ΕΕ: Οκτώ χώρες προτείνουν «πάγωμα» στην είσοδο νέων προϊόντων νικοτίνης στην αγορά

Νέες, εκτεταμένες απαγορεύσεις στα προϊόντα καπνού και νικοτίνης ζητούν οκτώ κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προτείνοντας ακόμη και «πάγωμα» της εισόδου νέων προϊόντων στην ευρωπαϊκή αγορά. Η παρέμβαση, η οποία έχει ήδη απασχολήσει ευρωπαϊκά μέσα ενημέρωσης, ανοίγει έναν νέο κύκλο συζητήσεων για την αποτελεσματικότητα των περιοριστικών πολιτικών, τις πιθανές επιπτώσεις τους στην καινοτομία και την ανταγωνιστικότητα καθώς και τον κίνδυνο περαιτέρω ενίσχυσης του παράνομου εμπορίου.

Η Ολλανδία, το Βέλγιο, η Φινλανδία, η Γαλλία, η Ουγγαρία, η Λετονία, η Σλοβενία και η Ισπανία απέστειλαν κοινή επιστολή στον Ευρωπαίο Επίτροπο Υγείας, Olivér Várhelyi, ενόψει της αναθεώρησης των ευρωπαϊκών οδηγιών για τα προϊόντα καπνού (Τobacco  Products Directive) και τη διαφήμισή τους (Tobacco Advertising Directive).

Σύμφωνα με δημοσιεύματα των Rapporteur και Eunews, οι οκτώ κυβερνήσεις ζητούν σημαντική αυστηροποίηση του νομοθετικού πλαισίου, με στόχο την προστασία της δημόσιας υγείας, τον περιορισμό της εξάρτησης από τη νικοτίνη και την προστασία των νέων από τη χρήση σχετικών προϊόντων.

Τι ζητούν οι οκτώ χώρες

Η πιο σημαντική πρόταση αφορά την αναστολή εισόδου στην ευρωπαϊκή αγορά νέων προϊόντων νικοτίνης και συσκευών που δεν καλύπτονται από το ισχύον ρυθμιστικό πλαίσιο. Το προτεινόμενο μέτρο θα μπορούσε να επεκταθεί και σε προϊόντα που περιέχουν ουσίες με παρόμοιες ιδιότητες με τη νικοτίνη, ακόμη και σε προϊόντα χωρίς νικοτίνη που έχουν σχεδιαστεί ώστε να μοιάζουν με αντίστοιχα προϊόντα νικοτίνης.

Οι προτάσεις περιλαμβάνουν επίσης ευρείες απαγορεύσεις αρωμάτων, ανώτατα όρια περιεκτικότητας σε νικοτίνη, ουδέτερες συσκευασίες, τυποποίηση προϊόντων και αυστηρότερους περιορισμούς στη διαφήμιση και τη διαδικτυακή προώθηση.

Παράλληλα, ζητείται να δοθεί στα κράτη-μέλη μεγαλύτερη ευχέρεια επιβολής εθνικών απαγορεύσεων, μεταξύ άλλων στα σακουλάκια νικοτίνης και στα ηλεκτρονικά τσιγάρα μιας χρήσης, καθώς και να περιοριστούν οι διασυνοριακές εξ αποστάσεως πωλήσεις.

Αν και στο παρόν στάδιο πρόκειται για κοινή πολιτική παρέμβαση οκτώ κρατών-μελών, το εύρος των προτάσεων δημιουργεί ήδη ερωτήματα για τις επιπτώσεις που θα μπορούσαν να έχουν τέτοια μέτρα στην ευρωπαϊκή αγορά.

Παράνομο εμπόριο: Η ευρωπαϊκή εικόνα και η Κύπρος

Μία από τις παραμέτρους που τίθενται στη συζήτηση αφορά στον κίνδυνο μετακίνησης μέρους της κατανάλωσης προς την παράνομη αγορά, εφόσον επιβληθούν πρόσθετοι περιορισμοί.

Το ζήτημα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Κύπρο, όπου η παράνομη κατανάλωση τσιγάρων καταγράφει ανοδική πορεία. Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της KPMG, το 2025 τα παράνομα τσιγάρα αντιστοιχούσαν στο 16,3% της συνολικής κατανάλωσης στη χώρα, ποσοστό αυξημένο κατά δύο ποσοστιαίες μονάδες σε σύγκριση με το 2024. Συνολικά, εκτιμάται ότι καταναλώθηκαν 160 εκατομμύρια παράνομα τσιγάρα, με τις απώλειες φορολογικών εσόδων να υπολογίζονται στα €27 εκατομμύρια, έναντι €22 εκατ. το προηγούμενο έτος.

Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ίδια έκθεση καταγράφει 41,8 δισεκατομμύρια παράνομα τσιγάρα το 2025, που αντιστοιχούν στο 10,3% της συνολικής κατανάλωσης, με εκτιμώμενες απώλειες φορολογικών εσόδων ύψους €16,7 δισεκατομμυρίων.

Αξιοσημείωτο είναι ότι τρεις από τις χώρες που ζητούν αυστηρότερους ευρωπαϊκούς κανόνες καταγράφουν ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά παράνομης κατανάλωσης τσιγάρων: η Γαλλία με 41,4%, το Βέλγιο με 24,8% και η Ολλανδία με ποσοστό άνω του 22%.

Προβληματισμός για το μέλλον της καινοτομίας

Πέρα από το παράνομο εμπόριο, η πρόταση για «πάγωμα» νέων προϊόντων δημιουργεί ερωτήματα σχετικά με τις δυνατότητες ανάπτυξης νέων τεχνολογιών στον τομέα των προϊόντων καπνού και νικοτίνης.

Μια γενικευμένη απαγόρευση εισόδου στην αγορά θα μπορούσε να αποκλείσει μελλοντικά προϊόντα πριν ακόμη αξιολογηθούν οι ιδιότητες και οι ενδεχόμενοι κίνδυνοί τους. Το ζήτημα αφορά τον τρόπο με τον οποίο η ευρωπαϊκή νομοθεσία θα μπορούσε να συνδυάζει την προστασία της δημόσιας υγείας με την επιστημονική αξιολόγηση νέων προϊόντων και τεχνολογιών.

Παράλληλα, η πρωτοβουλία εγείρει ζητήματα ανταγωνιστικότητας, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να περιορίσει τα διοικητικά βάρη και να ενθαρρύνει τις επενδύσεις και την καινοτομία.

Η επιστολή των οκτώ χωρών δεν προδικάζει το περιεχόμενο της μελλοντικής ευρωπαϊκής νομοθεσίας. Αποτελεί, ωστόσο, μια σημαντική παρέμβαση στη συζήτηση για την αναθεώρηση του κανονιστικού πλαισίου των προϊόντων καπνού και νικοτίνης.

Καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει τις επόμενες κινήσεις της, το ζητούμενο είναι η διαμόρφωση αποτελεσματικών πολιτικών δημόσιας υγείας, με παράλληλη αξιολόγηση των συνεπειών για την αγορά, το παράνομο εμπόριο και την καινοτομία.

Με πληροφορίες από Rapporteur και Eunews

Πηγή – Cyprus Times

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy