ΑθλητισμόςΗMarine Le Penεπιχειρεί να εκφράσει αυτή τη δυναμική, προβάλλονταςένα μοντέλο δημοσιονομικής πειθαρχίας, ελέγχου των δαπανών και επιστροφής σε μια πιο προβλέψιμη οικονομική πολιτική.
Ο αντίπαλος πόλος, μια ισλαμοαριστερά ταυτισμένη με την ανέξοδη εκμετάλλευση της οργής,αδυνατεί ναπαράσχει διέξοδο στην τρέχουσα κοινωνική κρίση– μόνο βίαιες εκτονώσεις – καιυπερασπίζεται μια απεχθή για τον μέσο πολίτη διάβρωση της ισχυρης γαλλικής εθνικής ταυτότητας.
Ηεικόνα της βίας, των λεηλατημένων δημοσίων κτηρίων και καταστημάτων απωθεί τους πολίτες που έχουν μια μετριοπαθή ιδεολογική κατεύθυνση.
Σε οικονομικό επίπεδο μόνο… τρόμο προκαλεί στην επιχειρηματική τάξη η πρόταση του Jean-Luc Mélenchon ηγέτη της γαλλικής ριζοσπαστικής Αριστεράς και βασική φυσιογνωμία της Ανυπότακτης Γαλλίας (La France insoumise) για την αμφισβήτηση των ευρωπαϊκών δημοσιονομικών περιορισμών, την αλλαγή του ρόλου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και την αξιοποίηση της νομισματικής πολιτικής για τη χρηματοδότηση δημόσιων επενδύσεων.
Δηλαδή η ευθεία σύγκρουση με την … αγορά από την οποία εξαρτάται περίπου το 80% περίπου του γαλλικού χρέους– κάτι δηλαδή σαν την ελληνική περιπέτεια με τις προτάσειςΒαρουφάκη που έκλεισαν τις τράπεζες!
Η εκρηκτική κατάσταση στην οικονομία
Η Γαλλία βρίσκεται μπροστά σε μια κρίσιμη καμπή.
Το αυξανόμενο δημόσιο χρέος, η πίεση στα δημόσια οικονομικά, η πολιτική αβεβαιότητα και η δυσκολία διαμόρφωσης σταθερών κυβερνητικών λύσεων διαμορφώνουν ένα εκρηκτικό περιβάλλον, στο οποίο η οικονομική κρίση κινδυνεύει να μετατραπεί σε κρίση εμπιστοσύνης προς το πολιτικό σύστημα.
Όταν οι πολίτες βλέπουν το κόστος ζωής να παραμένει υψηλό, τις δημόσιες υπηρεσίες να δοκιμάζονται και τις κυβερνήσεις να αδυνατούν να παρουσιάσουν ένα πειστικό σχέδιο για το μέλλον, η απαίτηση για αλλαγή αποκτά κοινωνικό βάθος καθώς έχει συνειδητοποιη
Δεν αφορά πλέον μόνο την ιδεολογική αντιπαράθεση μεταξύ Δεξιάς και Αριστεράς.
Αφορά την καθημερινότητα, την ασφάλεια του εισοδήματος, τη δυνατότητα προγραμματισμού της ζωής και την ανάγκη να αποκτήσει ξανά η χώρα σταθερή κατεύθυνση.
Σε αυτό το περιβάλλον, η Marine Le Pen επιχειρεί να συγκροτήσει μια ευρύτερη κοινωνική συμμαχία, πέρα από τον παραδοσιακό εκλογικό πυρήνα του Εθνικού Συναγερμού. Στόχος είναι να συναντηθούν διαφορετικές κοινωνικές ομάδες γύρω από ένα κοινό αίτημα: να σταματήσει η παρατεταμένη αβεβαιότητα και να αποκατασταθεί η οικονομική και πολιτική σταθερότητα.
Από τη δυσαρέσκεια στην κοινωνική συμμαχία
Στον πυρήνα αυτής της αναζήτησης βρίσκονται κοινωνικές ομάδες με διαφορετικές αφετηρίες, αλλά με ορισμένες κοινές ανησυχίες.
Οι μισθωτοί και τα νοικοκυριά με περιορισμένα εισοδήματα ανησυχούν για την αγοραστική τους δύναμη και την αδυναμία δημιουργίας οικονομικού αποθέματος. Οι μικρομεσαίοι επιχειρηματίες ζητούν σταθερό φορολογικό περιβάλλον, λιγότερη γραφειοκρατία και σαφείς κανόνες.
Οι συνταξιούχοι ενδιαφέρονται για τη διατήρηση του βιοτικού τους επιπέδου, ενώ οι νεότερες γενιές αντιμετωπίζουν την αβεβαιότητα της απασχόλησης, της στέγασης και της επαγγελματικής τους προοπτικής.
Παράλληλα, ένα τμήμα της μεσαίας τάξης αισθάνεται ότι επωμίζεται δυσανάλογο βάρος από τη φορολογία και τη χρηματοδότηση ενός κράτους που δυσκολεύεται να ανταποκριθεί στις προσδοκίες των πολιτών.
Τα πειράματα με την έκτακτη φορολόγηση των πλουσίων δεν απέδωσαν τα αναμενόμενα σε σχέση μετα θηριώδη ελλείμματα στο συνταξιοδοτικό και το σύστημα πρόνοιας και την εκτόξευση του κόστους δανεισμού.
Οι ομάδες αυτές δεν έχουν κατ’ ανάγκη τις ίδιες πολιτικές προτεραιότητες ούτε αποτελούν ήδη μια ενιαία εκλογική συμμαχία.
Μπορούν, ωστόσο, να συναντηθούν σε ένα κοινό αίτημα: λιγότερη αβεβαιότητα, μεγαλύτερη οικονομική ασφάλεια και ένα κράτος που λειτουργεί με σαφείς κανόνες και μετρήσιμα αποτελέσματα.
Αυτό είναι το κοινωνικό πεδίο στο οποίο επιχειρεί να κινηθεί η Le Pen.
Η πρόκλησή της είναι να μετατρέψει τη διάχυτη δυσαρέσκεια σε μια συνεκτική πρόταση διακυβέρνησης, ικανή να απευθυνθεί τόσο στα λαϊκά στρώματα όσο και σε κοινωνικές ομάδες που παραδοσιακά εμφανίζονταν επιφυλακτικές απέναντι στον Εθνικό Συναγερμό.
Η σταθερότητα ως κεντρικό κοινωνικό αίτημα
Για μεγάλο μέρος της κοινωνίας, η σταθερότητα δεν αποτελεί αφηρημένη οικονομική έννοια. Συνδέεται άμεσα με την καθημερινή ζωή.
Όταν η πολιτική σκηνή εμφανίζεται εγκλωβισμένη σε διαρκείς συγκρούσεις και οι δημοσιονομικές αποφάσεις αναβάλλονται ή ανατρέπονται, η απαίτηση για ένα σαφές σχέδιο αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα.
Η Le Pen επιχειρεί να αξιοποιήσει αυτή τη συνθήκη, παρουσιάζοντας τη δική της πρόταση ως απάντηση στην ανάγκη αποκατάστασης της προβλεψιμότητας. Το πολιτικό στοίχημα είναι να πείσει ότι η αλλαγή οικονομικής κατεύθυνσης μπορεί να προσφέρει σταθερότητα χωρίς να δημιουργήσει νέες πηγές ανασφάλειας.
Το δημόσιο χρέος ως ζήτημα κοινωνικής δικαιοσύνης
Η δημοσιονομική κρίση δεν αφορά μόνο τους αριθμούς των κρατικών προϋπολογισμών. Αφορά και την κατανομή των βαρών μεταξύ των κοινωνικών ομάδων και των γενεών.
Όταν το δημόσιο χρέος αυξάνεται και οι δαπάνες για την εξυπηρέτησή του απορροφούν περισσότερους πόρους, περιορίζεται δυνητικά ο διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος για δημόσιες υπηρεσίες, υποδομές, επενδύσεις και κοινωνικές παρεμβάσεις.
Την ίδια στιγμή, μια απότομη και αδιάκριτη πολιτική περικοπών μπορεί να επιβαρύνει νοικοκυριά και κοινωνικές ομάδες που εξαρτώνται από τις δημόσιες υπηρεσίες ή διαθέτουν περιορισμένες οικονομικές εφεδρείες.
Εδώ βρίσκεται το πραγματικό διακύβευμα της γαλλικής συζήτησης: η δημοσιονομική εξυγίανση πρέπει να συνδυαστεί με την κοινωνική συνοχή και την οικονομική ανάπτυξη.
Η Le Pen προτείνει εξοικονόμηση 140 δισ. ευρώ έως το 2032, καθώς και την επίτευξη ισοσκελισμένου πρωτογενούς προϋπολογισμού μέσα σε 15 μήνες από την ανάληψη της εξουσίας. Προβάλλει, επίσης, την ιδέα ενός «χρυσού κανόνα» για τον περιορισμό του δημόσιου δανεισμού.
Οι στόχοι αυτοί επιχειρούν να απαντήσουν στην ανάγκη δημοσιονομικής αξιοπιστίας. Η κοινωνική αποδοχή τους, ωστόσο, θα εξαρτηθεί από το πώς θα εφαρμοστούν: ποιες δαπάνες θα περιοριστούν, ποιες υπηρεσίες θα προστατευθούν και κατά πόσο η εξυγίανση θα συνοδευτεί από μέτρα που ενισχύουν την παραγωγικότητα, την απασχόληση και τα διαθέσιμα εισοδήματα.
Μια κοινωνική συμμαχία υπέρ της σταθερότητας δεν μπορεί να στηριχθεί μόνο στην υπόσχεση περιορισμού του χρέους. Χρειάζεται να πείσει ότι η δημοσιονομική πειθαρχία θα μεταφραστεί σε χειροπιαστά οφέλη για την κοινωνία και όχι σε μια νέα περίοδο ανασφάλειας.
Η μεσαία τάξη και οι μικρομεσαίοι στο επίκεντρο
Ιδιαίτερη σημασία για τη διαμόρφωση μιας ευρύτερης κοινωνικής συμμαχίας έχει η στάση της μεσαίας τάξης.
Πρόκειται για κοινωνικές ομάδες που συχνά βρίσκονται ανάμεσα σε δύο πιέσεις: από τη μία πλευρά, το αυξημένο κόστος διαβίωσης και φορολογίας και, από την άλλη, την ανάγκη να διατηρήσουν ένα επίπεδο οικονομικής ασφάλειας για τις οικογένειές τους.
Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν αντίστοιχα προβλήματα.
Η αβεβαιότητα για τη φορολογία, το κόστος χρηματοδότησης και η εξέλιξη της κατανάλωσης επηρεάζουν την ικανότητά τους να σχεδιάσουν επενδύσεις και να δημιουργήσουν νέες θέσεις εργασίας.
Σε αυτό το πεδίο, η συζήτηση για τη σταθερότητα αποκτά συγκεκριμένο οικονομικό περιεχόμενο. Ένα προβλέψιμο φορολογικό πλαίσιο, η αποτελεσματική λειτουργία της δημόσιας διοίκησης και η σταθερότητα των κανόνων μπορούν να ενισχύσουν την εμπιστοσύνη επιχειρήσεων και νοικοκυριών.
Η πολιτική πρόκληση για τη Le Pen είναι να πείσει ότι μπορεί να εκπροσωπήσει αυτές τις προσδοκίες χωρίς να αποξενώσει άλλες κοινωνικές ομάδες, οι οποίες ενδέχεται να ανησυχούν για τις επιπτώσεις των περικοπών στις κοινωνικές υπηρεσίες και στην απασχόληση.
Η δημιουργία μιας ευρύτερης συμμαχίας προϋποθέτει, συνεπώς, κάτι περισσότερο από κοινή δυσαρέσκεια απέναντι στην υφιστάμενη κατάσταση. Απαιτεί ένα πρόγραμμα που να συνδέει την οικονομική αποτελεσματικότητα με την κοινωνική προστασία.
Η πολιτική αστάθεια και η ανάγκη για αξιόπιστη διακυβέρνηση
Η οικονομική αβεβαιότητα γίνεται εντονότερη όταν συνοδεύεται από πολιτική αστάθεια.
Οι αγορές παρακολουθούν την πορεία του γαλλικού χρέους, τα επιτόκια δανεισμού και τις δημοσιονομικές αποφάσεις της κυβέρνησης. Οι πολίτες, από την πλευρά τους, ενδιαφέρονται για το αν το πολιτικό σύστημα μπορεί να λάβει αποφάσεις, να εφαρμόσει ένα συνεκτικό πρόγραμμα και να διατηρήσει τη λειτουργία των βασικών κρατικών υπηρεσιών.
Οι δύο αυτές διαστάσεις δεν ταυτίζονται. Η εμπιστοσύνη των επενδυτών δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη κοινωνικής αποδοχής, όπως και η κοινωνική δυσαρέσκεια δεν μεταφράζεται αυτόματα σε συγκεκριμένη εκλογική επιλογή.
Ωστόσο, η παρατεταμένη αβεβαιότητα μπορεί να ενισχύσει τη ζήτηση για πολιτικές δυνάμεις που υπόσχονται σαφή κατεύθυνση και μεγαλύτερη συνέπεια στη λήψη αποφάσεων.
Η Le Pen επιχειρεί να εντάξει τη δημοσιονομική εξυγίανση σε αυτό ακριβώς το πλαίσιο. Η αξιοπιστία της πρότασής της θα κριθεί όχι μόνο από τους αριθμητικούς στόχους, αλλά και από την ικανότητα εφαρμογής τους, τη θεσμική σταθερότητα και τις κοινωνικές συνέπειες των μέτρων.
Από την κοινωνική δυσαρέσκεια σε μια νέα πολιτική πλειοψηφία;
Το καθοριστικό ερώτημα είναι εάν οι διαφορετικές κοινωνικές ανησυχίες μπορούν να συγκλίνουν σε μια σταθερή πολιτική πλειοψηφία.
Η οικονομική ανασφάλεια μπορεί να φέρει στο ίδιο πολιτικό πεδίο εργαζομένους, μικρομεσαίους επιχειρηματίες, συνταξιούχους και τμήματα της μεσαίας τάξης. Δεν σημαίνει, όμως, ότι όλες αυτές οι ομάδες επιθυμούν τις ίδιες λύσεις.
Άλλοι δίνουν προτεραιότητα στη μείωση της φορολογίας, άλλοι στην προστασία των κοινωνικών παροχών, άλλοι στην ενίσχυση των μισθών και άλλοι στη σταθερότητα των δημόσιων οικονομικών.
Η δυνατότητα συγκρότησης μιας κοινωνικής συμμαχίας εξαρτάται από το αν μπορεί να διαμορφωθεί ένα κοινό πλαίσιο που να συνδυάζει αυτές τις διαφορετικές επιδιώξεις.
Για τη Le Pen, αυτό σημαίνει ότι πρέπει να υπερβεί τα όρια της παραδοσιακής εκλογικής της βάσης και να πείσει ότι η πολιτική της πρόταση απαντά σε ευρύτερες κοινωνικές ανάγκες. Για τους πολιτικούς της αντιπάλους, σημαίνει ότι δεν αρκεί η προειδοποίηση για τους κινδύνους μιας αλλαγής. Χρειάζεται να παρουσιάσουν μια πειστική εναλλακτική για τη δημοσιονομική σταθερότητα, την ανάπτυξη και την κοινωνική προστασία.
Η μάχη για την πολιτική κατεύθυνση της Γαλλίας θα κριθεί, επομένως, και στην ικανότητα κάθε πλευράς να συνδέσει τις οικονομικές της δεσμεύσεις με την καθημερινή εμπειρία των πολιτών.
Το βαθύτερο κοινωνικό ζήτημα
Η γαλλική κρίση αναδεικνύει ένα βαθύτερο κοινωνικό ζήτημα: την ανάγκη αποκατάστασης της εμπιστοσύνης σε μια περίοδο κατά την οποία η οικονομική ανασφάλεια και η πολιτική αβεβαιότητα τροφοδοτούν η μία την άλλη.
Η Marine Le Pen επιχειρεί να αξιοποιήσει αυτή τη συγκυρία, προβάλλοντας τη δημοσιονομική πειθαρχία και την αλλαγή οικονομικής κατεύθυνσης ως στοιχεία ενός ευρύτερου σχεδίου σταθερότητας.
Το πολιτικό της στοίχημα είναι να διαμορφώσει μια κοινωνική συμμαχία που δεν θα περιορίζεται στην απόρριψη του υφιστάμενου συστήματος, αλλά θα στηρίζεται σε ένα κοινό αίτημα για αποτελεσματική διακυβέρνηση, προστασία του εισοδήματος, προβλέψιμους κανόνες και βιώσιμα δημόσια οικονομικά.
Η σταθερότητα μπορεί να αποτελέσει το σημείο συνάντησης διαφορετικών κοινωνικών ομάδων, όχι επειδή όλες έχουν τις ίδιες πολιτικές απόψεις, αλλά επειδή όλες χρειάζονται ένα περιβάλλον στο οποίο μπορούν να σχεδιάσουν το μέλλον τους με μεγαλύτερη ασφάλεια.
Αν αυτή η ανάγκη μετατραπεί σε συνεκτική πολιτική πλειοψηφία, θα μπορούσε να αλλάξει τους συσχετισμούς στη Γαλλία. Η ανάδειξη της Le Pen σε κεντρικό εκφραστή αυτής της δυναμικής δεν είναι προδιαγεγραμμένη. Θα εξαρτηθεί από την ικανότητά της να συνδέσει τις υποσχέσεις δημοσιονομικής εξυγίανσης με αξιόπιστες λύσεις για την ανάπτυξη, την απασχόληση και την κοινωνική συνοχή.
Το βασικό διακύβευμα, τελικά, δεν είναι μόνο ποιος θα διαχειριστεί την επόμενη κυβέρνηση αλλά την επόμενη τεράστια πολιτική και οικονομική κρίση.
www.bankingnews.gr
