Σομαλιλάνδη: Ποια είναι η άγνωστη χώρα που βρίσκεται στο επίκεντρο της κούρσας για κυριαρχία στην Ερυθρά Θάλασσα

Για αιώνες το λιμάνι ήταν σημείο εισόδου στην Αφρική. Σήμερα, η Μπέρμπερα βρίσκεται στο επίκεντρο της μαινόμενης γεωπολιτικής και οικονομικής μάχης και ανταγωνισμού στην ευρύτερη Ερυθρά Θάλασσα. Η DP World ανήκει στην κυβέρνηση του Ντουμπάι. Η επένδυση, ύψους 450 εκατ. δολ. το 2016, «μεταμόρφωσε» το λιμάνι που βρισκόταν σε απαξίωση και πλέον απασχολούνται σε αυτό περίπου 1.350 άτομα. Το λιμάνι αντικατοπτρίζει τον τρόπο με τον οποίο τα ΗΑΕ επεκτείνουν την επιρροή τους σε όλη την Ανατολική Αφρική, γεμίζοντας το κενό που άφησαν οι ΗΠΑ, η Ρωσία και η Κίνα.

Ιστορικό υπόβαθρο

Η Σομαλιλάνδη είναι πρώην βρετανικό προτεκτοράτο. Ηταν το «σπίτι» του φημισμένου «Σώματος Καμήλας», στο οποίο μία χούφτα Βρετανών αξιωματικών με φυλετικό νόμο (που ονομάζεται «Xeer») εξασφάλισε σταθμό ανεφοδιασμού στον Κόλπο του Αντεν. Το 1960, η Σομαλιλάνδη κέρδισε την ανεξαρτησία της, πέντε ημέρες πριν από τη γειτονική Σομαλία, η οποία είχε αποικιστεί από την Ιταλία.

Οι δυο τους ενώθηκαν για να σχηματίσουν τη Σομαλική Δημοκρατία, αλλά εκατομμύρια Σομαλοί στην Αιθιοπία, την Κένυα και το Τζιμπουτί (πρώην γαλλική αποικία) έμειναν εκτός της ένωσης. Η Σομαλιλάνδη κήρυξε την ανεξαρτησία της το 1991 ύστερα από μία δεκαετία πολέμου, ξεφεύγοντας από τον εμφύλιο πόλεμο και την αστάθεια που αργότερα κατέκλυσε τη Σομαλία.

Αλλά μέχρι την αναγνώριση από το Ισραήλ, τον Ιανουάριο του 2026, η αποσχισθείσα δημοκρατία δεν αναγνωριζόταν από κανέναν. Τα ΗΑΕ, επενδύοντας στο λιμάνι της Μπέρμπερα, απέκτησαν υπερμεγέθη ρόλο στη Σομαλιλάνδη με… στρατιωτικό αποτύπωμα, καθώς το 2017 δημιούργησαν στρατιωτική βάση.

Πρόσφατες δορυφορικές εικόνες που κοινοποιήθηκαν από αναλυτές ανοιχτού κώδικα υποδηλώνουν ότι τα ΗΑΕ έχουν επεκτείνει την παρουσία τους στο αεροδρόμιο της πόλης με νέες τοποθεσίες επιφανειακών πυραύλων-αέρος, εγκαταστάσεις ραντάρ και υπόστεγα. Τα ΗΑΕ κατασκευάζουν επίσης ναυτική εγκατάσταση λίγα χιλιόμετρα μακριά από το εμπορικό λιμάνι. Η κατασκευή έχει συμπέσει με την αύξηση των εντάσεων μεταξύ των ΗΑΕ και της Σαουδικής Αραβίας.

Τζιμπουτί

Ενα χρόνο πριν τα ΗΑΕ και η Σομαλιλάνδη υπογράψουν τη συμφωνία τους για το λιμάνι, το γειτονικό Τζιμπουτί εκδίωξε την DP World και τη δύναμη των Εμιράτων που στάθμευε στη χώρα. Εκείνη την εποχή, τα ΗΑΕ ήταν σύμμαχοι με τη Σαουδική Αραβία και χρησιμοποίησαν το Τζιμπουτί ως βάση για να εξαπολύσουν πόλεμο εναντίον των Χούθι της Υεμένης.

Η Σομαλιλάνδη και το Τζιμπουτί είναι αντίπαλοι επί δεκαετίες. Η πρώην γαλλική αποικία ελέγχεται από το 1999 από τον Ισμαήλ Ομάρ Γκουέλεχ, έναν πανούργο Σομαλό πολιτικό ο οποίος «νοικιάζει» έναντι χρηματικών ανταλλαγμάτων τη στρατηγική θέση του Τζιμπουτί σε άλλες χώρες για να έχουν πρόσβαση στη θάλασσα. Η Αιθιοπία πληρώνει το Τζιμπουτί με περίπου 2 δισ. δολάρια ετησίως για να έχει πρόσβαση στη θάλασσα. Να σημειωθεί ότι Κίνα και ΗΠΑ έχουν στρατιωτικές βάσεις στο Τζιμπουτί.

Η Σαουδική Αραβία συντάχθηκε με Αίγυπτο, Τουρκία και άλλα μουσουλμανικά κράτη καταδικάζοντας την αναγνώριση της Σομαλιλάνδης από το Ισραήλ. Μετά τον πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν, η Σαουδική Αραβία έχει υπογράψει αμοιβαίο αμυντικό σύμφωνο με την Τουρκία, τον κύριο ξένο υποστηρικτή της Σομαλίας.

Το Αμπου Ντάμπι έχει χρησιμοποιήσει το αεροδρόμιο ως ενδιάμεσο σταθμό για πτήσεις που μεταφέρουν στρατιωτικό εξοπλισμό στις Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης (RSF). Οι RSF μάχονται τον στρατό του Σουδάν, ο οποίος υποστηρίζεται από την Αίγυπτο, την Τουρκία και τη Σαουδική Αραβία.

ΑΝΤΑΛΛΑΓΜΑΤΑ

Το deal με Αιθιοπία και οι αντιδράσεις

Για την DP World, η Μπέρμπερα είναι πύλη προς τη νότια περιοχή της Αιθιοπίας, της δεύτερης μεγαλύτερης χώρας της Αφρικής. Τον Ιανουάριο του 2024, η Σομαλιλάνδη και η Αιθιοπία υπέγραψαν συμφωνία που χορηγούσε στην Αιθιοπία 50ετή μίσθωση σε τμήμα των ακτών της Σομαλιλάνδης. Σε αντάλλαγμα για μία ναυτική βάση και πρόσβαση στην Μπέρμπερα, η Αντίς Αμπέμπα συμφώνησε να αναγνωρίσει τη Σομαλιλάνδη.

Η κίνηση της Αντίς Αμπέμπα να αναγνωρίσει τη Σομαλιλάνδη προκάλεσε την αντίδραση της Σομαλίας, η οποία απείλησε να εκδιώξει τα αιθιοπικά στρατεύματα που εδρεύουν στη Σομαλία πολεμώντας την τρομοκρατική οργάνωση αλ-Σαμπάμπ.

Η Αίγυπτος κινητοποιήθηκε επίσης ενάντια στη συμφωνία που θα έδινε στον μακροχρόνιο αντίπαλό της πρόσβαση στην Ερυθρά Θάλασσα. Η Τουρκία, η οποία έχει εκτεταμένους στρατιωτικούς και οικονομικούς δεσμούς με τη Σομαλία, παρενέβη και διαπραγματεύτηκε συμφωνία με την Αιθιοπία, στην οποία έχει πουλήσει μη επανδρωμένα αεροσκάφη.

Πηγή – Ελεύθερος Τύπος

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ