ΚύπροςΟ Καρλ Μαρξ ήταν με το μέρος των παιδιών
Του Sam Fluss Η ελευθερία και η ανάπτυξη των παιδιών βρίσκονταν στο επίκεντρο του οράματος του Μαρξ για την ανθρώπινη χειραφέτηση και της κριτικής του στον καπιταλισμό. Στα τέλη της δεκαετίας του 1870, ένας…
2 Οκτωβρίου 2026 · 10:36
Του Sam Fluss
Η ελευθερία και η ανάπτυξη των παιδιών βρίσκονταν στο επίκεντρο του οράματος του Μαρξ για την ανθρώπινη χειραφέτηση και της κριτικής του στον καπιταλισμό.
Στα τέλη της δεκαετίας του 1870, ένας επισκέπτης στο σπίτι του Καρλ Μαρξ στο βόρειο Λονδίνο μπορεί να έβλεπε τον συγγραφέα του Κεφαλαίου στα τέσσερα, στον κήπο, με τον εγγονό του Τζόνι στην πλάτη του να φωνάζει: «Εμπρός! Plus vite! Hurrah!» — «Πιο γρήγορα! Ζήτω!».
Ο Μαρξ ήταν τότε πάνω από εξήντα ετών και συνέχιζε μέχρι να γίνει μούσκεμα στον ιδρώτα.
Δεν είναι αυτή η εικόνα του Μαρξ που έχουν οι περισσότεροι στο μυαλό τους. Συνήθως τον γνωρίζουμε ως έναν δύστροπο άνθρωπο — έναν «οξύθυμο» τύπο με σκληρά λόγια, που δεν θα τον χαρακτήριζες ακριβώς ως ιδιαίτερα τρυφερό ή χαμογελαστό.
Ο Saul Padover ξεκινά την εισαγωγή του στο Karl Marx on Education, Women and Children με μια παρόμοια περιγραφή: «Στον λόγο και στα γραπτά του, οι επιθέσεις του εναντίον εκείνων που θεωρούσε προσωπικούς ή ιδεολογικούς — ή απλώς μη ευφυείς — αντιπάλους ήταν αμείλικτες».
Μια γνώριμη εικόνα έρχεται στο μυαλό: ο Μαρξ, αξύριστος, με τα πυκνά μαλλιά του να πετάνε προς κάθε κατεύθυνση, μια επιβλητική φιγούρα με κοστούμι τριών κομματιών, να καπνίζει φτηνά πούρα και να εκτοξεύει με περηφάνια και περιφρόνηση τους μύδρους του.
Όμως δεν υπάρχει καμία αντίφαση ανάμεσα στην τρυφερότητα που έδειχνε στα παιδιά και στην πολεμική πολιτική του. Ο Μαρξ έγραψε μερικές από τις πιο παθιασμένες σελίδες του για το τι κάνει ο καπιταλισμός στα παιδιά.
Ο Μαρξ έβρισκε χρόνο για τα δικά του παιδιά και εγγόνια. Τις Κυριακές έβγαινε από το γεμάτο καπνούς γραφείο του και πήγαινε στο Hampstead Heath, όπου έκανε πικνίκ και έπαιζε με την οικογένειά του.
Εκεί, οι περαστικοί μπορούσαν να τον δουν στα τέσσερα, να παριστάνει το άλογο, ενώ τα παιδιά ανέβαιναν χαρούμενα πάνω του.
Όπως γράφει ο Padover, «η εξαιρετική αγάπη του Μαρξ για τα παιδιά, τα δικά του και των άλλων, είναι το πιο φωτεινό χαρακτηριστικό του χαρακτήρα του».
Ένας φίλος που τον γνώριζε στενά τον περιέγραφε ως «ένα παιδί ανάμεσα σε παιδιά».
Ο Padover δίνει επίσης μια εικόνα του Μαρξ κατά τις εβδομαδιαίες εξορμήσεις του:
«Όταν περπατούσε στο Hampstead Heath, σταματούσε και έπαιζε με τα παιδιά, τα οποία ανταποκρίνονταν εύκολα στον καλοσυνάτο άγνωστο με τη μεγάλη γενειάδα… Αν και υλιστής και αντίθετος προς όλες τις θρησκείες, συμπεριλαμβανομένου του χριστιανισμού, ο Μαρξ συνήθιζε να λέει ότι αυτό που του άρεσε περισσότερο στον Χριστό ήταν η μεγάλη αγάπη Του για τα παιδιά».

Πηγή – Jacobin








