ΕλλάδαΑν το γαλλικό ντόμινο ενεργοποιηθεί, οι συνέπειες δεν θα περιοριστούν στην Ευρώπη, αλλά απειλούν να προκαλέσουν παγκόσμιο κραχ και την ολοκληρωτική διάλυση του κοινού νομίσματος.
Όπως επισημαίνει οDesmond Lachman, ανώτερος ερευνητής (Senior Fellow) στο American Enterprise Institute, πρώην αναπληρωτής διευθυντής του Τμήματος Ανάπτυξης Πολιτικής και Αξιολόγησης του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ), καθώς και επικεφαλής οικονομικός στρατηγικός αναλυτής για τις αναδυόμενες αγορές στη Salomon Smith Barney, το 2010, η κρίση του ελληνικού δημόσιου χρέους συγκλόνισε τις παγκόσμιες χρηματοπιστωτικές αγορές.
Τώρα, ηΓαλλίααπειλεί να προκαλέσει κάτι ανάλογο, αλλά σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα.
O λόγος του χρέους προς τοΑΕΠτης όχι μόνον πλησιάζει τα επίπεδα τηςΕλλάδαςλίγο πρινσκάσει, αλλά επίσηςκαι το γαλλικό πολιτικό σύστημαφαίνεται απρόθυμο ή ανίκανο να αντιμετωπίσει το τεράστιο δημοσιονομικό έλλειμμα της χώρας.
Σύμφωνα με τον Lachman, λοιπόν, υπάρχουν πολλοί λόγοι να φοβάται κανείς ότι μια κρίση του γαλλικού δημόσιου χρέους θα είχεπαγκόσμιεςεπιπτώσεις.
Η Γαλλία είναι η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με χρέος πολλαπλάσιο εκείνου της Ελλάδας γύρω στο 2010.
Επιπλέον, τα προβλήματα χρέους της Γαλλίας διογκώνονται σε μια περίοδο κατά την οποία οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων στις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ιαπωνία και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν όλες αυξηθεί σε υψηλά επίπεδα πολλών δεκαετιών.
Το δημόσιο χρέος της Γαλλίας δεν έχει απλώς εκτιναχθεί από λίγο πάνω από το 80% του ΑΕΠ το 2010 στο 119% σήμερα, αλλά τα δημοσιονομικά ελλείμματα, που φτάνουν το 5% του ΑΕΠ, συνεχίζουν να επιδεινώνουν το πρόβλημα.
Ακόμη χειρότερα, η παραμονή σε αυτήν τη μη βιώσιμη πορεία έχει γίνει ακόμη πιο δαπανηρή, καθώς η απόδοση του δεκαετούς γαλλικού κρατικού ομολόγου έχει εκτοξευθεί στο 4,81%.
Όπως επισημαίνει ο οικονομολόγος, με μια οικονομία που χαρακτηρίζεται από αδυναμία και πλήττεται από το σοκ των τιμών της ενέργειας και τα υψηλότερα επιτόκια —και η οποία, σύμφωνα με τις επίσημες προβλέψεις, αναμένεται να αναπτυχθεί κατά λιγότερο από 1% το επόμενο έτος— η Γαλλία δεν μπορεί να ελπίζει ότι θα ξεπεράσει το πρόβλημα του χρέους της απλώς μέσω της οικονομικής ανάπτυξης.
Μέχρι σήμερα, η Γαλλία έχει επιδείξει ελάχιστη πολιτική βούληση για δημοσιονομική εξυγίανση και περικοπή των δημόσιων δαπανών, οι οποίες πλέον ανέρχονται στο εντυπωσιακό 58% του ΑΕΠ.
Τα τελευταία πέντε χρόνια, η κυβέρνηση του Γάλλου προέδρου Emmanuel Macron έχει αλλάξει έξι πρωθυπουργούς, χωρίς κανένας από αυτούς να έχει καταφέρει να μειώσει το δημοσιονομικό έλλειμμα με ουσιαστικό τρόπο.
Οι στόχοι για τη μείωση του ελλείμματος έχουν επανειλημμένα χαλαρώσει, οι προγραμματισμένες περικοπές δαπανών και οι μεταρρυθμίσεις του συνταξιοδοτικού συστήματος έχουν αποδυναμωθεί, ενώ οι εξοικονομήσεις που είχαν υποσχεθεί υπολείπονται των αρχικών εξαγγελιών.
Πολιτική πόλωση
Η Εθνοσυνέλευση είναι τόσο πολιτικά πολωμένη, ώστε η επίτευξη συναίνεσης για το πώς θα διασφαλιστεί η βιωσιμότητα του χρέους παραμένει ανέφικτη.
Με τις προεδρικές εκλογές να έρχονται τον επόμενο Απρίλιο, ελάχιστα μπορούν να αναμένονται σε ό,τι αφορά τη δημοσιονομική εξυγίανση.
Όλοι οι υποψήφιοι έχουν κίνητρο να κάνουν μεγαλόπνοες προεκλογικές υποσχέσεις και όχι να αντιμετωπίσουν το εκλογικό σώμα με επώδυνες επιλογές οικονομικής πολιτικής.
Επιπλέον, δεν είναι καθόλου σαφές ότι οποιοσδήποτε διάδοχος του Macron θα μπορούσε να προωθήσει τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις που απαιτεί η κατάσταση.
Για να συμβεί αυτό, ο επόμενος πρόεδρος θα πρέπει να εξασφαλίσει λειτουργική πλειοψηφία στην Εθνοσυνέλευση, οι εκλογές για την οποία θα μπορούσαν να διεξαχθούν αρκετές εβδομάδες μετά την προεδρική ψηφοφορία.
Ακόμη και αν η Γαλλία διέθετε την πολιτική βούληση να αντιμετωπίσει το πρόβλημα του δημόσιου χρέους της, η επίλυσή του μέσα στο στενό πλαίσιο του ευρώ δεν θα ήταν εύκολη.
Η Γαλλία δεν μπορεί ούτε να επιδιώξει υποτίμηση του νομίσματός της ούτε να μειώσει τα επιτόκια προκειμένου να αντισταθμίσει τη συσταλτική επίδραση της δημοσιονομικής περιστολής.
Η αποκατάσταση της δημοσιονομικής τάξης, επομένως, συνοδεύεται από υψηλή πιθανότητα ύφεσης (ιδίως δεδομένης της σημερινής αδυναμίας της οικονομίας).
Και μια ύφεση, με τη σειρά της, θα περιόριζε τα πιθανά οφέλη της δημοσιονομικής περιστολής, καθώς θα απαιτούσε αυξημένες κοινωνικές δαπάνες παράλληλα με τη μείωση των κρατικών εσόδων.
Η αντίδραση των αγορών
Σύμφωνα με τον Lachman, οι αγορές φαίνεται να έχουν λάβει υπόψη τα μη βιώσιμα δημόσια οικονομικά της Γαλλίας και τη δυσλειτουργία του πολιτικού της συστήματος.
Η διαφορά μεταξύ των μακροπρόθεσμων επιτοκίων της Γαλλίας και της Γερμανίας έχει αυξηθεί στις 119 μονάδες βάσης, το υψηλότερο επίπεδό της από την κρίση δημόσιου χρέους του 2010.
Ο κίνδυνος πλέον είναι να δημιουργηθεί ένας φαύλος κύκλος, όπου το αυξανόμενο χρέος της γαλλικής κυβέρνησης και το υψηλότερο κόστος δανεισμού θα επιδεινώνουν το ένα το άλλο.
Τα καλά νέα είναι ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) είναι σήμερα καλύτερα εξοπλισμένη απ’ ό,τι ήταν το 2010 για να στηρίξει ένα κράτος-μέλος της ευρωζώνης που δέχεται πιέσεις από τις αγορές.
Το Μέσο Προστασίας της Μετάδοσης (Transmission Protection Instrument), για παράδειγμα, της επιτρέπει να αγοράζει απεριόριστες ποσότητες κρατικών ομολόγων ενός κράτους-μέλους στη δευτερογενή αγορά, υπό την προϋπόθεση ότι η χώρα διαθέτει ένα αξιόπιστο πρόγραμμα οικονομικής προσαρμογής.
Ωστόσο, η Γαλλία θα έκανε μεγάλο λάθος αν βασιζόταν υπερβολικά σε ένα δίχτυ ασφαλείας της ΕΚΤ.
Δεδομένης της ανόδου του δεξιού, εθνικιστικού κόμματος Εναλλακτική για τη Γερμανία (Alternative für Deutschland – AfD) στη Γερμανία, πιθανότατα θα υπήρχε ελάχιστη έως μηδενική δημόσια υποστήριξη στη Γερμανία για μια ακόμη διάσωση ενός δημοσιονομικά ανεύθυνου γείτονα με πρωτοβουλία της ΕΚΤ.
Ακόμη και αν η συσσώρευση του γαλλικού χρέους δεν οδηγήσει στη διάλυση του ευρώ, μια νέα κρίση για το κοινό νόμισμα και οι εντάσεις μεταξύ των δύο μεγαλύτερων οικονομιών της ΕΕ είναι το τελευταίο πράγμα που χρειάζονται αυτήν τη στιγμή η παγκόσμια οικονομία και οι χρηματοπιστωτικές αγορές, καταλήγει ο οικονομολόγος.
www.bankingnews.gr
