Στη βουλή οι προκλήσεις της οικονομίας από το Δημοσ. Συμβούλιο

Τις προκλήσεις και τους κινδύνους που αντιμετωπίζει η κυπριακή οικονομία, με έμφαση στο συνταξιοδοτικό, τις δημόσιες δαπάνες και τη χαμηλή υλοποίηση αναπτυξιακών έργων, ανέπτυξε ο Πρόεδρος του Δημοσιονομικού Συμβουλίου, Ανδρέας Χαραλάμπους, ενώπιον της Επιτροπής Οικονομικών της Βουλής κατά τη συζήτηση του κρατικού προϋπολογισμού, συνοδευόμενος από το μέλος του Συμβουλίου, Μάριο Κληρίδη.

Φορολογική μεταρρύθμιση και εισπραξιμότητα

Αναφερόμενος στη φορολογική μεταρρύθμιση, ο κ. Χαραλάμπους σημείωσε ότι οι επιπτώσεις της αναμένεται να είναι μικρότερες σε σύγκριση με τους αρχικούς υπολογισμούς του Πανεπιστημίου Κύπρου. Ο βασικός λόγος, όπως εξήγησε, είναι ότι «το μισθολόγιο στο δημόσιο τομέα, ενώ οι δημόσιοι υπάλληλοι επωφελήθηκαν από μειώσεις, την ίδια στιγμή υπήρχαν αυξήσεις στους μισθούς και τούτο μεγάλωσε τη βάση, οπότε ως σύνολο η φορολογική μεταρρύθμιση είχε μικρότερη επίπτωση σε σύγκριση με το τι αναμένονταν».

Το Δημοσιονομικό Συμβούλιο εντοπίζει, παράλληλα και θέματα που άπτονται της φορολογικής συμμόρφωσης. Όπως εξήγησε ο πρόεδρος του Συμβουλίου, απαντώντας σε ερωτήματα βουλευτών, «ενώ υπάρχουν μέτρα, προς το παρόν αυτά τα μέτρα δεν φαίνεται να αποτυπώνονται σε αποτελέσματα. Τα αποτελέσματα θα ήταν να μειωθούν οι ανείσπρακτοι φόροι. Να υπάρξει μια βελτίωση στην εισπραξιμότητα».

Συνταξιοδοτικό, εισφορές και δημογραφικό

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη βιωσιμότητα του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων (ΤΚΑ). Στο σκέλος των κοινωνικών εισφορών αναφέρθηκε ότι τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μεγάλη αύξηση. Ο ένας από τους δύο λόγους που συμβαίνει αυτό, σύμφωνα με τον κ. Χαραλάμπους «είναι ότι εργοδοτούνται πολλοί αλλοδαποί καλά αμειβόμενοι και αυτό έχει βοηθήσει, τουλάχιστον σε αυτή τη φάση το ΤΚΑ». Το 2029 αναμένεται μια μεγάλη αύξηση στις κοινωνικές εισφορές και ο λόγος, σύμφωνα με τον πρόεδρο του Δημοσιονομικού Συμβουλίου «είναι ότι ενσωματώνεται η συμφωνημένη στον νόμο αύξηση των κοινωνικών εισφορών. Και το λέω τούτο γιατί είναι σημαντικό να το έχουμε υπόψη μας. Χωρίς αυτές τις αυξήσεις, δύσκολα θα ήταν βιώσιμες οι κοινωνικές ασφαλίσεις».

Ο κ. Χαραλάμπους χαρακτήρισε πάρα πολύ σημαντικό το θέμα του δεύτερου πυλώνα του συνταξιοδοτικού. «Στη δική μας αντίληψη δεν θα υπάρξει βιωσιμότητα μακροχρόνια των συντάξεων χωρίς να εισαχθεί ο δεύτερος πυλώνας. Από τη φύση του πρέπει να γίνει σταδιακά, γι’ αυτό πρέπει να γίνει σήμερα. Δηλαδή αν το αναβάλλουμε δεν έχουμε κερδίσει τίποτα, διότι πρέπει να τον εισάξουμε αυτό τον θεσμό και πρέπει να τον εισάξουμε σιγά σιγά για να μπορέσει να απορροφηθεί και από τις επιχειρήσεις».

Αναφερόμενος στο δημογραφικό, ο Πρόεδρος του Δημοσιονομικού Συμβουλίου, έκρουσε κώδωνα κινδύνου λέγοντας ότι «έχουμε μελλοντικά τεράστιες ανάγκες, έχουμε απόθεμα, αλλά έχουμε και μπροστά μας τη δημογραφική έκρηξη, που σημαίνει ότι οι συντάξεις θα είναι πολύ δύσκολο για τις μελλοντικές γενεές να έχουν βιωσιμότητα». Γι’ αυτό εξήγησε είναι «καλό που υπάρχει (χαμηλό) δημόσιο χρέος για να έχουμε τη δυνατότητα να προσφέρουμε συντάξεις μελλοντικά όταν τα δημογραφικά δεδομένα θα διαφοροποιηθούν. Σήμερα, συνέχισε ο κ. Χαραλάμπους «τέσσερεις εργαζόμενοι χρηματοδοτούν έναν συνταξιούχο, μελλοντικά θα είναι δύο προς έναν, που σημαίνει πως η βιωσιμότητα των ταμείων όπως τα ξέρουμε θα τεθεί σε αμφισβήτηση. Γι’ αυτό λέμε χρειάζεται δεύτερος πυλώνας».

Ο Πρόεδρος του Συμβουλίου, αναφέρθηκε και στο το γεγονός ότι η συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση δεν αποτελεί μέρος του προϋπολογισμού. Γι’ αυτό, όπως είπε, πρέπει να ενταχθεί «για να έχετε και εσείς οι βουλευτές και όλοι μας μια ολοκληρωμένη εικόνα για τον προϋπολογισμό».

Δημόσιο χρέος και δαπάνες

Για το δημόσιο χρέος ανέφερε ότι η πτωτική του πορεία θα συνεχιστεί και αυτό είναι καλό. «Κατά τη δική μας γνώμη αυτό δείχνει ότι υπάρχουν περιθώρια να αντιμετωπίσουμε δαπάνες που θα διαδραματίσουν ρόλο στο μέλλον και που μέχρι τώρα δεν έχουμε αντιμετωπίσει με επάρκεια. Δηλαδή δεν σημαίνει η καλή δημοσιονομική κατάσταση ότι έχουμε περιθώρια για σπατάλες. Σημαίνει ότι έχουμε περιθώρια να κάνουμε δαπάνες που θα βοηθήσουν μελλοντικά», είπε.

Απαντώντας σε ερωτήσεις βουλευτών εξήγησε ότι είναι πολύ θετική η μείωση του δημοσίου χρέους. «Έχετε πάρει μια απόφαση ως πολιτεία, ότι πλέον δεν θα δανείζεται το κράτος τα πλεονάσματα του ΤΚΑ. Αυτό από μόνο του θα μετατρέψει τους προϋπολογισμούς που σήμερα έχουν πλεόνασμα σε ισοσκελισμένους».

Όσον αφορά στις καθαρές πρωτογενείς δαπάνες ο κ. Χαραλάμπους ανέφερε ότι «για τα πρώτα δύο χρόνια υπάρχει απόκλιση. Έχουμε υπερβεί τους στόχους κατά πολύ και αυτό είναι το μόνο σημείο που υπάρχει έτσι αυστηρή σύσταση από πλευράς της Ευρωπαϊκής Επιτροπής».

Για το μισθολόγιο σημείωσε πως η μικρή αύξηση του 2027 «είναι πρόσκαιρη, λόγω του ότι μειώνεται η αναδρομική συνεισφορά στο επαγγελματικό σχέδιο των δημοσίων υπαλλήλων. Με άλλα λόγια δεν έχει, δεν έχει συγκρατηθεί η μόνιμη βάση του μισθολογίου».

Οι κοινωνικές δαπάνες είναι ως επί το πλείστον αστόχευτες είπε ο κ. Χαραλάμπους, λέγοντας ότι μόνο το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα είναι στοχευμένο. «Αν κάνουμε κοινωνικές δαπάνες χωρίς όρια σημαίνει ότι η επίπτωση στην καταπολέμηση των κοινωνικών ανισοτήτων είναι περιορισμένη», εξήγησε.

Υγεία και Εκπαίδευση

Ο Πρόεδρος του Δημοσιονομικού Συμβουλίου αναφέρθηκε και στις δαπάνες του κράτους προς όφελος του ΟΚΥπΥ. «Είχαμε πει (…) ότι θα είχε μια φθίνουσα πορεία, η επιδότηση, η επιχορήγηση του δημοσίου προς τον ΟΚΥπΥ. Είμαστε τώρα στο 26 και ακόμη υπάρχει αυτό σαν πρόνοια», σημείωσε.

Στο σκέλος της απασχόλησης ο Πρόεδρος του Δημοσιονομικού Συμβουλίου υπέδειξε ότι παρουσιάζεται μείωση στον προϋπολογισμό και εστίασε στις αυξημένες δαπάνες που προβλέπονται στην εκπαίδευση. «Αντιλαμβανόμαστε πλήρως την αξία της εκπαίδευσης, αλλά νομίζω είναι ένα θέμα που πρέπει κάποιος να δει με κριτικό φακό» ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Χαραλάμπους.

Χαμηλή εκτέλεση αναπτυξιακών έργων

Στα επενδυτικά έργα, ο Πρόεδρος του Δημοσιονομικού Συμβουλίου ανέφερε ότι υπάρχει «ένα διαχρονικό πρόβλημα χαμηλής εκτέλεσης του δημόσιου προϋπολογισμού στο 50%. Τούτο για εμένα δείχνει δύο πράγματα. Ή μπαίνουν έργα τα οποία δεν είναι ώριμα, γι’ αυτό ενώ μπαίνουν πρόνοιες δεν μπορούν να υλοποιηθούν ή υπάρχουν διοικητικής φύσης θέματα στην υλοποίησή τους. Πάντως υπάρχει ένα τεράστιο θέμα ως προς το θέμα της υλοποίησης. Υπάρχει και θέμα ότι οι αναπτυξιακές δαπάνες ως ποσοστό είναι χαμηλό. Αν συγκρίνει την Κύπρο κάποιος με την Ευρωπαϊκή Ένωση, με μέσους όρους βλέπουμε ότι έχουμε πρόβλημα στην ποιότητα των δαπανών. Είναι μικρό το ποσοστό των δαπανών που διοχετεύεται σε αναπτυξιακές δαπάνες».

Ολοκλήρωση Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας

Ακολούθως ο κ. Χαραλάμπους αναφέρθηκε και στις διαπιστώσεις του Συμβουλίου σε σχέση με την ολοκλήρωση του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Παρατηρείται, όπως είπε, «μια μείωση ποσοστού σε πολύ σημαντικούς τομείς για το μέλλον της οικονομίας όπως είναι η ενεργειακή μετάβαση, όπως είναι η ψηφιακή μετάβαση. Δηλαδή εκεί δαπανήσαμε κάποια ποσά διότι τα είχαμε εντάξει στο Σχέδιο, το ζητούμενο τώρα είναι να παραμείνουν προτεραιότητα. Και τώρα που θα έχει ολοκληρωθεί το Σχέδιο, δεν το βλέπουμε στους προϋπολογισμούς. Στους προϋπολογισμούς βλέπουμε ότι η επικέντρωση γίνεται στους δρόμους, σε έργα υποδομής».

Σε ό,τι αφορά την ενεργειακή μετάβαση είπε «ότι οι στόχοι πρέπει να γίνουν πιο φιλόδοξοι. Υστερούμε σε στόχους, υστερούμε σε έργα για να μετουσιώσουμε ακόμα και αυτούς τους στόχους σε αποτελέσματα και υστερούμε και στην υλοποίηση αυτών των προγραμμάτων, δηλαδή υστερούμε σε τρία επίπεδα. Στόχοι, προγραμματισμός και υλοποίηση», εξήγησε.

Ποσοτικοποίηση μακροοικονομικών κινδύνων

Στο θέμα της καταγραφής των κινδύνων για την οικονομία ο κ. Χαραλάμπους ανέφερε ότι ορθώς καταγράφονται από το Υπουργείο Οικονομικών «αλλά θέλουμε σιγά σιγά να γίνει προσπάθεια ποσοτικοποίησης. Πρέπει να δοθούν ποσοτικές διαστάσεις για να ξέρουμε τι σημαίνει αν ο Α΄ ή ο Β΄ ή ο Γ΄ κίνδυνος υλοποιηθεί. Οπότε είναι ένα καλό βήμα να καταγράφονται. Είναι καλύτερο βήμα σιγά σιγά να υπάρξει η προσπάθεια ποσοτικοποίησης. Το λέω ξέροντας ότι δεν είναι καθόλου εύκολο. Αλλά πρέπει οπωσδήποτε να το προσπαθήσουμε», κατέληξε ο πρόεδρος του Δημοσιονομικού Συμβουλίου.

Πηγή – Cyprus Times (ΚΥΠΕ)

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy