Cyprus
Κάθε εβδομάδα μέσα στο 2026 θα δημοσιεύουμε ένα απόσπασμα από συνεντεύξεις ή κριτικά κείμενα της δεκαετούς πορείας του Ορίζοντα. Κείμενα που αναδεικνύουν την ύπαρξη στην Κύπρο ενός ζωντανού και απαιτητικού πολιτιστικού πεδίου και συγχρόνως καταδεικνύουν την αναγκαιότητα δομικών αλλαγών στο χώρο του πολιτισμού
Αποσπάσματα από συνέντευξη με τον Γιάγκο Χατζηγιάννη, Καλλιτεχνικό Διευθυντή του Διεθνούς Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Λεμεσού, που δημοσιεύτηκε στον Ορίζοντα της Κυριακάτικης Χαραυγής ημ. 31 Ιουλίου 2016
Πως γίνεται η επιλογή των ντοκιμαντέρ; Με ποια κριτήρια;
Δύο είναι τα βασικά κριτήρια που επηρεάζουν την απόφαση μας για την επιλογή των ταινιών: να έχουν ενδιαφέρον από μια καθαρά κινηματογραφική άποψη και να είναι καινοτόμα και άμεσα όσο αφορά την κοινωνική τους προσέγγιση.
Τι είναι για σας το «καλό» ντοκιμαντέρ; Να είναι αιχμηρό και με θέση; Αντικειμενικό; Πόσο αντικειμενικό μπορεί να είναι το όποιο ντοκιμαντέρ;
Όχι, το τελευταίο πράγμα που κάνει ένα ντοκιμαντέρ καλό είναι η ‘αντικειμενικότητα’ του. Ντοκιμαντέρ δεν είναι μια απλή καταγραφή γεγονότων ούτε η επιφανειακή ερμηνεία τους. Για αυτά έχουμε τα δελτία ειδήσεων. Το ντοκιμαντέρ που μας ενδιαφέρει και στο οποίο πιστεύουμε είναι το ντοκιμαντέρ του δημιουργού, εκείνο δηλαδή που φέρει έντονα την προσωπική σφραγίδα του σκηνοθέτη και προκύπτει μέσα από μια χρονοβόρα και κοπιαστική δημιουργική διαδικασία. Σαν το κατ’εξοχήν εκείνο κινηματογραφικό είδος που καταπιάνεται με την καταγραφή και την ερμηνεία της πραγματικότητας, το ντοκιμαντέρ προσφέρει στον θεατή τη δυνατότητα να προσεγγίσει τα γεγονότα της ζωής με ένα διαφορετικό, αναλυτικότερο και πιο ουσιαστικό τρόπο. Μέσα από τη διεισδυτική και απόλυτα συνειδητοποιημένη ματιά του, ο σκηνοθέτης μιας ταινίας ντοκιμαντέρ επιχειρεί να εκφράσει δημιουργικά και ευφάνταστα την πραγματικότητα στην πολύπλοκη και αναπόδραστή της μορφή.
Τα ντοκιμαντέρ είναι ένα ιδιαίτερο είδος κινηματογράφου, αφορούν συνήθως αληθινές ζωές, αλλά πόση αλήθεια έχουν;
Την αλήθεια του σκηνοθέτη/δημιουργού και του τρόπου που επιλέγει να μας αφηγηθεί μια ιστορία. Όπως ακριβώς συμβαίνει με όλες τις μορφές τέχνης.
Κάποιοι αναρωτιούνται αν είναι σωστό/δεοντολογικό να παρουσιάζουμε τις δύσκολες προσωπικές ζωές κάποιων ανθρώπων, τι πετυχαίνουμε με αυτό;
Κανένας σκηνοθέτης ή δημιουργός δεν προσποιείται ότι είναι ο καλός Σαμαρείτης που θέλει να σώσει τον κόσμο. Ο ντοκιμαντερίστας αφηγείται μια ιστορία γιατί πιστεύει ότι αξίζει να ειπωθεί και μέσα από την δημιουργική διαδικασία αφήγησης κατευθύνει τον θεατή εκεί που θέλει ο ίδιος να τον πάει. Τώρα, αν η ιστορία που καταγράφει ένας σκηνοθέτης έχει να κάνει, για παράδειγμα, με παιδιά που κακοποιούνται, αυτό δεν κάνει το σκηνοθέτη ανήθικο ή κακοποιό. Εμείς όμως, σαν θεατές που ανήκουμε σε ένα κοινωνικό σύνολο, και βλέπουμε αυτή την ιστορία, μαθαίνουμε για κάτι που ενδεχομένως να μη γνωρίζαμε και ίσως μπορέσουμε να το αλλάξουμε προς το καλύτερο. Η γνώση είναι δύναμη και ένα ενημερωμένο κοινό είναι αυτόματα ένα πιο ισχυρό κοινό, με διαύγεια και ανεξάρτητη σκέψη. Αυτήν ακριβώς την δύναμη της γνώσης μας δίνουν τα ντοκιμαντέρ σήμερα, εξ’ ου το μεγαλείο τους.
Πόσο μπορούν να βοηθήσουν τα ντοκιμαντέρ στην αλλαγή κάποιων πραγμάτων στην κοινωνία στον κόσμο; Υπάρχουν κάποια παραδείγματα τέτοια;
Φυσικά και πολλά είναι τα παραδείγματα. Ένας Αμερικανός σκηνοθέτης είπε σε μια παρουσίαση του ότι το ντοκιμαντέρ είναι ίσως το τελευταίο οχυρό της ελευθερίας του λόγου. Αυτή την τοποθέτηση την βρίσκω υπέροχη και τόσο αληθινή. Οπλισμένοι με οξυδέρκεια και αυξημένη την αίσθηση κοινωνικής ευθύνης, οι σύγχρονοι ντοκιμαντερίστες τροφοδοτούν με το έργο τους τον παγκόσμιο πολιτιστικό διάλογο, με τρόπο ελεύθερο και διαφορετικό, καταφέρνοντας αυτό που συχνά μοιάζει ακατόρθωτο: να αφυπνίσουν συνειδήσεις. Και αυτό είναι ακριβώς το δικό μας όραμα με την διοργάνωση του συγκεκριμένου Φεστιβάλ!
Το ντοκιμαντέρ είναι ίσως το τελευταίο οχυρό της ελευθερίας του λόγου 4
Διαβάστε περισσότερα
