Ο Αμερικανός πρόεδρος, ο οποίος φέρεται να εξετάζει τη λήξη του πολέμου στο Ιράν ακόμη και χωρίς την επίτευξη συμφωνίας για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, σχολίασε στο Axios τη νέα λίστα απαιτήσεων της Ισλαμικής Δημοκρατίας για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, λέγοντας απλά πως «το αντιμετωπίζουμε με διακριτικότητα».
Χωρίς να εκφράσει ούτε θυμό, ούτε απογοήτευση για το γεγονός ότι το Ιράν καθυστερεί την ανακοίνωση μιας συμφωνίας με το Ομάν για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, ο Τραμπ τόνισε πως «διαπραγματευόμαστε μόνο εν μέρει μαζί τους. Απλώς παρακολουθούμε το Ιράν με τον τεράστιο πληθωρισμό του και το γεγονός ότι δεν έχει χρήματα».
Σύμφωνα με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, το Ιράν «βρίσκεται σε πολύ κακή κατάσταση» οικονομικά και δεν έχει χρήματα για να πληρώσει τα στρατεύματά του. Ο ναυτικός αποκλεισμός των ΗΠΑ έχει επιδεινώσει την οικονομική κρίση του ιρανικού καθεστώτος, είπε ακόμα.
Παράλληλα, δήλωσε ότι, με την τιμή του πετρελαίου να έχει πέσει σε επίπεδα ελαφρώς πάνω από τα 75 δολάρια το βαρέλι, οι Αμερικανοί καταναλωτές αισθάνονται λιγότερο το βάρος του πολέμου. «Θα τα καταφέρουμε. Πάντα τα καταφέρνουμε. Είναι σαν παιχνίδι σκακιού», είπε αναφερόμενος στις διαπραγματεύσεις με το Ιράν.
Τι προβλέπει η συμφωνία
Ιράν, Ομάν και ΗΠΑ διαπραγματεύονται μια συμφωνία που ρυθμίζει την κυκλοφορία πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ, η οποία βρίσκεται σε εκκρεμότητα εδώ και μερικές ημέρες.
Στο πλαίσιο αυτής της νέας συμφωνίας, το Ιράν θα αποκτήσει μερικό έλεγχο της ναυτιλιακής κίνησης στα Στενά, κάτι που δεν είχε πριν από τον πόλεμο. Οι μεσολαβητές από το Κατάρ και το Πακιστάν ήταν βέβαιοι ότι η συμφωνία θα ανακοινωνόταν την Τετάρτη (05/08), αλλά έκτοτε οι προοπτικές της φαίνεται να έχουν εξασθενήσει.
Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters την Παρασκευή (07/08) ότι το Ιράν και το Ομάν βρίσκονταν κοντά σε μια συμφωνία που θα μπορούσε να ανοίξει το δρόμο για την αποκατάσταση της ασφαλούς διέλευσης από τα Στενά, ένα κύριο δίαυλο για τη μεταφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου πριν το Ιράν αποκλείσει το Ορμούζ ως απάντηση σε αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις στην Τεχεράνη που ξεκίνησαν στα τέλη Φεβρουαρίου.
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί δήλωσε την Κυριακή (09/08) ότι μια συμφωνία με το Ομάν για τα Στενά βρισκόταν στα «τελικά στάδια», αλλά επανέλαβε ότι η Τεχεράνη δεν θα ξαναανοίξει τον δίαυλο εκτός εάν οι ΗΠΑ ικανοποιήσουν ορισμένα αιτήματα που υπέβαλε η Τεχεράνη.
Το Ιράν και οι ΗΠΑ δεν βρίσκονται σε απευθείας συνομιλίες, και η Τεχεράνη δεν θα τις ξεκινήσει όσο η Ουάσινγκτον παραβιάζει μια ενδιάμεση συμφωνία που υπεγράφη τον Ιούνιο, δήλωσε ο Αραγτσί, προσθέτοντας ότι ανταλλάσσονταν μηνύματα μέσω διαμεσολαβητών.
Αμερικανοί αξιωματούχοι αναφέρουν επίσης ότι υπάρχουν αυξανόμενες διαφωνίες εντός του ιρανικού καθεστώτος. Η μία πτέρυγα, με επικεφαλής τον πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν, ανησυχεί ιδιαίτερα για μια οικονομική κατάρρευση και πιστεύει ότι το Ιράν πρέπει να καταλήξει σε συμφωνία με τις ΗΠΑ. Μια άλλη πτέρυγα, με επικεφαλής τον διοικητή του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, Αχμάντ Βαχίντι, απορρίπτει οποιεσδήποτε παραχωρήσεις.
Οι νέοι όροι της Τεχεράνης
Το Σάββατο (08/08), ο επικεφαλής του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, Μοχάμαντ Μπαγκέρ Ζολγκάντρ, έθεσε νέους όρους για την επαναλειτουργία των Στενών, επιπλέον εκείνων που είχαν διαπραγματευτεί στη συμφωνία του Ομάν.
Ο Ζολγκάντρ δήλωσε σε ανακοίνωσή του ότι, για να ανοίξουν ξανά τα Στενά, οι ΗΠΑ πρέπει:
- Να μην απειλούν ούτε να προσβάλλουν ποτέ το Ιράν με οποιαδήποτε γλώσσα
- Να τερματίσουν οριστικά τον πόλεμο εναντίον του Ιράν και των συμμάχων του στο Λίβανο, τη Γάζα, την Υεμένη και το Ιράκ
- Να άρουν τον ναυτικό αποκλεισμό και να αποσύρουν τις στρατιωτικές δυνάμεις από τις περιοχές γύρω από το Ιράν
- Πρόσθεσε επίσης αιτήματα για πλήρη αποζημίωση για τις ζημίες του πολέμου, την άρση όλων των κυρώσεων και την αποδέσμευση όλων των δεσμευμένων ιρανικών κεφαλαίων.
Μέχρι πριν από μερικές εβδομάδες, αυτά τα αιτήματα αποτελούσαν προϋπόθεση για την επίτευξη πυρηνικής συμφωνίας. Τώρα, το Ιράν τα παρουσιάζει ως όρους αποκλειστικά για την επαναλειτουργία των Στενών.
Ένας διπλωμάτης από μία από τις χώρες που έχουν ρόλο μεσολαβητή, δήλωσε ότι η δήλωση του Ζολγκάντρ αντανακλούσε τις εσωτερικές πολιτικές διαμάχες στο καθεστώς.
Στροφή στις οικονομικές πιέσεις
Αμερικανοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι ο Τραμπ έδειχνε να κλίνει προς την επανέναρξη μεγάλων πολεμικών επιχειρήσεων κατά του Ιράν πριν από μία εβδομάδα, αλλά πείστηκε να προχωρήσει σε αποκλιμάκωση της έντασης προς το παρόν.
Ένας από τους αξιωματούχους ανέφερε ότι οι συγκρούσεις επέτρεψαν στο ιρανικό καθεστώς να αποφύγει την αντιμετώπιση των συνεπειών του πολέμου, των ζημιών στις υποδομές και της βαθιάς οικονομικής κρίσης που έχει προκληθεί.
Όταν το Ιράν δεν βρίσκεται σε πόλεμο, αναγκάζεται να αντιμετωπίσει μια ζοφερή πραγματικότητα χωρίς να υπάρχουν πραγματικές λύσεις, ανέφερε ο Αμερικανός αξιωματούχος.
Ταυτόχρονα, πρόσθεσε ο αξιωματούχος των ΗΠΑ, περίπου 8 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου εξάγονται από τον Κόλπο κάθε βράδυ μέσω της νότιας διαδρομής των Στενών του Ορμούζ, σε συντονισμό με τον αμερικανικό στρατό. Οι ΗΠΑ θα προσπαθήσουν να εξάγουν περισσότερο πετρέλαιο, όσο δεν υπάρχει συμφωνία.
«Αυτή η υπόθεση δεν έχει τελειώσει. Προφανώς δεν βρίσκεται στην αρχή. Βρισκόμαστε στη μέση της διαδικασίας και χρησιμοποιούμε μια ολόκληρη σειρά μέσων, διπλωματικών, οικονομικών, στρατιωτικών, για να διασφαλίσουμε ότι θα επιτύχουμε το καλύτερο αποτέλεσμα για τον αμερικανικό λαό», δήλωσε ο αντιπρόεδρος Βανς στο Fox News το Σάββατο (08/08).
Επιθέσεις από τους Χούθι
Οι ιρανικές επιθέσεις στη ναυτιλία στα Στενά του Ορμούζ έχουν συνδυαστεί με αυξημένες επιθέσεις από τους συμμάχους τους με έδρα την Υεμένη, τους αντάρτες Χούθι, οι οποίοι έχουν στοχεύσει πλοία σε ένα άλλο σημείο στρατηγικής σημασίας για το πετρέλαιο στην άλλη πλευρά της Αραβικής Χερσονήσου, μεταξύ της Ερυθράς Θάλασσας και του Κόλπου του Άντεν.
Οι Χούθι κήρυξαν επίσης ναυτικό αποκλεισμό κατά της Σαουδικής Αραβίας στην Ερυθρά Θάλασσα τον περασμένο μήνα, ως απάντηση σε αυτό που δήλωσαν ότι ήταν σαουδαραβική πολιορκία εναντίον τους στην Υεμένη, έναν ισχυρισμό που αρνείται το Ριάντ, το οποίο υποστηρίζει την διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Υεμένης.
Η ανταρτική ομάδα της Υεμένης δήλωσε ότι είχε επιτεθεί στο διυλιστήριο Jazan της Saudi Aramco την Κυριακή (09/08), δύο ημέρες μετά την υπογραφή συμφώνου αμυντικής συνεργασίας από το βασίλειο με τους Σουνίτες Μουσουλμάνους συμμάχους Τουρκία και Πακιστάν, ως απάντηση στην αυξανόμενη περιφερειακή αστάθεια από τον αμερικανοϊσραηλινό πόλεμο κατά του Σιιτικού Ιράν.
Το υπουργείο Ενέργειας της Σαουδικής Αραβίας δήλωσε ότι ξέσπασε φωτιά στο διυλιστήριο, η οποία όμως κατασβέστηκε αργότερα χωρίς τραυματισμούς, χωρίς να δώσει αιτία.
Ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν δήλωσε ότι η νέα συμμαχία δεν κατευθυνόταν εναντίον του Ιράν ή οποιασδήποτε άλλης χώρας, αλλά χρησίμευε μάλλον ως γενική δέσμευση για την υποστήριξη της ασφάλειας.
Οι μάχες έχουν κλιμακωθεί μεταξύ των Χούθι και των κυβερνητικών δυνάμεων στην Υεμένη, με τον στρατό της Υεμένης να δηλώνει τη Δευτέρα (10/08) ότι επτά άνθρωποι, συμπεριλαμβανομένων στρατιωτικού προσωπικού και πολιτών, σκοτώθηκαν σε επίθεση των Χούθι στην πόλη-λιμάνι Μόχα της Ερυθράς Θάλασσας.
Η αεράμυνα ανέκοψε και κατέρριψε 11 drones των Χούθι που συμμετείχαν στην επίθεση, ανέφερε ο στρατός.
Greece
