Του Μιχάλη Μιχαήλ
Σημάδια σταθεροποίησης και σταδιακής ανάκαμψης παρουσιάζει ο κυπριακός τουρισμός μετά τις αναταράξεις που προκάλεσαν οι γεωπολιτικές εξελίξεις στην περιοχή. Παρά το γεγονός ότι οι επιδόσεις εξακολουθούν να κινούνται σε χαμηλότερα επίπεδα από τα ιδιαίτερα υψηλά των προηγούμενων ετών, η βελτίωση των πληροτήτων και η αυξημένη κινητικότητα στις κρατήσεις δημιουργούν προσδοκίες για θετική ολοκλήρωση της φετινής τουριστικής περιόδου.
Του Μιχάλη Μιχαήλ
Η αγορά εργασίας στον ξενοδοχειακό κλάδο παραμένει στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος, με εργοδότες και εργαζομένους να καταγράφουν θετική εικόνα ως προς την απασχόληση και την εφαρμογή της συλλογικής σύμβασης, χωρίς ωστόσο να απουσιάζουν οι προβληματισμοί. Η έλλειψη προσωπικού, η αυξημένη απασχόληση εργαζομένων από τρίτες χώρες και οι καταγγελίες για παράνομες πρακτικές συνθέτουν το σκηνικό της φετινής σεζόν.
Κοινή εκτίμηση τόσο του προέδρου του ΠΑΣΥΞΕ, Θάνου Μιχαηλίδη, όσο και του γενικού γραμματέα της Συντεχνίας Ξενοδοχοϋπαλλήλων (ΣΥΞΚΑ) ΠΕΟ, Νεόφυτου Τιμινή, στη «Χαραυγή», είναι ότι ο κυπριακός τουρισμός παρουσιάζει σημάδια ανάκαμψης μετά τις δυσκολίες που προκάλεσαν οι εξελίξεις στην περιοχή.
Ο Θ. Μιχαηλίδης σημείωσε ότι οι πληρότητες του Ιουνίου ήταν αισθητά καλύτερες σε σύγκριση με τους προηγούμενους μήνες, γεγονός που αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στη δυναμική των κρατήσεων τελευταίας στιγμής. Παρά τη βελτίωση, εκτιμά ότι δύσκολα θα επιτευχθούν οι επιδόσεις των δύο προηγούμενων ετών σε απόλυτους αριθμούς, εκφράζοντας, ωστόσο, αισιοδοξία ότι η χρονιά μπορεί να κινηθεί σε ικανοποιητικά επίπεδα.
Από την πλευρά του, ο Ν. Τιμινής διαπιστώνει ότι η τουριστική κίνηση ανακάμπτει και εκφράζει την ελπίδα ότι τα αποτελέσματα της φετινής χρονιάς θα είναι ανάλογα με εκείνα του 2025, που αποτέλεσε χρονιά-ρεκόρ για τον κυπριακό τουρισμό.
Σε ό,τι αφορά τα εργασιακά, οι δύο πλευρές καταγράφουν γενικά θετική εικόνα. Ο Θ. Μιχαηλίδης αναφέρει ότι η νέα συλλογική σύμβαση εφαρμόζεται κανονικά από τις ξενοδοχειακές επιχειρήσεις και δεν παρατηρούνται σοβαρά προβλήματα στον κλάδο. Όπως σημειώνει, η διατήρηση και η ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού αποτελούν βασική προτεραιότητα για τη βιομηχανία.
Ανάλογη είναι και η εικόνα που μεταφέρει ο Ν. Τιμινής. Σύμφωνα με τον ίδιο, σχεδόν όλοι οι εργαζόμενοι επέστρεψαν στην εργασία τους μετά τη λήξη της χειμερινής αναστολής, ενώ σήμερα απασχολούνται σε καθεστώς πλήρους απασχόλησης. Επιπλέον, οι μισθολογικές αυξήσεις εφαρμόστηκαν σχεδόν στο σύνολο των ξενοδοχειακών μονάδων με ελάχιστες μόνο εκκρεμότητες.
Θετική εικόνα σε πληρότητες και απασχόληση, αλλά προβληματισμός για την έλλειψη προσωπικού και την αυξανόμενη παρουσία εργαζομένων από τρίτες χώρες
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΥΞΕ υπογραμμίζει ότι οι θερινοί μήνες είναι καθοριστικοί για τη βιωσιμότητα της ξενοδοχειακής βιομηχανίας, καθώς τα περισσότερα ξενοδοχεία δεν καταγράφουν κέρδη κατά τη χειμερινή περίοδο. Πολλές μονάδες είτε παραμένουν κλειστές είτε λειτουργούν με ζημιές, εξακολουθώντας, ωστόσο, να επιβαρύνονται με λειτουργικά έξοδα, μισθοδοσία, ενεργειακό κόστος και άλλες υποχρεώσεις. Όπως εξηγεί, η επίτευξη υψηλών πληροτήτων κατά τους μήνες αιχμής είναι αναγκαία για τη διασφάλιση της κερδοφορίας, αλλά και για τη δυνατότητα των επιχειρήσεων να επενδύουν, να εκσυγχρονίζονται και να διατηρούν υψηλό επίπεδο υπηρεσιών.
Παράλληλα, τονίζει ότι στρατηγικός στόχος παραμένει η επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου και, όπου αυτό είναι εφικτό, η λειτουργία περισσότερων ξενοδοχειακών μονάδων σε ολόχρονη βάση.
Το ζήτημα της στελέχωσης των ξενοδοχειακών μονάδων εξακολουθεί να απασχολεί τον κλάδο. Ο πρόεδρος του ΠΑΣΥΞΕ αναγνωρίζει ότι υπάρχει έλλειψη εργατικού δυναμικού, όπως συμβαίνει και σε άλλους τομείς της οικονομίας. Όπως σημειώνει, οι επιχειρήσεις καταβάλλουν προσπάθειες για εξεύρεση προσωπικού από διάφορες πηγές, δίνοντας προτεραιότητα στους Κύπριους εργαζομένους.
Από την πλευρά της ΠΕΟ εκφράζεται προβληματισμός για τη διαρκώς αυξανόμενη παρουσία εργαζομένων από τρίτες χώρες. Ο Ν. Τιμινής επισημαίνει ότι, μετά την εφαρμογή του νέου πλαισίου στρατηγικής απασχόλησης, έχει αυξηθεί σημαντικά ο αριθμός των εργαζομένων από τρίτες χώρες, ενώ δεν αποκλείεται, για πρώτη φορά, να υπερβούν αριθμητικά τους ντόπιους εργαζομένους.
Ο Ν. Τιμινής ανέφερε ότι η συντεχνία έχει ήδη καταγγείλει στο Τμήμα Επιθεώρησης Εργασίας συγκεκριμένες περιπτώσεις εταιρειών που, σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχει στη διάθεσή της, ενοικιάζουν παράνομα προσωπικό σε ξενοδοχειακές επιχειρήσεις. Προειδοποίησε, μάλιστα, ότι, εάν το φαινόμενο δεν περιοριστεί, υπάρχει κίνδυνος ενίσχυσης της αδήλωτης και παράνομης εργασίας.
Αντίθετα, ο Θ. Μιχαηλίδης δήλωσε ότι δεν έχει υπόψη του συγκεκριμένα περιστατικά παραβίασης της νομοθεσίας, επισημαίνοντας ότι όσοι διαθέτουν στοιχεία οφείλουν να τα καταγγέλλουν στις αρμόδιες Αρχές. Τόνισε επίσης ότι η αγορά εξειδικευμένων υπηρεσιών από εξωτερικές εταιρείες αποτελεί συνήθη πρακτική και δεν συνιστά από μόνη της παρανομία.
Ξεχωριστή αναφορά έκανε ο πρόεδρος του ΠΑΣΥΞΕ στις τιμές που προσφέρονται στην εγχώρια αγορά. Όπως ανέφερε, οι Κύπριοι διαχρονικά απολαμβάνουν ειδικές τιμές στα ξενοδοχεία, ενώ μετά τις εξελίξεις που επηρέασαν την τουριστική κίνηση, οι ξενοδόχοι προχώρησαν σε περαιτέρω μειώσεις τιμών. Σημείωσε ακόμη ότι στην Κύπρο υπάρχει μεγάλη ποικιλία επιλογών για όλα τα βαλάντια, από ξενοδοχεία τριών έως πέντε αστέρων και ξενοδοχειακά διαμερίσματα, υποστηρίζοντας ότι οι κυπριακές ξενοδοχειακές μονάδες παραμένουν ιδιαίτερα ανταγωνιστικές σε σχέση με αντίστοιχες μονάδες του εξωτερικού.
Ο Ν. Τιμινής αναφέρθηκε επίσης στις επισκέψεις που πραγματοποιούν οι συντεχνίες στους χώρους εργασίας, καθώς και στην παρακολούθηση της πρακτικής άσκησης των μαθητών στις ξενοδοχειακές μονάδες. Στόχος είναι να αξιολογηθεί η ποιότητα της πρακτικής άσκησης και, κυρίως, να διαπιστωθεί κατά πόσον οι νέοι παραμένουν στο επάγγελμα μετά την ολοκλήρωση της εκπαιδευτικής τους διαδικασίας, καθώς τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μειωμένο ενδιαφέρον για απασχόληση στον τουριστικό κλάδο. Την ίδια ώρα, συνεχίζονται οι προσπάθειες για ανανέωση της συλλογικής σύμβασης στον τομέα των κέντρων αναψυχής, η οποία εκκρεμεί από το 2018, καθώς και για την κωδικοποίηση της νέας συλλογικής σύμβασης υπό την αιγίδα του Τμήματος Εργασιακών Σχέσεων.
Παρά τις αβεβαιότητες, ο πρόεδρος του ΠΑΣΥΞΕ εκφράζει την ελπίδα ότι δεν θα υπάρξουν περαιτέρω αρνητικές εξελίξεις στην περιοχή, ώστε η τουριστική βιομηχανία να λειτουργήσει ομαλά μέχρι το τέλος του έτους. Όπως αναφέρει, η προσπάθεια επικεντρώνεται τόσο στη διατήρηση ανταγωνιστικών τιμών όσο και στην εντατικοποίηση της προβολής των κυπριακών ξενοδοχείων στις διεθνείς αγορές.
Από την άλλη, η ΠΕΟ συνεχίζει να παρακολουθεί στενά την εφαρμογή της συλλογικής σύμβασης, αλλά και τις επιπτώσεις που έχει το νέο πλαίσιο εργοδότησης στην καθημερινότητα των εργαζομένων. Σύμφωνα με τον Ν. Τιμινή, η εικόνα παραμένει διαχειρίσιμη, ωστόσο απαιτείται συνεχής έλεγχος, ώστε να διασφαλίζονται οι όροι απασχόλησης και να αποτρέπονται φαινόμενα εκμετάλλευσης. Κοινός παρονομαστής των δύο πλευρών είναι ότι η διατήρηση ενός υγιούς τουριστικού τομέα προϋποθέτει σταθερότητα, επαρκές και εκπαιδευμένο προσωπικό, αλλά και συνθήκες που θα επιτρέπουν στον κλάδο να παραμείνει ανταγωνιστικός τα επόμενα χρόνια. Παράλληλα, και οι δύο πλευρές θεωρούν αναγκαία τη συνέχιση του κοινωνικού διαλόγου, εκτιμώντας ότι η συνεργασία εργοδοτών, συντεχνιών και κράτους αποτελεί βασική προϋπόθεση για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει ο τομέας το αμέσως επόμενο διάστημα.
Read More
