Στήριξε την Παλαιστίνη και «παγώνουν» οι νέες εκδόσεις των βιβλίων της

Μια υπόθεση που υπερβαίνει τα όρια της εκδοτικής αγοράς και αγγίζει τον πυρήνα της ελευθερίας της έκφρασης, του δικαιώματος της πολιτικής διαμαρτυρίας και των ορίων της αντιτρομοκρατικής νομοθεσίας βρίσκεται στο επίκεντρο του βρετανικού και του ευρωπαϊκού δημόσιου διαλόγου, μετά την αναγκαστική απόφαση της Σάλι Ρούνεϊ να σταματήσει τη διάθεση των βιβλίων της στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Η 35χρονη Ιρλανδή συγγραφέας, από τις πιο επιτυχημένες λογοτεχνικές φωνές της γενιάς της, ουσιαστικά τιμωρήθηκε επειδή επιμένει στη δημόσια στήριξή της προς την Palestine Action, την οργάνωση που η βρετανική κυβέρνηση έχει χαρακτηρίσει «τρομοκρατική». Η ίδια η Ρούνεϊ ανέλαβε το κόστος της επιλογής της και ας συνεπάγεται τον αποκλεισμό του έργου της από μία από τις σημαντικότερες αγορές του.

Οπως μετέδωσε το BBC News, την περασμένη Τετάρτη (14/10), η Ρούνεϊ και ο εκδοτικός της οίκος, Faber, συμφώνησαν να σταματήσει η τροφοδοσία των βρετανικών βιβλιοπωλείων με βιβλία της και να αποσυρθούν τα ηλεκτρονικά αντίτυπα από τις πλατφόρμες e-books, καθώς υπό το ισχύον νομικό πλαίσιο η καταβολή των δικαιωμάτων στη συγγραφέα ενδέχεται να συνιστά ποινικό αδίκημα. Γιατί;

Η βρετανική κυβέρνηση είχε θέσει την Palestine Action εκτός νόμου το καλοκαίρι του 2025 ως «τρομοκρατική οργάνωση», επικαλούμενη, μεταξύ άλλων, τις δράσεις της εναντίον εταιρειών εξοπλισμών που συνδέονται με το Ισραήλ, στο πλαίσιο των κινητοποιήσεών της κατά της γενοκτονίας στη Γάζα. Η Ρούνεϊ είχε αντιδράσει ακαριαία. Σε άρθρο της στους Irish Times, δήλωνε αποφασισμένη να συνεχίσει να διαθέτει μέρος των εσόδων από το έργο της για τη στήριξη της Palestine Action. Τον Σεπτέμβριο της ίδιας χρονιάς ακύρωσε προγραμματισμένο ταξίδι της στη Βρετανία, όπου επρόκειτο να παραλάβει βραβείο, καθώς φοβόταν ότι θα συλληφθεί. Η υπόθεση προκάλεσε συζήτηση για το κατά πόσον η δημόσια έκφραση πολιτικών πεποιθήσεων και η οικονομική στήριξη μιας απαγορευμένης οργάνωσης μπορούν να περιορίσουν ακόμη και την ελεύθερη συμμετοχή ενός δημιουργού στην πολιτιστική ζωή.

Και τον Νοέμβριο του 2025, όπως αναφέρεται στο δημοσίευμα, η Ρούνεϊ είχε προσφύγει στο Ανώτατο Δικαστήριο κατά της απαγόρευσης της Palestine Action, προειδοποιώντας για τις επιπτώσεις στην ελευθερία της έκφρασης. Αιχμή του δόρατος ήταν το άρθρο 15 του βρετανικού Terrorism Act, που ποινικοποιεί τη δωρεά χρημάτων ή άλλης περιουσίας εάν αυτά θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για «τρομοκρατικούς σκοπούς», με ανώτατη προβλεπόμενη ποινή τα 14 χρόνια φυλάκισης.

Ο ίδιος νόμος, σε συνδυασμό με την κήρυξη της οργάνωσης ως «τρομοκρατικής», έθεσε και το κρίσιμο ζήτημα των δικαιωμάτων. Ο Faber, από τους σημαντικότερους εκδοτικούς οίκους της Βρετανίας, έκρινε ότι «η ισχύουσα νομοθεσία στο Ηνωμένο Βασίλειο έχει οδηγήσει σε συνθήκες υπό τις οποίες δεν μπορούμε να αποδίδουμε στη Σάλι Ρούνεϊ τα έσοδα από τις πωλήσεις του έργου της στη Βρετανία — πράγμα απαράδεκτο για έναν εκδότη».

Ο Faber ανακοίνωσε, συνεπώς, ότι, σε συμφωνία με τη συγγραφέα, αποφάσισε να διακόψει τη διάθεση των έργων της στη Βρετανία, σε έντυπη και ηλεκτρονική μορφή. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι θα συνεχίσει να διαθέτει τα βιβλία της σε άλλες αγορές. Σύμφωνα με το BBC, οι ηλεκτρονικές εκδόσεις έχουν ήδη αποσυρθεί από τις βρετανικές πλατφόρμες, ενώ τα φυσικά αντίτυπα που βρίσκονταν ήδη στα βιβλιοπωλεία παραμένουν διαθέσιμα μέχρι την εξάντληση των αποθεμάτων.

Στο έργο της Ρούνεϊ συνυπολογίζονται και τα έσοδα από τις τηλεοπτικές μεταφορές των βιβλίων της. Η ίδια είχε δηλώσει το 2025 ότι ενημερώθηκε από την ανεξάρτητη εταιρεία παραγωγής πως ακόμη και η καταβολή δικαιωμάτων για τις σειρές «Normal People» και «Conversations with Friends» ενδέχεται να παραβιάζει τη νομοθεσία, εφόσον μέρος των χρημάτων κατευθυνόταν στην Palestine Action.

Η Σάλι Ρούνεϊ γνώρισε διεθνή επιτυχία με τα μυθιστορήματά της «Conversations with Friends» και «Normal People», ενώ ακολούθησαν τα «Beautiful World, Where Are You» και «Intermezzo». Κατά το BBC, τα βιβλία της έχουν πουλήσει περισσότερα από 6 εκατομμύρια αντίτυπα παγκοσμίως, εκ των οποίων 2,3 εκατομμύρια στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Το «Normal People», που κυκλοφόρησε το 2018, μεταφέρθηκε στη μικρή οθόνη από την Element Pictures το 2020, γνωρίζοντας τεράστια επιτυχία και συμβάλλοντας στην καθιέρωση των πρωταγωνιστών του, Πολ Μέσκαλ και Ντέιζι Εντγκαρ-Τζόουνς. Αναδείχθηκε, μάλιστα, η σειρά με τις περισσότερες μεταδόσεις μέσω streaming από το BBC για το 2020. Ακολούθησε το 2022 το «Conversations with Friends», που έγινε επίσης τηλεοπτική σειρά, με μικρότερη επιτυχία.

Διεθνείς αντιδράσεις

Η υπόθεση έχει πυροδοτήσει διεθνείς αντιδράσεις πέρα από τον εκδοτικό χώρο. Η Huda Ammori, συνιδρύτρια της Palestine Action και βασική προσφεύγουσα κατά της απαγόρευσης, μίλησε για «ένα νέο ιστορικό χαμηλό στην κλιμακούμενη επίθεση κατά της ελευθερίας του λόγου». Ανάλογη ανησυχία εξέφρασε η Kerry Moscogiuri, διευθύνουσα σύμβουλος της Διεθνούς Αμνηστίας στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Επιδεικνύοντας αντανακλαστικά, η ελληνική Εταιρεία Συγγραφέων δημοσιοποίησε προχθές ανακοίνωση με τίτλο «Η απόσυρση βιβλίων είναι πράξη βάναυσης λογοκρισίας», καταγγέλλοντας ότι «η απαγόρευση της κυκλοφορίας των βιβλίων οποιουδήποτε συγγραφέα […] μας βρίσκει απόλυτα αντίθετους ως συγγραφείς και ως πολίτες». Οταν η απαγόρευση δεν σχετίζεται με το περιεχόμενο των βιβλίων, αλλά με τις ιδέες ή τις πράξεις του συγγραφέα, επισημαίνει, ανακύπτουν «πολύ ανησυχητικά φαινόμενα εκφασισμού», απέναντι στα οποία η συγγραφική κοινότητα και η κοινωνία των πολιτών οφείλουν να αντιδρούν ακαριαία και χωρίς αστερίσκους».

Πηγή – Διάλογος (efsyn.gr)

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

BUY & SELL IN CYPRUSwww.buyme.cy