Καινοτομία: Η Ελλάδα 41η, αλλά «κολλάει» στις πατέντες

Η Ελλάδα βελτιώνει το αποτύπωμά της στον παγκόσμιο χάρτη της καινοτομίας, σκαρφαλώνοντας στην 41η θέση (ανάμεσα σε 139 οικονομίες) του Παγκόσμιου Δείκτη Καινοτομίας (GII) 2026 του WIPO.

Αν και πρόκειται για την υψηλότερη επίδοση της χώρας την τελευταία επταετία, η «ακτινογραφία» της έκθεσης φέρνει στην επιφάνεια ένα δομικό πρόβλημα του ελληνικού οικοσυστήματος: το δύσκολο πέρασμα από το ακαδημαϊκό εργαστήριο στην εμπορική εκμετάλλευση.

Πίσω από τη συνολική άνοδο της χώρας μας (βαθμολογία 38,2), κρύβεται μια αντιφατική δυναμική. Οι εισροές καινοτομίας (επενδύσεις, υποδομές, ανθρώπινο κεφάλαιο) βελτιώνονται ανεβάζοντας την Ελλάδα στην 40ή θέση. Την ίδια στιγμή, όμως, οι εκροές (αποτελέσματα γνώσης, πατέντες, εμπορικά προϊόντα) υποχωρούν στην 43η θέση. Με απλά λόγια: οι προϋποθέσεις που δημιουργούμε αξιολογούνται υψηλότερα από τα πρακτικά αποτελέσματα που παράγουμε.

Το χάσμα επενδύσεων και αποτελεσμάτων

Το ελληνικό προφίλ απεικονίζει γλαφυρά το πρόβλημα της εμπορικής αξιοποίησης. Από τη μία, οι δαπάνες για Έρευνα και Ανάπτυξη (R&D) αυξήθηκαν κατά 5,2% το 2023-2024. Από την άλλη, οι διεθνείς αιτήσεις ευρεσιτεχνίας (πατέντες) μειώθηκαν κατά 6% το 2024-2025, ενώ ο αριθμός των συμφωνιών από εταιρείες Επιχειρηματικών Κεφαλαίων (VCs) παρέμεινε απολύτως στάσιμος.

Η χώρα ρίχνει περισσότερα χρήματα στην έρευνα, αλλά δυσκολεύεται να τα μετατρέψει σε πνευματική ιδιοκτησία (IP) διεθνούς βεληνεκούς. Παράλληλα, η υιοθέτηση νέων τεχνολογιών στην πραγματική οικονομία γίνεται με άνισες ταχύτητες.

Για παράδειγμα, η διείσδυση των ρομπότ στην παραγωγή αυξήθηκε κατά 8,9%, αλλά τα ηλεκτρικά οχήματα -παρά τη θεωρητική αύξηση 31,1%- αφορούν μόλις 1 στα 100 αυτοκίνητα για το 2025.

Η φρενίτιδα του AI μονοπωλεί το παγκόσμιο χρήμα

Την ώρα που η Ελλάδα αναζητά βηματισμό, στο παγκόσμιο επενδυτικό σκηνικό συντελείται μια βίαιη ανακατανομή πλούτου. Μετά από μια περίοδο «ξηρασίας», η αξία των VC deals εκτοξεύτηκε κατά 28% το 2025 (αγγίζοντας τα 510 δισ. δολάρια). Όμως, τα κεφάλαια αυτά δεν μοιράζονται ισομερώς.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη λειτουργεί ως απόλυτος «μαγνήτης» ρευστότητας, απορροφώντας το 53% της παγκόσμιας αξίας των VC deals το 2025 και το ασύλληπτο 77% το πρώτο εξάμηνο του 2026.

Αυτό σημαίνει ότι τα VCs επενδύουν τεράστια ποσά, αλλά σε ολοένα και λιγότερες, άκρως στοχευμένες εταιρείες, καθιστώντας την πρόσβαση σε χρηματοδότηση πολύ πιο σκληρή για startups εκτός του οικοσυστήματος της AI.

Η «κοιλάδα του θανάτου» για τα Deep Tech startups

Η ειδική θεματική του φετινού GII εστιάζει στις επιχειρήσεις υψηλής επιστημονικής εξειδίκευσης (deep science/tech), όπου πάνω από το 40% (στους κλάδους ενέργειας και healthtech) αποτελούν πανεπιστημιακούς τεχνοβλαστούς (spin-offs). Η παγκόσμια αξία αυτών των εταιρειών αγγίζει πλέον τα 7,6 τρισ. δολάρια.

Ωστόσο, το μεγάλο «αγκάθι» παραμένει το στάδιο εμπορευματοποίησης. Ο WIPO διαπιστώνει ότι η μετάβαση από το πιλοτικό στάδιο στη βιώσιμη κερδοφορία σκοντάφτει στην έλλειψη χρηματοδότησης στους κρίσιμους γύρους Series B και C (τη λεγόμενη «κοιλάδα του θανάτου»), στις κανονιστικές αγκυλώσεις και την έλλειψη εξειδικευμένων στελεχών διοίκησης (C-level executives με background στις θετικές επιστήμες).

Για την Ελλάδα, τα ευρήματα αυτά αποτελούν τον απόλυτο «οδικό χάρτη». Η εδραίωση στην 41η θέση είναι ένα θετικό σήμα, όμως η πραγματική πρόκληση για το εγχώριο οικοσύστημα την επόμενη μέρα είναι να γεφυρώσει το χάσμα: να διασυνδέσει λειτουργικά τα πανεπιστήμια με την αγορά και να μετατρέψει τα ερευνητικά κονδύλια σε διεθνώς εμπορεύσιμη καινοτομία.

Πηγή – Startupper

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ