτων και Ασφάλειας Πτήσεων δημοσιεύθηκε τον Οκτώβριο του 2006 και κατέγραψε, μεταξύ άλλων, ότι ο επιλογέας του συστήματος συμπίεσης είχε παραμείνει στη χειροκίνητη θέση, ενώ το πλήρωμα δεν αναγνώρισε εγκαίρως τις σχετικές προειδοποιήσεις.
Η κ. Τσιοπανή θεωρεί ότι το δυστύχημα ήταν αποτέλεσμα σειράς παραλείψεων και εκφράζει παράπονο για τον τρόπο με τον οποίο χειρίστηκε η κυπριακή Πολιτεία το ζήτημα των ευθυνών.
Υποστηρίζει ότι η δικαστική υπόθεση παρουσιάστηκε με τρόπο που δεν επέτρεψε να διερευνηθούν επαρκώς όλες οι πτυχές και σημειώνει ότι «δεν αποδόθηκε ευθύνη σε κανέναν για τον θάνατο των 121 ανθρώπων».
Στην Κύπρο πέντε στελέχη της εταιρείας παραπέμφθηκαν σε δίκη, με τη διαδικασία να ολοκληρώνεται με απαλλαγή των κατηγορουμένων και τη Γενική Εισαγγελία να αναστέλλει στη συνέχεια τη δίωξη. Στην Ελλάδα τέσσερα στελέχη καταδικάστηκαν.
Η Ραφαέλλα Σάββα θεωρεί ότι απαντήσεις για το τι συνέβη έχουν δοθεί, όχι όμως και η δικαιοσύνη που ανέμεναν οι οικογένειες.
«Μετά από 21 χρόνια, εξακολουθώ να πιστεύω ότι κάποια πράγματα θα μπορούσαν να είχαν γίνει διαφορετικά», αναφέρει.
Για τις οικογένειες, η μνήμη των ανθρώπων που χάθηκαν παραμένει ζωντανή.
«Ο χρόνος βοηθά, αλλά δεν διαγράφει μια τέτοια απώλεια», σημειώνει η Ραφαέλλα Σάββα.
Η Χριστιάνα Τσιοπανή θυμάται ακόμη τα τρία ξαδέλφια της, τις φωνές, τα γέλια και τις τελευταίες αγκαλιές πριν από το ταξίδι.
«Η πληγή αυτή έμεινε χαραγμένη στη ζωή μας. Ο χρόνος δεν σβήνει τις πληγές. Η απουσία τους είναι πάντα εκεί, ακόμα και σε κάθε χαμόγελο και σε κάθε χαρά», αναφέρει.
Και καταλήγει: «Όσα χρόνια και να περάσουν, στο μυαλό μας είναι ότι πήγαν ένα μακρινό ταξίδι και ελπίζουμε ο Θεός να μας αξιώσει να ξανασυναντηθούμε».
Live
