Το τέλος του «girlboss»: Γιατί οι γυναίκες γυρίζουν την πλάτη στην εταιρική καριέρα

Έπειτα από χρόνια επαγγελματικής εξουθένωσης, πολλές γυναίκες της γενιάς των millennials επαναπροσδιορίζουν την έννοια της επιτυχίας.

Σύμφωνα με το Business Insider, όλο και περισσότερες γυναίκες που σήμερα βρίσκονται κυρίως στις ηλικίες των 30 και των 40 ετών, επανεξετάζουν τη σχέση τους με τον εταιρικό κόσμο.

Αντί να επιδιώκουν με κάθε κόστος την ανέλιξη στην ιεραρχία, αναζητούν εναλλακτικές διαδρομές, από την επιχειρηματικότητα και τη δημιουργία περιεχομένου μέχρι την εργασία με ευέλικτο ωράριο.

Πίσω από αυτή τη στροφή, δεν κρύβεται μόνο η ανάγκη για μια ισορροπία προσωπικής ζωής και εργασίας, αλλά και μια βαθύτερη αμφισβήτηση ενός συστήματος που παρουσίασε τη γυναικεία χειραφέτηση ως ατομικό αγώνα επαγγελματικής ανέλιξης, χωρίς να αμφισβητήσει ουσιαστικά τις δομές της ανισότητας.

Η κουλτούρα του «girlboss»

Κατά τη δεκαετία του 2010, η κυρίαρχη αφήγηση για τη γυναικεία ενδυνάμωση είχε ένα σαφές μήνυμα: οι γυναίκες έπρεπε να διεκδικήσουν τη θέση τους στην κορυφή, να αναλάβουν ηγετικούς ρόλους και να αποδείξουν ότι μπορούσαν να ανταποκριθούν στις υψηλότερες απαιτήσεις του επιχειρηματικού κόσμου.

Η κουλτούρα της «girlboss» έγινε το σύμβολο αυτής της φιλοδοξίας.

Γυναίκες CEOs, δυναμικά εταιρικά περιβάλλοντα και συνθήματα ενδυνάμωσης συνόδευαν την υπόσχεση ότι η επαγγελματική επιτυχία ήταν πλέον προσιτή σε όλες.

Η χειραφέτηση συνδέθηκε στενά με την οικονομική ανεξαρτησία, την προσωπική ανέλιξη, την επιχειρηματικότητα και την κατάκτηση θέσεων εξουσίας.

Αυτή η προσέγγιση είχε τη σημασία της: αμφισβήτησε αποκλεισμούς, έφερε στο προσκήνιο τις έμφυλες διακρίσεις και ενθάρρυνε τις γυναίκες να διεκδικήσουν χώρους από τους οποίους ιστορικά είχαν αποκλειστεί.

Ωστόσο η λογική με την οποία που αντιμετώπισε την έμφυλη ανισότητα ήταν χτισμένη σε πολύ σαθρά θεμέλια.

Η επιτυχία μιας γυναίκας άρχισε να παρουσιάζεται ως απόδειξη της προόδου όλων των γυναικών, ενώ τα καθημερινά ζητήματα που γεννά η πατριαρχική κοινωνία συχνά αντιμετωπίζονταν ως εμπόδια που καθεμία έπρεπε να ξεπεράσει ατομικά.

Έτσι, οι δομικές ανισότητες, η έλλειψη προσιτής φροντίδας και η κατανομή των οικιακών υποχρεώσεων πέρασαν σε δεύτερο πλάνο.

Αυτή η ανάγνωση του φεμινισμού μετέτρεψε τη χειραφέτηση σε τελειομανία: η επιτυχημένη γυναίκα παρουσιάζεται ως εκείνη που μπορεί να ανταποκριθεί σε όλα, να είναι ηγέτης, να εργάζεται αδιάκοπα, να είναι πάντα όμορφη, κομψή και καλοντυμένη (κατά προτίμηση με κάποιο μοντέρνο ταγιέρ), να είναι σωστή σύζυγος και μητέρα και να διαχειρίζεται μόνη της κάθε εμπόδιο.

Σταδιακά, όπως ήταν αναπόφευκτο, η εικόνα της «girlboss» άρχισε να ραγίζει.

Όταν η μητρότητα συγκρούεται με την καριέρα

Η σύγκρουση ανάμεσα στην εργασία και τη φροντίδα δεν είναι καινούργια. Αυτό που αλλάζει είναι η διάθεση ορισμένων γυναικών να αποδέχονται ως αυτονόητο το κόστος της.

Σύμφωνα με την έκθεση Women in the Workplace 2025 της Lean In, η οποία βασίστηκε σε στοιχεία από περίπου 9.500 εργαζομένους και 124 οργανισμούς στις ΗΠΑ, οι γυναίκες δηλώνουν λιγότερο συχνά από τους άνδρες ότι επιθυμούν προαγωγή.

Το κόστος της φροντίδας των παιδιών και των ηλικιωμένων, το οποίο μερικές φορές είναι απαγορευτικό ακόμη και με τις έντονες επαγγελματικές υποχρεώσεις που απαιτούνται για να το καλύψουν, έχει ωθήσει ορισμένες γυναίκες να αφήσουν τις θέσεις πλήρους απασχόλησής τους για πιο ευέλικτη εργασία ή εργασία με τον κατώτατο μισθό.

Για τη Σέριλ Σάντμπεργκ, πρώην CEO της Meta, αυτό αποτελεί ένδειξη ότι οι εταιρείες δεν προσαρμόζονται επαρκώς για να ανταποκριθούν στις ανάγκες των γυναικών, είτε πρόκειται για την προσφορά πιο ευέλικτων ωραρίων, για επιλογές μακρύτερης γονικής άδειας ή άδειας λόγω πένθους, είτε για καλύτερη κάλυψη υγειονομικής περίθαλψης.

«Βρισκόμαστε σε μια κρίσιμη στιγμή για τις γυναίκες, γιατί αυτό που βλέπουν πολλές γυναίκες είναι ότι η δέσμευση των ηγετικών στελεχών απέναντί τους υποχωρεί», δήλωσε η Σάντμπεργκ.

Και τότε αυτό που συμβαίνει είναι ότι υποχωρεί και η δική τους φιλοδοξία. Και αυτό είναι μια απώλεια. Είναι απώλεια για την οικονομία μας. Είναι απώλεια για τις εταιρείες μας. Είναι απώλεια για τα παιδιά μας.»

Η αυτοαπασχόληση ως διέξοδος — αλλά όχι χωρίς ρίσκο

Η πανδημία και η εξ αποστάσεως εργασία έδωσαν σε πολλές εργαζόμενες μεγαλύτερο έλεγχο του χρόνου τους.

Η επιστροφή στα γραφεία και οι αυστηρότερες πολιτικές φυσικής παρουσίας, ωστόσο, περιόρισαν μέρος αυτής της ευελιξίας.

Για όσες είχαν αναλάβει δυσανάλογο μερίδιο οικογενειακών υποχρεώσεων, η αλλαγή δεν ήταν απλώς οργανωτική: σήμαινε νέα πίεση στην καθημερινότητά τους.

Και για τον λόγο αυτό, κάποιες επέλεξαν να μην γυρίσουν στο γραφείο.

Οικονομική ανάλυση του Μάθιου Νέστλερ, οικονομολόγου της KPMG, κατέγραψε ότι από τον Δεκέμβριο του 2023 έως τον Μάιο του 2026 η συμμετοχή στο εργατικό δυναμικό μειώθηκε μεταξύ των γυναικών με πανεπιστημιακή εκπαίδευση και παιδιά κάτω των πέντε ετών.

Για ορισμένες γυναίκες, η αυτοαπασχόληση αποτέλεσε έναν τρόπο να ανακτήσουν τον έλεγχο του χρόνου τους και να υιοθετήσουν έναν πιο αργό και «soft» τρόπο ζωής.

Σε ένα άρθρο του Vogue του 2023, η συγγραφέας Ντέιζι Τζόουνς έγραψε ότι η νεότερη εκδοχή της «girlboss» αντικαθιστά την κουλτούρα της εξαντλητικής εργασίας με την εξίσου τελειομανή «soft life», που χαρακτηρίζεται από ταξίδια και προσοδοφόρες συνεργασίες με μάρκες.

Τα ταγιέρ αντικαταστάθηκαν από φόρμες· οι ομιλίες και το εξαντλητικό multitasking έδωσαν τη θέση τους στην αυτοφροντίδα και στα συμπληρώματα διατροφής.

«Κατά κάποιον τρόπο, η καριερίστρια φαίνεται να έχει αντικατασταθεί από τη γυναίκα που δίνει προτεραιότητα στην υγεία της», έγραψε η Τζόουνς, «αυτή που προτιμά την πρόσληψη βιταμινών, την ενυδάτωση και τον κύκλο ύπνου της από τις ατελείωτες συσκέψεις και τις αυξήσεις μισθού».

Το τίμημα για τις ίδιες τις επιχειρήσεις

Η αποχώρηση γυναικών από τις εταιρικές θέσεις δεν αφορά μόνο τις προσωπικές τους επιλογές. Επηρεάζει και τους οργανισμούς που χάνουν έμπειρα στελέχη, γνώσεις και προοπτικές εξέλιξης.

Η Σέριλ Σάντμπεργκ, η οποία η ίδια παραιτήθηκε από τη θέση της Διευθύνουσας Συμβούλου της Meta το 2022, έχει επισημάνει ότι οι γυναίκες συχνά αισθάνονται πως δεν εκτιμώνται επαρκώς, δεν έχουν ίσες ευκαιρίες και δεν λαμβάνουν την απαραίτητη υποστήριξη, τόσο στον χώρο εργασίας όσο και στο σπίτι.

Προειδοποιεί επίσης ότι, όταν λιγότερες γυναίκες βρίσκονται σε ηγετικές θέσεις, μειώνονται οι φωνές που μπορούν να πιέσουν για ευέλικτες πολιτικές εργασίας, καλύτερη υποστήριξη των γονέων και προσιτή παιδική φροντίδα.

Εδώ βρίσκεται και μια αντίφαση: η αποχώρηση μπορεί να είναι μια πράξη προσωπικής αυτοδιάθεσης, αλλά, αν οι εταιρείες δεν αλλάξουν, ενδέχεται να διαιωνίσει τις ανισότητες που την προκάλεσαν.

Η ευθύνη, επομένως, δεν μπορεί να μεταφέρεται αποκλειστικά στις γυναίκες, καλώντας τες είτε να αντέξουν είτε να φύγουν.

Μια νέα έννοια της επιτυχίας

Η ψυχοθεραπεύτρια Άνι Ράιτ εκτιμά ότι οι γυναίκες είναι λιγότερο πρόθυμες να ταυτίζουν τη φιλοδοξία με την απώλεια του εαυτού τους.

Η επαναδιαπραγμάτευση της επιτυχίας από τις γυναίκες millennials δεν σημαίνει λοιπόν ότι εγκατάλειψη της φιλοδοξίας, αλλά διεκδίκηση του δικαιώματος να την ορίζουν με τους δικούς τους όρους.

Η επαγγελματική ανέλιξη δεν μπορεί να αποτελεί το μοναδικό μέτρο χειραφέτησης, όταν προϋποθέτει εξάντληση, διαρκείς συμβιβασμούς και την ατομική διαχείριση προβλημάτων που είναι βαθιά κοινωνικά.

Και όλο αυτή η νοοτροπία, όπως ήταν αναμενόμενο, γύρισε μπούμερανγκ.

Η κατάρρευση του αφηγήματος του «girlboss» άνοιξε, παράλληλα, τον δρόμο για την ανάδυση ενός φαινομενικά αντίθετου προτύπου: της «tradwife», της γυναίκας που επιλέγει να αφιερωθεί στο σπίτι, στη μητρότητα και στην οικογενειακή ζωή, απορρίπτοντας την εξαντλητική κούρσα της επαγγελματικής ανέλιξης.

Μέσα από τις στάχτες της υπόσχεσης ότι μια γυναίκα μπορεί και πρέπει να τα καταφέρνει όλα, αναδύθηκε η επιθυμία για μια διαφορετική ζωή, λιγότερο συνδεδεμένη με τις απαιτήσεις της αγοράς και περισσότερο με την προσωπική ευημερία.

Ίσως, τελικά, κάθε προσπάθεια να οικοδομηθεί η έμφυλη ισότητα πάνω σε ένα σύστημα σχεδιασμένο γύρω από καταπιεστικά πρότυπα επιτυχίας να είναι εξαρχής καταδικασμένη να αποτύχει.

Πηγή – in.gr

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy