Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google
Add philenews.com on Google
Η προωθούμενη συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση αποτέλεσε την αφορμή για να επανέλθουν στο προσκήνιο απορίες, τις οποίες εκφράζει κατά καιρούς μεγάλη μερίδα του πληθυσμού. Οι δημόσιοι υπάλληλοι λαμβάνουν δύο συντάξεις; Καταβάλλουν εισφορές ή όχι; Πώς διαμοιράζονται οι εισφορές μεταξύ εργοδότη και εργοδοτούμενου σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα; Γιατί ένας δημόσιος υπάλληλος ενδεχομένως να λάβει μεγαλύτερη σύνταξη από ένα υπάλληλο του ιδιωτικού τομέα, ακόμα και αν ο δεύτερος είχε μεγαλύτερο μισθό;
Τρεις πυλώνες
Ας επιχειρήσουμε να δώσουμε ορισμένες απαντήσεις, χωρίς να μπαίνουμε σε μαθηματικές πράξεις και σύνθετους υπολογισμούς. Κατ’ αρχήν, το συνταξιοδοτικό σύστημα στην Κύπρο – όσον αφορά στις εισφορές των εργοδοτουμένων – βασίζεται σε τρεις πυλώνες. Το υποχρεωτικό δημόσιο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων (για όλους τους εργαζομένους), τα επαγγελματικά σχέδια συντάξεων (ιδιαίτερα στον δημόσιο/ημιδημόσιο τομέα) και τα ιδιωτικά ταμεία προνοίας ή εθελοντικά σχέδια (κυρίως στον ιδιωτικό τομέα).
Όσον αφορά το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων, αυτό διαχωρίζεται σε βασικό και αναλογικό μέρος. Όλοι οι εργαζόμενοι συνεισφέρουν υποχρεωτικά στο βασικό μέρος. Στο αναλογικό μέρος συνεισφέρουν μόνο οι εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα. Οι δημόσιοι υπάλληλοι συνεισφέρουν στο δικό τους Επαγγελματικό Σχέδιο.
Ποσοστά εισφορών
Όλοι οι μισθωτοί του ιδιωτικού τομέα καλύπτονται υποχρεωτικά από το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων με τις ίδιες βασικές αναλογίες εισφορών (8,8% εργαζόμενος / 8,8% εργοδότης). Οι εισφορές αυτές καταβάλλονται μέχρι το ανώτατο όριο ασφαλιστέων αποδοχών (€5.742 τον μήνα – €68.904 ετησίως).
Από την άλλη, οι μόνιμοι δημόσιοι υπάλληλοι καταβάλλουν μειωμένο ποσοστό 4,45%, στο ΤΚΑ, ενώ το μερίδιο του κράτους αυξάνεται στο 13,15%. Δεν καταβάλλουν καθόλου εισφορές για το αναλογικό μέρος του ΤΚΑ.
Όμως, όσοι είναι ενταγμένοι στο Νέο Επαγγελματικό Σχέδιο Συνταξιοδοτικών Ωφελημάτων, καταβάλουν εισφορά ύψους 5% επί των συντάξιμων απολαβών τους, ποσοστό ίσο με την αντίστοιχη εργοδοτική συνεισφορά του κράτους. Εδώ θα πρέπει να σημειωθεί ότι μετά από διαπραγματεύσεις των συντεχνιών με το κράτος, το εφάπαξ ποσό που λαμβάνουν οι δημόσιοι υπάλληλοι μέσω του Νέου Επαγγελματικού Σχεδίου, απαλλάσσεται πλήρως από την επιβολή φόρου εισοδήματος.
Οι «δύο συντάξεις» των δημοσίων
Τελικά, οι δημόσιοι υπάλληλοι παίρνουν δύο συντάξεις; Το αιώνιο ερώτημα το οποίο χρησιμοποιείται σε πολλές περιπτώσεις ως επιχείρημα για την ελκυστικότητα της εργασίας σε δημόσιο και ημιδημόσιο τομέα. Τι ακριβώς ισχύει όμως;
Όπως αναφέραμε και προηγουμένως, οι δημόσιοι υπάλληλοι συνεισφέρουν μόνο στο βασικό σκέλος του ΤΚΑ και μάλιστα σε ποσοστό αρκετά μειωμένο σε σχέση με τον ιδιωτικό τομέα, ενώ δεν συνεισφέρουν καθόλου στο αναλογικό μέρος.
Η ρύθμιση αυτή ισχύει για να μην υπάρχει διπλή, πλήρης συνταξιοδοτική κάλυψη για το ποσό του μισθού τους. Συνεισφέρουν όμως στο Επαγγελματικό Σχέδιο για τον δημόσιο τομέα. Ως εκ τούτου, οι δημόσιοι υπάλληλοι λαμβάνουν την επαγγελματική σύνταξη (σε μηνιαία βάση, η οποία υπολογίζεται με τα έτη υπηρεσίας και τον μέσο όρο των ακαθάριστων απολαβών καριέρας) και το εφάπαξ ποσό.
Τι ισχύει τώρα με τη σύνταξη από το ΤΚΑ. Κατά τη διάρκεια της καριέρας τους, ενδέχεται να έχουν συσσωρεύσει ασφαλιστικές μονάδες πέραν του βασικού σκέλους (αναλογικό κομμάτι). Επειδή όμως το κράτος καλύπτει ήδη τις υψηλότερες αποδοχές τους μέσω της επαγγελματικής σύνταξης, το αναλογικό μέρος που προέρχεται από τις εργοδοτικές εισφορές του κράτους αφαιρείται από την κυβερνητική σύνταξη.
Καταληκτικά, οι δημόσιοι υπάλληλοι, θα λάβουν την επαγγελματική κυβερνητική σύνταξη που υπολογίζεται από το Γενικό Λογιστήριο της Δημοκρατίας, η οποία θα συμψηφιστεί με το ποσό της σύνταξης που θα λάβουν από το ΤΚΑ. Το εφάπαξ ποσό υπολογίζεται ξεχωριστά με βάση τους μήνες υπηρεσίας και τον μισθό, και δεν υπόκειται σε κανέναν συμψηφισμό. Παράλληλα, ο νόμος δίνει το δικαίωμα στον υπάλληλο, αν το επιθυμεί, να μην πάρει ολόκληρο ή μέρος του εφάπαξ σε μετρητά, αλλά να το μετατρέψει σε πρόσθετη σταθερή μηνιαία σύνταξη.
Η μεγαλύτερη σύνταξη των δημοσίων
Ένας εργαζόμενος στον ιδιωτικό τομέα ενδεχομένως να λαμβάνει μεγαλύτερο μισθό από ένα εργαζόμενο του δημόσιου τομέα. Ωστόσο, ο δημόσιος υπάλληλος πιθανό να λάβει στο τέλος μεγαλύτερη σύνταξη. Γιατί συμβαίνει αυτό;
Οφείλεται στη θεσμική διαφορά των δύο συστημάτων και, κυρίως, στην ύπαρξη του ανώτατου ορίου (πλαφόν) που επιβάλλει το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων.
Οι ιδιώτες υπάλληλοι εξαρτώνται σχεδόν αποκλειστικά από το ΤΚΑ. Το κράτος όμως επιβάλλει ένα Ανώτατο Όριο Ασφαλιστέων Αποδοχών. Αυτό σημαίνει πως ακόμα κι αν ένας διευθυντής στον ιδιωτικό τομέα αμειβόταν με €10.000 ή €15.000 τον μήνα, οι εισφορές του (και κατ’ επέκταση η μελλοντική του σύνταξη) υπολογίζονταν μόνο μέχρι το όριο των €5.742. Κανένα ποσό πάνω από αυτό το πλαφόν δεν «γεννά» σύνταξη στο αναλογικό σύστημα των Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Αντίθετα, η επαγγελματική σύνταξη των δημοσίων υπαλλήλων υπολογίζεται πάνω στο σύνολο του μέσου μισθού της καριέρας τους, χωρίς να περιορίζεται από το στενό πλαφόν του ΤΚΑ.
Εγγραφή στο Newsletter
Cyprus
